Kısa cevap
Faaliyeti meşru bir şirketin hisselerini almak caizdir: hisse senedi bir mülkiyet payıdır (Uluslararası İslam Fıkıh Akademisi, 63 sayılı karar). Asıl faaliyeti haram olan şirketler herkesçe dışlanır. Faizle borçlanan veya nakdini faizle değerlendiren meşru şirketler için Akademi asıl hükmün haramlık olduğunu belirtir; AAOIFI ve İslami endeksler ise bunları belli eşiklerin altında ve arındırma şartıyla kabul eder.
Kurumlar ne diyor
Kaynağıyla birlikte resmî görüşler. Rozet, Assabile’in görüşünü değil kurumun görüşünü özetler.
-
Uluslararası İslam Fıkıh Akademisi İslam İşbirliği Teşkilatı, CiddeŞartlı caiz
Faaliyeti meşru şirketlerin hisseleri caizdir; asıl faaliyeti haram olanlarınki haramdır; faizle borçlanan veya nakdini faizle değerlendiren meşru şirketler için “asıl hüküm haramlıktır” ve karar incelenmek üzere ertelenmiştir.
63 (1/7) sayılı karar, Cidde, 1992; 77 (8/8) sayılı karar, 1993, ve 87 (4/9) sayılı karar, 1995
-
AAOIFI İslami Finans Kuruluşları Muhasebe ve Denetim Kurumu, BahreynŞartlı caiz
Faizli borcu ve faizli yatırımları piyasa değerinin %30’unun, uygun olmayan gelirleri ise %5’in altında kalan meşru şirketlerin hisselerini, bu gelirlerin arındırılması şartıyla kabul eder.
Şer’î standart 21 (menkul kıymetler: hisse senetleri ve tahviller)
-
Daimî Fetva Komitesi Büyük Âlimler Heyeti ve Daimî İlmî Araştırmalar ve Fetva Komitesi, Suudi ArabistanGörüş ayrılığı
Suudi âlimler arasında görüş ayrılığı vardır: bazıları faizle muamele eden şirketlerin hisselerini haram sayar, bazıları belli eşiklerin altında ve arındırma şartıyla kabul eder; Suudi piyasası için “saf hisse” listeleri yayımlanır.
Suudi âlimlerin “karma” şirketlere dair fetvaları
Görüşler olduğu gibi aktarılır; başka âlimler farklı düşünebilir. Yöntem ve uyarılar
Ülkenize göre
- Fransa
- PEA (vergi avantajlı hisse senedi planı) Avrupa hisselerini kabul eder: tarama aracını her şirkete uygulayın (bilanço, şirketin yıllık kayıt belgesinde, yani document d’enregistrement universel’de bulunur). Ekim 2026’da PEA’ya uygun hiçbir İslami ETF yoktu: bkz. fon listesi.
- Fas
- Kazablanka Borsası resmî bir İslami endeks yayımlamaz; tarama, borsada işlem gören şirketlerin hesaplarına yatırımcının kendisi tarafından uygulanır.
- Türkiye
- Borsa İstanbul, bileşimi uygunluk kriterlerine göre belirlenen katılım endeksleri (BIST Katılım) yayımlar; “katılım endeksine uygun” ifadesi, bir hissenin gözden geçirme tarihinde bu kriterlere uyduğu anlamına gelir.
- Körfez ülkeleri
- Suudi, Emirlik, Kuveyt ve Katar borsaları için danışma kurulları ve araştırma şirketleri tarafından uygunluk listeleri yayımlanır.
- ABD
- Bu bölümdeki tarama aracı, ABD’de işlem gören şirketlerin rakamlarını resmî raporlarından otomatik olarak doldurur.
Hisse senedi bir mülkiyet payıdır
Bir hisse satın aldığınızda bir şirketin ortaklarından biri olur, onun kârını ve zararını paylaşırsınız: bu, aslen meşru olan bir ortaklık türüdür. Uluslararası İslam Fıkıh Akademisi bunu faaliyet konusu meşru olan şirketler için teyit etmiştir (63 (1/7) sayılı karar, 1992).
Üç durum
- Asıl faaliyeti haram (konvansiyonel banka ya da sigorta, alkol, kumar, bazılarına göre silah, yetişkin eğlencesi, tütün…): herkese göre haramdır.
- Faaliyeti meşru, faizi ve haram geliri yok: caizdir; bu şirketler azdır.
