Kısa cevap
Klasik bir ETF (MSCI World, S&P 500, CAC 40) bankalar, sigorta şirketleri ve dışlanan başka şirketler içerir: uygun değildir. İslami bir ETF ise bir danışma kurulunun denetiminde şer’î kriterlere göre süzülmüş bir endeksi (MSCI, S&P, Dow Jones, FTSE) izler; fon bunu kendisi yapmıyorsa temettülerin uygun olmayan kısmının arındırılması gerekir.
Kurumlar ne diyor
Kaynağıyla birlikte resmî görüşler. Rozet, Assabile’in görüşünü değil kurumun görüşünü özetler.
-
Uluslararası İslam Fıkıh Akademisi İslam İşbirliği Teşkilatı, CiddeŞartlı caiz
Bir fon, elindeki varlıkların hükümlerine tabidir: tahvil ve faizli mevduat olmamalı; faaliyeti meşru şirketlerin hisseleri olmalıdır.
60 (11/6) ve 63 (1/7) sayılı kararlar
-
AAOIFI İslami Finans Kuruluşları Muhasebe ve Denetim Kurumu, BahreynŞartlı caiz
İslami fonlar, bir danışma kurulunun denetiminde 21 numaralı standardın eşiklerini hisselerine uygular ve uygun olmayan gelirleri arındırır ya da arındırılmasını sağlar.
Şer’î standart 21; fonlara ilişkin standartlar
Görüşler olduğu gibi aktarılır; başka âlimler farklı düşünebilir. Yöntem ve uyarılar
Ülkenize göre
- Fransa
- UCITS İslami ETF’lere aracı kurumlar ve yatırım fonlarına bağlı hayat sigortası (assurance-vie en unités de compte) üzerinden erişilebilir; Ekim 2026’da hiçbiri PEA’ya (vergi avantajlı hisse senedi planı) uygun değildi. Bkz. Fransa rehberi.
- Birleşik Krallık
- UCITS İslami ETF’ler bir ISA (vergiden muaf tasarruf hesabı) ya da bireysel emeklilik hesabı (SIPP) içinde tutulabilir.
- Türkiye
- Katılım fonları bankalar ve platformlar aracılığıyla satılır; TEFAS kodları bunları karşılaştırmayı sağlar.
- ABD
- ABD’de birkaç uygun ETF ile uzun süredir var olan İslami yatırım fonları işlem görür.
Klasik ETF, İslami ETF
Bir ETF (borsa yatırım fonu) bir endeksi izler. Büyük endeksler bankalar, sigortacılar, alkol ya da kumar üreticileri içerir: onları izleyen bir ETF bu faaliyetleri de taşır. İslami bir ETF ise endeksin süzülmüş bir sürümünü izler: faaliyeti meşru şirketler, eşiklerin altında kalan borçluluk ve nakit oranları (bkz. hisse senedi uygunluk taraması), üç ayda bir gözden geçirme.
Neleri kontrol etmeli?
- Endeksin yöntemi (MSCI, S&P, Dow Jones, FTSE) ve bir danışma kurulunun bulunup bulunmadığı.
- Arındırma: bazı fonlar bunu kendileri yapar, bazıları yatırımcının temettülerine uygulayacağı bir oran yayımlar (bkz. arındırma aracı). Birçok danışma kuruluna göre temettüleri yeniden yatıran (birikimli) fonlar da arındırma gerektirir.
- Fonun nakit yatırımları ve menkul kıymet ödünç verme işlemleri: uygun bir fon bunları faizle yapmaz.
- Hesap türü: PEA (Fransa’da vergi avantajlı hisse senedi planı), ISA (İngiltere’de vergiden muaf tasarruf hesabı), hayat sigortası, emeklilik planı.
Ülkelere göre
UCITS İslami ETF’lere Avrupa’da aracı kurumlar üzerinden erişilebilir; ABD’de birkaç uygun ETF işlem görür; Türkiye’de bu rolü katılım fonları üstlenir. Herhangi bir tavsiye içermeyen, tarihli fon ve ETF listesine bakın.
Sık sorulan sorular
Arındırma yapılırsa klasik bir MSCI World ETF’si helal olur mu?
Hayır: asıl faaliyeti dışlanan şirketler (bankalar, sigortacılar, alkol) içerir ve arındırma bunları helal kılmaz. Arındırma yalnızca kabul edilen şirketlerin küçük, uygun olmayan kısmı için geçerlidir.
PEA’ya uygun İslami ETF var mı?
Ekim 2026 itibarıyla yok: PEA en az %75 Avrupa şirketi hissesi şartı koşar; mevcut İslami ETF’ler ise tüm dünyaya ya da ABD’ye yatırım yapar. Liste her fonun uygunluğunu belirtir.