Kısa cevap
Uygun bir şirketin temettüleri helaldir, bir şartla: şirketin uygun olmayan gelirlerine (faiz, küçük bir haram faaliyet) karşılık gelen kısım arındırılmalıdır. Bu kısım sevap beklenmeden yoksullara ya da hayır kurumlarına verilir (AAOIFI, 21 numaralı standart).
Kurumlar ne diyor
Kaynağıyla birlikte resmî görüşler. Rozet, Assabile’in görüşünü değil kurumun görüşünü özetler.
-
AAOIFI İslami Finans Kuruluşları Muhasebe ve Denetim Kurumu, BahreynŞartlı caiz
Uygun kabul edilen bir şirketin temettüleri, uygun olmayan gelirlerine karşılık gelen kısım arındırıldıktan sonra helaldir; standardın yaygın yorumuna göre şirket hiç dağıtım yapmasa bile yatırımcı kendi payını arındırır.
Şer’î standart 21
-
Diyanet İşleri Başkanlığı Din İşleri Yüksek KuruluŞartlı caiz
Haram bir gelir, sevap beklenmeden yoksullara verilir; bu kural temettünün uygun olmayan kısmına da uygulanır.
Hisse senetlerinin zekâtına dair karar; haram gelirlere dair 2024 tarihli fetva
Görüşler olduğu gibi aktarılır; başka âlimler farklı düşünebilir. Yöntem ve uyarılar
Ülkenize göre
- Türkiye
- Katılım endeksindeki hisseler için bazı kuruluşlar arındırma oranları yayımlar; yayımlanmadığında tarama aracı bu oranları hesaplar.
- Körfez ülkeleri
- Suudi Arabistan’daki “saf hisse” listeleri çoğu zaman şirket bazında bir arındırma oranı belirtir.
Neden arındırmalı?
Taramalardan geçen bir şirket bile çoğu zaman nakdi üzerinden faiz alır ya da cirosunun küçük bir kısmını uygun olmayan bir faaliyetten elde eder. Kârının bu kısmı size ait değildir. Bu şirketleri kabul eden yöntemler arındırmayı şart koşar (AAOIFI, 21 numaralı standart).
İki yöntem
- Temettüye göre: alınan temettü × şirketin uygun olmayan gelirlerinin payı (örneğin %2). İslami endekslerin ve birçok fonun yöntemi budur.
- Şirkete göre: şirketin uygun olmayan gelirleri hisse sayısına bölünür ve sahip olduğunuz hisse sayısıyla çarpılır; şirket temettü dağıtmasa bile.
Danışma kurullarının çoğu değer artışlarının arındırılmasını istemez; bazı âlimler ihtiyaten bunu tavsiye eder.
Uygulamada
- Şirketin oranını hisse senedi uygunluk taraması aracıyla ya da fonunuzun belgelerinde bulun.
- Temettülerinizi arındırma aracına girin: verilecek tutarı satır satır hesaplar.
- Bu tutarı yoksullara ya da kamu yararına hizmet veren kuruluşlara verin ve o yılın kayıtlarına not edin.
Ayrıca bkz. temettüleri ve faizleri arındırma rehberi.
Hadisler
Allah Teâlâ temizdir ve ancak temiz olanı kabul eder. Allah Teâlâ peygamberlere emrettiğini Müminlere de emretti
«Allah Teâlâ temizdir ve ancak temiz olanı kabul eder. Allah Teâlâ peygamberlere emrettiğini Müminlere de emretti. Allah Teâlâ şöyle buyurdu: (Ey Rasûller! Helâl ve güzel olan şeylerden yiyin ve salih amel işleyin." (Müminûn Suresi: 51)» Ve yine buyurdu ki: (Ey iman edenler! Size verdiğimiz…
أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّ اللَّهَ طَيِّبٌ لاَ يَقْبَلُ إِلاَّ طَيِّبًا وَإِنَّ اللَّهَ أَمَرَ الْمُؤْمِنِينَ بِمَا أَمَرَ بِهِ الْمُرْسَلِينَ فَقَالَ { يَا أَيُّهَا الرُّسُلُ كُلُوا مِنَ الطَّيِّبَاتِ وَاعْمَلُوا…
Sık sorulan sorular
İslami bir ETF’nin temettüleri arındırılmalı mı?
Fon bunu kendisi yapmıyorsa evet: bu durumda temettülerinize uygulanacak bir oran yayımlar. Bazı fonlar arındırmayı doğrudan yapar; fonun belgelerini kontrol edin.
Arındırma zekâtın yerini tutar mı?
Hayır: bunlar iki ayrı yükümlülüktür. Hisse senetlerinin zekâtı kendi kurallarına göre ayrıca hesaplanır.