Özet
Türkiye’deki katılım bankaları tasarrufları katılım hesaplarında toplar ve satış (murabaha), kira ve ortaklık yoluyla finansman sağlar. Diyanet, banka gerçekten bu şekilde çalışıyorsa, oran faiz oranlarına benzese bile kâr payı almayı caiz görür. Diyanet ayrıca katılım fonlarında değerlendirilen BES’i ve tasarruf finansman şirketlerini de şartlı olarak caiz görür.
Kurumlar ne diyor
Kaynağıyla birlikte resmî görüşler. Rozet, Assabile’in görüşünü değil kurumun görüşünü özetler.
-
Diyanet İşleri Başkanlığı Din İşleri Yüksek KuruluŞartlı caiz
Katılım hesaplarına para yatırmak ve bunların kâr payını almak, banka parayı gerçekten ortaklık (müşâreke), mudârebe ya da satış yoluyla değerlendiriyorsa caizdir; faiz oranlarına yakın ya da eşit bir kâr oranı işlemi faize dönüştürmez. Bankanın ne yaptığını kontrol etmek müşterinin sorumluluğundadır.
Katılım bankalarının kârına dair fetva
-
Diyanet İşleri Başkanlığı Din İşleri Yüksek KuruluŞartlı caiz
Bireysel emeklilik tasarrufu (BES), paralar helal faaliyetlerde değerlendiriliyorsa caizdir; devlet katkısı kabul edilebilir.
26/10/2022 tarihli 64 sayılı karar
-
Diyanet İşleri Başkanlığı Din İşleri Yüksek KuruluŞartlı caiz
Tasarruf finansman şirketi aracılığıyla konut, işyeri ya da taşıt edinmek; şirket yalnızca organizasyon ücretini alıyorsa, herkes yatırdığının karşılığını alıyorsa, finansman ortak havuzdan sağlanıyorsa ve gecikme durumunda enflasyon dışında hiçbir fazlalık istenmiyorsa caizdir.
10/12/2025 tarihli 66 sayılı karar
Görüşler olduğu gibi aktarılır; başka âlimler farklı düşünebilir. Yöntem ve uyarılar
Çerçeve
Katılım bankaları, bankacılık otoritesince (BDDK) lisanslanan ve denetlenen tam teşekküllü bankalardır; katılım hesapları, klasik mevduatla aynı sınırlar içinde Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu (TMSF) güvencesindedir. Türkiye Katılım Bankaları Birliği (TKBB) Danışma Kurulu ortak standartlar yayımlar ve her bankanın kendi danışma komitesi vardır.
Hesaplar
- Cari hesap: getirisizdir.
- Katılım hesabı: paranız değerlendirilir ve anlaşılan bir yüzdeye göre gerçek kârdan pay alırsınız; tutar önceden garanti edilmez. Diyanet, banka gerçekten ortaklık, mudârebe ya da satış yoluyla çalışıyorsa bu payı almayı caiz görür.
- Altın hesabı: fiilen tutulan altına dayanmalıdır; bkz. altın.
Finansman
| İhtiyaç | Bankanın sunduğu | Okunacak sayfa |
|---|---|---|
| Konut, taşıt | Vadeli satış (murabaha) ya da kiralama | murabaha |
| İşletme | Satış, kiralama, ortaklık | müşâreke |
| Yatırım | Kira sertifikası (sukuk), katılım fonları | sukuk |
Tasarruf finansman şirketleri başka bir yoldur: üyeler, herkesi sırayla finanse eden ortak bir havuzda birikim yapar. Diyanet bunları dört şartla caiz görür (2025 tarihli 66 sayılı karar).
Emeklilik: BES
Bireysel Emeklilik Sistemi (BES), helal fonlara yatırıldığı takdirde caizdir: planınızda katılım fonlarını seçin. Devlet katkısı kabul edilebilir (Diyanet, 2022 tarihli 64 sayılı karar). Bkz. emeklilik.
Borsa
Borsa İstanbul, faaliyetleri ile borç, likidite ve uygun olmayan gelir oranları bakımından taranmış şirketlerden oluşan katılım endeksleri (Katılım) yayımlar; hisse taraması aracı %30, %30 ve %5 eşiklerini uygular. Bkz. adım adım yöntem.
Kontrol edilmesi gerekenler
- Bir finansmanın yalnızca aylık taksiti değil, toplam maliyeti: murabaha hesaplayıcı karşılaştırma yapmanıza yardımcı olur.
- Ödeme gecikmesi durumunda ne olacağı ve cezaların nereye gittiği.
- Bir katılım hesabı için: vade, kâr paylaşımı ve masraflar.
Sık sorulan sorular
Kâr payı kılık değiştirmiş faiz mi?
Diyanet’in cevabı, banka gerçekten satış, kiralama ya da ortaklık yoluyla çalışıyorsa hayırdır: faiz oranlarına yakın bir oran işlemin niteliğini değiştirmez. Bankasının ne yaptığı hakkında bilgi edinmek müşteriye düşer.
Katılım hesapları güvence altında mı?
Banka iflas ederse yasal sınır dahilinde Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu (TMSF) güvencesindedir; getirileri ise garanti edilmez.