زكاة الأنعام
Hayvanların zekâtı
Otlayan deve, sığır, koyun ve keçiler; Hz. Ebû Bekir’in mektubunda nakledilen ölçeklerle.
Zekâtımı hesapla Hesaplayıcı bu hükümleri günün fiyatlarıyla ve seçtiğiniz mezhebe göre uygular.
Şartlar
- Türler: deve, sığır (manda dâhil), koyun ve keçi (âlimlerin ittifakı). Ticaret için olmayan at, katır ve eşeğe zekât düşmez (cumhur).
- Üzerinden bir yıl geçmiş olması.
- Otlama (sâime): hayvan yılın çoğunda serbestçe otlamalıdır (Hanefî, Şâfiî ve Hanbelî mezhepleri; İbn Bâz, İbn Useymîn); Mâlikî mezhebine göre beslenen ve çalıştırılan hayvanlara da zekât düşer.
- Cumhura göre iş hayvanlarına (çift sürme, sulama) zekât düşmez.
- Satış için yetiştirilen hayvanlar değerleri üzerinden ticaret malı olarak hesaplanır.
Kaynaklar Buhârî, 1454 (Hz. Ebû Bekir’in mektubu) · Ebû Dâvûd, 1575 (“otlayan her devede”) · İbn Bâz, Mecmû‘u fetâvâ, 14/58
Develer
İki basamak arasındaki sayılar için ek bir şey verilmez. 120’den sonra cumhur her kırk deve için bir bint lebûn, her elli deve için bir hıkka hesaplar; Hanefî mezhebi ise ölçeği baştan yeniden başlatır.
| Sayı | Verilecek |
|---|---|
| 5-9 | 1 koyun veya keçi |
| 10-14 | 2 koyun veya keçi |
| 15-19 | 3 koyun veya keçi |
| 20-24 | 4 koyun veya keçi |
| 25-35 | 1 bint mahâd (bir yaşındaki dişi deve) |
| 36-45 | 1 bint lebûn (iki yaşındaki dişi deve) |
| 46-60 | 1 hıkka (üç yaşındaki dişi deve) |
| 61-75 | 1 cezea (dört yaşındaki dişi deve) |
| 76-90 | 2 bint lebûn |
| 91-120 | 2 hıkka |
| 121 ve üzeri | Her 40 için 1 bint lebûn, her 50 için 1 hıkka (cumhur) |
Kaynaklar Buhârî, 1454 · Nevevî, el-Mecmû‘, 5/389-390; İbn Kudâme, el-Muğnî, 2/435
Sığırlar
Muâz hadisinde nakledilen ve dört mezhebin kabul ettiği ölçek.
| Sayı | Verilecek |
|---|---|
| 30-39 | 1 tebî (bir yaşındaki buzağı) |
| 40-59 | 1 müsinne (iki yaşındaki inek) |
| 60 | 2 tebî |
| 70 | 1 tebî ve 1 müsinne |
| 80 | 2 müsinne |
| 90 | 3 tebî |
| 120 | 4 tebî veya 3 müsinne |
| Sonrası | Her 30 için 1 tebî, her 40 için 1 müsinne |
Kaynaklar Ebû Dâvûd, 1576; Tirmizî, 623 (Muâz hadisi) · İbn Kudâme, el-Muğnî, 2/443
Koyun ve keçiler
Koyun ve keçiler birbirine eklenir. Orta hâlli bir hayvan verilir: sahibi istemedikçe en iyisi (sağmal, gebe, besili) verilmez; hasta veya çok yaşlı hayvan da verilmez.
| Sayı | Verilecek |
|---|---|
| 40-120 | 1 koyun veya keçi |
| 121-200 | 2 |
| 201-399 | 3 |
| 400 ve üzeri | Her yüz için 1 |
Kaynaklar Buhârî, 1454 · Bakara 2/267
Sık sorulan sorular
Koyunlarım bütün yıl samanla besleniyor. Zekât düşer mi?
Hanefî, Şâfiî ve Hanbelî mezheplerine göre otlamadıkları için düşmez; Mâlikî mezhebine göre düşer. Satış için yetiştiriliyorlarsa değerleri üzerinden ticaret malı olarak hesaplanır.
Kaç koyuna zekât düşer?
Üzerinden bir yıl geçmiş ve otlayan 40 koyun veya keçiye: 120’ye kadar bir koyun verilir.
Bu bir hesaplama yardımıdır, dinî bir fetva değildir. Şüpheniz olursa ehil birine danışın.