Yöntemimiz ve uyarılarımız

Bölümün sundukları

Somut sorulara cevaplar, temel kavramlar ve akitler, hesaplama araçları ve tarihli rehberler. Hepsi ücretsiz ve üyeliksizdir; hesaplamalar tarayıcınızda yapılır.

Metinler, atıfta bulunulan karar, standart ve fetvalara dayanılarak yazılır ve gözden geçirilir. Ayetler sitenin Kur’an metninden, hadisler ise sıhhat dereceleriyle birlikte sitenin veritabanından alınır.

Görüşleri nasıl aktarıyoruz

• Her görüş sahibine nispet edilir: kurum, karar veya fetva numarası, tarih.
• Görüşler, birbirinden ayrıldıklarında bile yan yana gösterilir; kurumların çoğunluğunun nerede durduğu belli olduğunda bunu söyleriz.
• Kendi hükmümüzü vermeyiz: renkli rozet, Assabile’in değil kurumun görüşünü özetler.
• Cevap ülkeye göre değiştiğinde (kanunlar, mevcut ürünler, yerel kurumlar) bunu belirtiriz.
• Kişisel bir durumda, durumunuzu bilen ehil bir âlimin yerini hiçbir şey tutmaz.

• Caiz değil kurum, uygulamayı anlatıldığı şekliyle caiz görmez.
• Şartlı caiz ancak belirli şartlar sağlanırsa caizdir.
• Caiz kurum caiz görür.
• Karar yok kurum meseleyi inceleyip karara bağlamamış ya da ertelemiştir.
• Görüş ayrılığı kurumun metinleri veya üyeleri farklı görüştedir.

Görüşlerine başvurulan kurumlar

Uluslararası İslam Fıkıh Akademisi İslam İşbirliği Teşkilatı, Cidde منظمة التعاون الإسلامي، جدة

İslam İşbirliği Teşkilatı tarafından Mekke zirvesinin (1981) ardından kuruldu, merkezi Cidde’dedir. Üye ülkelerden âlim ve uzmanları bir araya getirir; numaralı kararları (2025’e kadar 255 karar yayımlandı) İslami finansta en çok başvurulan kaynaktır: banka faizi (10), sigorta (9 ve 200), murabaha (40-41), mali piyasalar (63), kredi kartları (108 ve 139), teverruk (179), kripto paralar (237).

AAOIFI İslami Finans Kuruluşları Muhasebe ve Denetim Kurumu, Bahreyn هيئة المحاسبة والمراجعة للمؤسسات المالية الإسلامية، البحرين

Merkezi Manama’da (Bahreyn) bulunan ve 1990’ların başında kurulan standart kuruluşu. Altmıştan fazla şer’î standardı her akdi ve ürünü tarif eder: murabaha (standart 8), icâre (9), şirket/müşareke (12), mudârebe (13), sukuk (17), hisse senetleri ve tahviller (21), tekâfül (26). Birçok ülkede zorunlu ya da tavsiye niteliğindedir.

Diyanet İşleri Başkanlığı Din İşleri Yüksek Kurulu رئاسة الشؤون الدينية، تركيا (المجلس الأعلى للشؤون الدينية)

1924’te kurulan resmî kurum. Din İşleri Yüksek Kurulu; bankacılık, kredi, sigorta, borsa, altın ve kripto paralar hakkında klasik kaynaklarıyla birlikte kısa ve tarihli kararlar ve fetvalar yayımlar.

Avrupa Fetva ve Araştırma Konseyi Avrupa Fetva ve Araştırma Konseyi, Dublin المجلس الأوروبي للإفتاء والبحوث، دبلن

1997’de kurulan ve merkezi Dublin’de bulunan âlimler meclisi; azınlık durumlarını göz önünde bulundurarak Avrupa’da yaşayan Müslümanlar için görüş bildirir. Ana konutun krediyle alınmasına dair 1999 tarihli görüşü en çok tartışılanlardandır.

