Kısa cevap
Enflasyona endeksli bile olsa faizli bir öğrenim kredisi getirili bir borç olmaya devam eder: kurumların çoğunluğu bunu yasaklar (Uluslararası İslam Fıkıh Akademisi, 10 ve 42 sayılı kararlar). Burslar, faizsiz onur kredileri ve Birleşik Krallık’ta hükümetin duyurduğu Alternative Student Finance alternatiflerdir.
Kurumlar ne diyor
Kaynağıyla birlikte resmî görüşler. Rozet, Assabile’in görüşünü değil kurumun görüşünü özetler.
-
Uluslararası İslam Fıkıh Akademisi İslam İşbirliği Teşkilatı, CiddeCaiz değil
Faizli borç haramdır ve bir borç fiyat düzeyine endekslenemez; kamunun verdiği faizsiz borç caizdir.
10 (10/2) ve 42 (4/5) sayılı kararlar
-
AMJA Amerika Müslüman Hukukçular MeclisiCaiz değil
Sınırlı gelir, faizli borcu mubah kılacak bir zaruret oluşturmaya yetmez.
Zaruret ve faizli borç hakkında görüş
Görüşler olduğu gibi aktarılır; başka âlimler farklı düşünebilir. Yöntem ve uyarılar
Ülkenize göre
- Birleşik Krallık
- Kamunun verdiği öğrenim kredisi endekslenmiş faiz içerir. Hükümet, tekâfüle dayanan ve bağımsız bir kurulca onaylanan faizsiz bir “Alternative Student Finance” (alternatif öğrenci finansmanı) hazırlamaktadır; Ağustos 2026’da henüz bir başlangıç tarihi belirlenmemişti.
- Fransa
- Devlet güvenceli öğrenci kredisi faizli bir banka kredisidir. Sosyal ölçütlere dayalı burslar, yerel yönetimlerin yardımları ve faizsiz onur kredileri (dernekler, vakıflar) alternatiflerdir.
- Türkiye
- KYK öğrenim kredisi 2022’de yalnızca alınan miktar geri ödenecek şekilde değiştirildi; erteleme durumunda sözleşmenizin koşullarını kontrol edin.
- ABD
- Federal ve özel krediler faiz içerir; bazı topluluk kuruluşları faizsiz kredi sunar.
Endeksli faiz de faiz midir?
Kamunun verdiği öğrenim kredilerinin çoğu enflasyona bağlı bir oran uygular. Uluslararası İslam Fıkıh Akademisi, borçların aynı miktarda ödeneceğine ve fiyat düzeyine endekslenemeyeceğine hükmetmiştir (42 (4/5) sayılı karar). Dolayısıyla enflasyonu telafi etmeye yönelik de olsa şart koşulan bir fazlalık, borca eklenen bir fazlalık olmaya devam eder.
Bazı âlimler, geri ödeme gelire bağlı olduğu ve borç belli bir süre sonra silindiği için İngiliz sistemini mezunlara konulan bir vergiye benzetmiştir; diğerleri ise akdin faizli bir borç olmaya devam ettiğini söyler. Kurumların çoğunluğu, başka bir yol varken bu kredilerden kaçınmayı tavsiye eder.
Alternatifler
- Kamu, bölge ya da okul bursları ve yardımları.
- Derneklerin ya da vakıfların faizsiz onur kredileri: bkz. sıfır faizli kredi.
- Birleşik Krallık: tekâfüle dayanan Alternative Student Finance, klasik krediyle eşdeğer geri ödemelerle faizsiz bir finansman sunacaktır. 2026’da hâlâ hazırlık aşamasındaydı.
- Öğrencilikte çalışmak ve faizsiz aile desteği.
Hiçbir alternatifin bulunmadığı bir durum için bir âlime danışın: zaruret kavramı her duruma göre ayrıca değerlendirilir.
Ayetler
ٱلَّذِينَ يَأْكُلُونَ ٱلرِّبَوٰا۟ لَا يَقُومُونَ إِلَّا كَمَا يَقُومُ ٱلَّذِى يَتَخَبَّطُهُ ٱلشَّيْطَٰنُ مِنَ ٱلْمَسِّ ذَٰلِكَ بِأَنَّهُمْ قَالُوٓا۟ إِنَّمَا ٱلْبَيْعُ مِثْلُ ٱلرِّبَوٰا۟ وَأَحَلَّ ٱللَّهُ ٱلْبَيْعَ وَحَرَّمَ ٱلرِّبَوٰا۟ فَمَن جَآءَهُۥ مَوْعِظَةٌ مِّن رَّبِّهِۦ فَٱنتَهَىٰ فَلَهُۥ مَا سَلَفَ وَأَمْرُهُۥٓ إِلَى ٱللَّهِ وَمَنْ عَادَ فَأُو۟لَٰٓئِكَ أَصْحَٰبُ ٱلنَّارِ هُمْ فِيهَا خَٰلِدُونَ ٢٧٥
Faiz yiyenler, ancak şeytanın çarptığı kimsenin kalktığı gibi kalkarlar. Bu, onların, “Alışveriş de faiz gibidir” demelerinden dolayıdır. Oysa Allah, alışverişi helâl, faizi haram kılmıştır. Bundan böyle kime Rabbinden bir öğüt gelir de (o öğüte uyarak) faizden vazgeçerse, artık önceden aldığı onun olur. Durumu da Allah’a kalmıştır. (Allah, onu affeder.) Kim tekrar (faize) dönerse, işte onlar cehennemliklerdir. Orada ebedî kalacaklardır.
Sık sorulan sorular
Zaten bir İngiliz öğrenim kredim var: ne yapmalıyım?
Âlimler sözleşmeye göre geri ödemeyi, bir alternatif varsa yenisini almamayı ve tövbe etmeyi tavsiye eder. Sizin durumunuzda izlenecek yol için bir âlime danışın.