زكاة الأسهم
Hisse senedi, fon, emeklilik ve kripto paraların zekâtı
Uluslararası İslam Fıkıh Akademisi’nin ve günümüz kurumlarının yöntemleri, seçenekleriyle birlikte.
Zekâtımı hesapla Hesaplayıcı bu hükümleri günün fiyatlarıyla ve seçtiğiniz mezhebe göre uygular.
Hisse senetleri
- Satmak için alınan hisseler (alım satım): ticaret malı gibi, zekât günündeki piyasa değerinin %2,5’i (Uluslararası İslam Fıkıh Akademisi, 28 numaralı karar; Diyanet; Mısır Dârü’l-İftâsı).
- Getiri için tutulan hisseler (yatırım): zekât, hissedarın şirketin zekâta tabi varlıklarındaki (nakit, stok, alacaklar) payı üzerinden verilir. Bu pay bilinmiyorsa tahmin edilir: Fiqh Council of North America’ya göre piyasa değerinin %30’u, National Zakat Foundation’a göre %25’i; Daimî Komite ve İbn Bâz’a göre ise yalnızca temettüler, paranıza eklenerek.
- Şirket zekâtı kendisi veriyorsa (esas sözleşmesi, kanun veya genel kurul kararıyla) hissedar ayrıca vermez.
| Yöntem | Hesaba katılan oran | 100.000 TL’lik hisse için örnek |
|---|---|---|
| Alım satım (piyasa değeri) | %100 | 2.500 TL |
| Zekâta tabi varlıklardaki gerçek pay (Fıkıh Akademisi, 121 numaralı karar) | Şirketin hesaplarına göre | örn. %18 → 450 TL |
| Fiqh Council of North America tahmini | %30 | 750 TL |
| National Zakat Foundation tahmini | %25 | 625 TL |
| Yalnızca temettüler (Daimî Komite, İbn Bâz) | Değerin %0’ı | Biriktirilen temettülerin zekâtı |
Kaynaklar Uluslararası İslam Fıkıh Akademisi, 1988 tarihli 28 (3/4) ve 2001 tarihli 121 (3/13) numaralı kararlar · Diyanet, 09.04.2025 tarihli 30 sayılı karar · Fiqh Council of North America, “Zakah on Stocks”, 27.11.2025 · Fetâva’l-Lecneti’d-dâime, 9/341; İbn Bâz, Mecmû‘u fetâvâ, 14/190
Fonlar, ETF’ler, sukuk, tahviller
- Fonlar ve ETF’ler: içeriklerine göre hisse senetleri gibi; para piyasası veya tahvil fonu tamamıyla hesaba katılır (Kuveyt Zekât Kurumu, 21. Nedve).
- Sukuk: türüne göre; kira (icâre) sukukunda gelir üzerinden, murâbaha sukukunda kalan anapara üzerinden, müşâreke sukukunda zekâta tabi pay üzerinden, mudârebe sukukunda değeri üzerinden.
- Tahviller ve faizli hesaplar: anapara üzerinden zekât; faiz ise zekât sayılmadan ayrıca verilir (Kuveyt Zekât Kurumu, 13. Nedve).
Kaynaklar Kuveyt Zekât Kurumu, Ahkâmü ve fetâva’z-zekât, s. 89-98 · Fiqh Council of North America, “Zakah on Sukuk”, 25.02.2026
Emeklilik birikimi ve çalışan tasarrufları
- Ödeme yapılmadan önce zekât yoktur: Uluslararası İslam Fıkıh Akademisi (143 numaralı karar), Kuveyt Zekât Kurumu, Mısır Dârü’l-İftâsı ve İbn Bâz, kişinin tasarruf edemediği sürece bu paralara tam olarak sahip olmadığı görüşündedir; ödendikten sonra diğer mallarınıza eklenir.
- Her yıl, çekilebilir kısım üzerinden: National Zakat Foundation ve Fiqh Council of North America, vergi ve cezalar düşüldükten sonra bugün çekilebilecek miktarı hesaba katar.
- Yatırımlarını sizin seçtiğiniz bireysel bir hesaptaki çalışan tasarrufları: her yıl diğer mallarınızla birlikte hesaba katılır (143 numaralı karar); aksi hâlde ele geçtiğinde bir yıl için.
Hesaplayıcı varsayılan olarak Fıkıh Akademisi’nin görüşünü izler; diğer görüş ayrıntılı hesaplamada seçilebilir.
Kaynaklar Uluslararası İslam Fıkıh Akademisi, 143 (1/16) numaralı karar, 2005, § 6 · Mısır Dârü’l-İftâsı, 27.07.2026 tarihli 9025 sayılı fetva · Fiqh Council of North America, “Zakat on Retirement Accounts”, 26.02.2024
Kripto paralar
Uluslararası İslam Fıkıh Akademisi’nin hiçbir kararı bunların mahiyetini kesin olarak belirlemiş değildir (237 numaralı karar, 2019). Diyanet ve Mısır Dârü’l-İftâsı bunların kullanımını caiz görmez. Kabul edenler (Fiqh Council of North America, 2019; National Zakat Foundation) onları para gibi değerlendirir: zekât günündeki değerlerinin %2,5’i, diğer mallarınıza eklenerek. Staking ve NFT’ler hakkında bilinen herhangi bir kurumsal karar yoktur.
Kaynaklar Uluslararası İslam Fıkıh Akademisi, 237 (8/24) numaralı karar, 2019 · Fiqh Council of North America, 02.09.2019 tarihli karar
Sık sorulan sorular
Borsadaki hisselere zekât düşer mi?
Evet. Satmak için alınan hisseler tam değerleriyle hesaba katılır; getiri için tutulan hisseler ise şirketlerin nakit, stok ve alacaklarına karşılık gelen kısımla (tahmini olarak değerin %30’u veya %25’i) ya da Daimî Komite ve İbn Bâz’a göre yalnızca temettüleriyle.
Bireysel emeklilik (BES) birikimine zekât düşer mi?
Uluslararası İslam Fıkıh Akademisi’ne göre, bu birikimde tasarruf edemediğiniz için ödeme yapılmadan önce düşmez. NZF ve Fiqh Council of North America’ya göre ise vergi ve cezalar düşüldükten sonra çekebileceğiniz miktar üzerinden her yıl düşer.
Bitcoin’in zekâtı nasıl verilir?
Kripto paraları kabul edenlere göre para gibi: zekât günündeki değerinin %2,5’i, nisap için diğer mallarınıza eklenerek. Diyanet ve Mısır Dârü’l-İftâsı bunların kullanımını caiz görmez.
Bu bir hesaplama yardımıdır, dinî bir fetva değildir. Şüpheniz olursa ehil birine danışın.