Mısır Dârulifta Fetva Kurumu, Kahire دار الإفتاء المصرية، القاهرة

1895’te kurulan ve Cumhuriyet müftüsünün başkanlık ettiği resmî Mısır kurumu. Ezher’in İslami Araştırmalar Akademisi ile birlikte, banka mevduatının önceden belirlenen getirilerini caiz bir yatırım akdi sayar: uluslararası düzeyde azınlık görüşüdür, Mısır’da ise yaygındır.

Daimî Fetva Komitesi Büyük Âlimler Heyeti ve Daimî İlmî Araştırmalar ve Fetva Komitesi, Suudi Arabistan هيئة كبار العلماء واللجنة الدائمة للبحوث العلمية والإفتاء، المملكة العربية السعودية

Suudi Arabistan’ın resmî fetva kurumları (1971). Onların ve İbn Bâz, İbn Useymîn gibi üyelerinin görüşleri riba, sigorta, teverruk ve hisse senetleri konusunda Arapçada en çok aranan görüşler arasındadır.

Ezher İslami Araştırmalar Akademisi Ezher, Kahire الأزهر الشريف، القاهرة

Ezher’in en yüksek ilmî kurulu (1961). 2002’de bankalara önceden belirlenmiş getiriyle para yatırmanın caiz olduğuna hükmetti; bu görüşü Mısır Dârulifta da benimsedi.

Mekke İslam Fıkıh Konseyi Dünya Müslüman Birliği, Mekke رابطة العالم الإسلامي، مكة المكرمة

Dünya Müslüman Birliği’ne bağlı âlimler meclisi (1977). Bankalarca organize edilen teverruku yasaklaması (2003) kararları arasındadır.

Şer’î Kurul (Fas) Katılım Finansı Şer’î Kurulu, Yüksek Ulema Konseyi اللجنة الشرعية للمالية التشاركية، المجلس العلمي الأعلى

Katılım finansının önünü açan bankacılık kanunuyla (2015) Fas Yüksek Ulema Konseyi bünyesinde kurulan kurul. Katılım bankalarının ve tekâfül sigortacılarının akit ve ürünleri hakkında uygunluk görüşü verir.

TKBB Danışma Kurulu Türkiye Katılım Bankaları Birliği Danışma Kurulu المجلس الاستشاري لاتحاد بنوك المشاركة في تركيا

Katılım bankalarının merkezî danışma kurulu; ürünleri için ortak standartlar yayımlar.

AMJA Amerika Müslüman Hukukçular Meclisi مجمع فقهاء الشريعة بأمريكا

2000’li yılların başında ABD’de kurulan âlimler heyeti; Kuzey Amerika’daki Müslümanlar için özellikle konut, eğitim ve emeklilik konularında fetva ve kongre kararları yayımlar.

MUI Endonezya Ulema Meclisi, Cakarta مجلس العلماء الإندونيسي، جاكرتا

1975’te Cakarta’da kurulan Endonezya Müslüman âlimler kurumu. Ulusal Şeriat Kurulu (DSN-MUI, 1999’da kuruldu), ülkedeki İslami banka ve sigorta şirketlerinin dayandığı fetvaları verir.

Hesaplama araçları

Araçlar kamuya açık yöntemleri (AAOIFI ve İslami borsa endekslerinin sınırları, finansmanın bilinen formülleri) girdiğiniz veya kontrol ettiğiniz rakamlara uygular ve hesaplamanın her adımını gösterir. Hisse senedi uygunluk hesaplama

Neleri yapmıyoruz

• Yatırım tavsiyesi yok: hiçbir araç size al veya sat demez.
• Satın alınacak «helal hisseler» listesi yok; banka veya fon sıralaması yok.
• Ortaklık bağlantısı, sponsorlu bağlantı veya komisyon yok: tercihlerinizden hiçbir şey kazanmayız.
• Fetva yok: kurumların görüşlerini aktarırız.
• Mali verileriniz toplanmaz: hesaplamalar ve arındırma kaydı tarayıcınızda kalır.

Güncellemeler ve hatalar

Her sayfa güncelleme tarihini gösterir; rehberler yılda en az bir kez gözden geçirilir. Bir hata mı fark ettiniz? Bize yazın