- Faaliyeti meşru, ama faizli borçları ya da yatırımları veya küçük bir haram faaliyeti var: borsada işlem gören şirketlerin neredeyse hepsi bu durumdadır. Akademi asıl hükmün haramlık olduğunu belirtmiş ve kararını ertelemiştir (77 ve 87 sayılı kararlar). AAOIFI ile endekslerin ve İslami bankaların danışma kurulları, “çoğunluk bütünün hükmünü alır” kuralına ve yatırım ihtiyacına dayanarak bunları eşiklerin altında kabul eder; başka âlimler ise haramlık görüşünü sürdürür.
Eşikler
AAOIFI’ye göre faizli borç ve faizli yatırımların her biri piyasa değerinin %30’undan, uygun olmayan gelirler ise cironun %5’inden az olmalıdır. İslami endeksler (Dow Jones, S&P, MSCI, FTSE) ortalama piyasa değeri ya da toplam aktifler üzerinden ölçülen benzer eşikler (%33) kullanır. Hisse senedi uygunluk taraması bu oranları bir şirket için yöntem yöntem hesaplar; bir hisse nasıl kontrol edilir rehberi de rakamların nerede bulunacağını açıklar.
Arındırma
Şirketin uygun olmayan gelirlerinin payı temettülerinize uygulanır ve bu kısım verilir: bkz. temettüler ve arındırma aracı.
Yatırım biçiminde haram olmaya devam edenler
Faizli krediyle hisse almak, açığa satış yapmak, opsiyonlar ve teslimatsız sözleşmeler kullanmak: bkz. açığa satış ve kredili işlem ve opsiyon ve türev ürünler.
Ayetler
ٱلَّذِينَ يَأْكُلُونَ ٱلرِّبَوٰا۟ لَا يَقُومُونَ إِلَّا كَمَا يَقُومُ ٱلَّذِى يَتَخَبَّطُهُ ٱلشَّيْطَٰنُ مِنَ ٱلْمَسِّ ذَٰلِكَ بِأَنَّهُمْ قَالُوٓا۟ إِنَّمَا ٱلْبَيْعُ مِثْلُ ٱلرِّبَوٰا۟ وَأَحَلَّ ٱللَّهُ ٱلْبَيْعَ وَحَرَّمَ ٱلرِّبَوٰا۟ فَمَن جَآءَهُۥ مَوْعِظَةٌ مِّن رَّبِّهِۦ فَٱنتَهَىٰ فَلَهُۥ مَا سَلَفَ وَأَمْرُهُۥٓ إِلَى ٱللَّهِ وَمَنْ عَادَ فَأُو۟لَٰٓئِكَ أَصْحَٰبُ ٱلنَّارِ هُمْ فِيهَا خَٰلِدُونَ ٢٧٥
Faiz yiyenler, ancak şeytanın çarptığı kimsenin kalktığı gibi kalkarlar. Bu, onların, “Alışveriş de faiz gibidir” demelerinden dolayıdır. Oysa Allah, alışverişi helâl, faizi haram kılmıştır. Bundan böyle kime Rabbinden bir öğüt gelir de (o öğüte uyarak) faizden vazgeçerse, artık önceden aldığı onun olur. Durumu da Allah’a kalmıştır. (Allah, onu affeder.) Kim tekrar (faize) dönerse, işte onlar cehennemliklerdir. Orada ebedî kalacaklardır.
يَٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ لَا تَأْكُلُوٓا۟ أَمْوَٰلَكُم بَيْنَكُم بِٱلْبَٰطِلِ إِلَّآ أَن تَكُونَ تِجَٰرَةً عَن تَرَاضٍ مِّنكُمْ وَلَا تَقْتُلُوٓا۟ أَنفُسَكُمْ إِنَّ ٱللَّهَ كَانَ بِكُمْ رَحِيمًا ٢٩
Ey iman edenler! Mallarınızı aranızda batıl yollarla yemeyin. Ancak karşılıklı rıza ile yapılan ticaretle olursa başka. Kendinizi helâk etmeyin. Şüphesiz Allah, size karşı çok merhametlidir.
Sık sorulan sorular
Apple, Tesla ya da LVMH hisseleri helal mi?
Assabile liste yayımlamaz: durum yönteme ve değişen son mali tablolara bağlıdır. Tarama aracı, şirketin rakamlarından yola çıkarak her yöntemin oranlarını gösterir.
Dün uygun olan bir hisse uygunluğunu kaybedebilir mi?
Evet: şirketin borcu artarsa ya da hisse fiyatı düşerse bir oran eşiği aşabilir. Endeksler listelerini üç ayda bir gözden geçirir; hisselerinizi en az yılda bir kez kontrol edin.
İslami bir bankanın hisseleri caiz mi?
Faaliyeti uygun olduğu için, şer’î denetimine bağlı olarak, ilke olarak evet.