Faizsiz ve İslami finans

İslam’ın muamelat kurallarına uyan bir tasarruf, finansman ve yatırım biçimi: faiz (riba) yok, aşırı belirsizlik (garar) yok, kumar (meysir) yok, haram faaliyet yok. Kazanç gerçek bir mala, hizmete ya da gerçekten paylaşılan riske dayanmalıdır: faizli kredi yerine satış, kira veya ortaklık.

Akit değişir: banka faizle borç vermek yerine malı alıp satar (murabaha), kiralar (icâre) ya da ortak olur (müşareke). Bankalar fiyatlarını piyasaya göre belirlediği için maliyet krediye yakın olabilir. Uluslararası İslam Fıkıh Akademisi bu bankaları teşvik etmiş (10 (10/2) sayılı karar, 1985), gerçek bir şer’î denetim istemiş (177 (3/19)) ve organize teverruk gibi bazı uygulamaları yasaklamıştır (179 (5/19)).

Uluslararası İslam Fıkıh Akademisi’ne göre borca şart koşulan her fazlalık haram ribadır ve faizli mevduat ribalı borçtur (10 (10/2) ve 86 (3/9) sayılı kararlar); AAOIFI, Diyanet ve Suudi kurumlar da aynı görüştedir. Mısır Dârulifta ve Ezher İslami Araştırmalar Akademisi ise bunu caiz bir yatırım akdi sayar. Alınmış faiz, sevap beklenmeden verilir.

Faaliyeti meşru bir şirketin hisselerini almak caizdir (Uluslararası İslam Fıkıh Akademisi, 63 (1/7) sayılı karar). Faizle borçlanan veya faizli mevduatı olan meşru şirketler için Akademi asıl hükmün haramlık olduğunu belirtmiş ve kararını ertelemiştir; AAOIFI ve İslami endeksler bu şirketleri belli oranlar içinde ve arındırma şartıyla kabul eder. Opsiyonlar, faizli kredi ile kaldıraçlı alım ve açığa satış haramdır (aynı karar).

Hayır. Assabile kurumların görüşlerini kaynaklarıyla aktarır, akitleri açıklar ve eğitim amaçlı hesaplamalar sunar. Kişisel bir durum için ehil bir âlime, mali bir karar için yetkili bir uzmana danışın.