زكاة الركاز والمعادن
Bulunan definenin ve madenlerin zekâtı
Bulunan eski define için beşte bir, madenler için cumhura göre %2,5.
Zekâtımı hesapla Hesaplayıcı bu hükümleri günün fiyatlarıyla ve seçtiğiniz mezhebe göre uygular.
Bulunan define (rikâz)
Rikâz, İslam öncesi dönemde gömülmüş ve işaretlerinden tanınan definedir. Nisap ve yıl şartı aranmadan beşte biri verilir, geri kalanı bulana aittir (âlimlerin ittifakı). Hanefî, Mâlikî ve Hanbelî mezheplerine göre bu beşte bir, zekâtın sekiz sınıfına değil, Müslümanların genel yararına harcanır. Şâfiî’nin yeni görüşü bunu altın ve gümüşle ve nisaba ulaşmasıyla sınırlar.
Kaynaklar Buhârî, 1499; Müslim, 1710 (“rikâzda beşte bir vardır”) · İbn Kudâme, el-Muğnî, 3/48-51
Madenler
- Mâlikî ve Şâfiî mezhepleri: yalnızca çıkarılan altın ve gümüş; nisaba ulaşırsa yıl beklenmeden %2,5.
- Hanbelî mezhebi: petrol dâhil değerli her maden, nisaba ulaşınca %2,5; İbn Useymîn ihtiyaten bu görüşü benimser.
- Hanefî mezhebi: eritilebilen madenlerin (altın, gümüş, demir, bakır) beşte biri.
Kaynaklar İbn Kudâme, el-Kâfî, 1/296; Nevevî, el-Mecmû‘, 6/75; Keşşâfü’l-kınâ‘, 2/222
Denizden çıkanlar
İnci, mercan, amber ve balığa zekât düşmez (dört mezhebin ittifakı); satış için ayrılmışlarsa ticaret malı olarak hesaplanır.
Kaynaklar Buhârî, 1498-1499 · İbn Kudâme, el-Muğnî, 3/55
Sık sorulan sorular
Bahçemi kazarken eski sikkeler buldum. Ne yapmalıyım?
İslam öncesinden kalma eski bir define ise nisap ve yıl şartı olmadan değerinin beşte biri verilir. Eşyanın birine ait olduğu belliyse buluntu malın (lukata) hükümleri uygulanır; ülkenizin kanunlarını da öğrenin.
Bu bir hesaplama yardımıdır, dinî bir fetva değildir. Şüpheniz olursa ehil birine danışın.