Altın, gümüş ve takıların zekâtı

Altının zekâtı 85 gram saf altından (yirmi miskal), gümüşün zekâtı 595 gram saf gümüşten (iki yüz dirhem) itibaren, bir yıl geçince farz olur; oranı %2,5’tir. Külçe, sikke, sofra eşyası, birikim veya satış için saklanan takılar gibi her biçimdeki altın ve gümüşten zekât verilir.

Diyanet 80,18 gram altını, Mısır Dârü’l-İftâsı 21 ayar 85 gram altını esas alır. Bugünkü nisaba bakın.

Saf altın hesaplanır: ağırlık × ayar ÷ 24. 18 ayar 40 gramlık bir bilezikte 30 gram saf altın bulunur; 21 ayarda 35 gram, 22 ayarda 36,7 gram. Madeni sertleştirmek için katılan az miktardaki karışım dikkate alınmaz (İbn Useymîn). Takılar taşları olmadan tartılır.

Bu konudaki büyük ihtilaf budur:

• Hanefî mezhebi: altın ve gümüş takılara, kullanılsalar bile zekât düşer; altın ve gümüşle ilgili âyet ve hadislerin genel ifadesine dayanarak İbn Bâz ve İbn Useymîn de bu görüştedir;
• Mâlikî, Şâfiî ve Hanbelî mezhepleri: kadının kullandığı meşru takılara, diğer kullanım eşyası gibi zekât düşmez; Hz. Âişe, himayesindeki yetim kızların takılarının zekâtını vermiyordu.

Bütün görüşlere göre birikim olarak saklanan, satış için ayrılan, haram olan (erkeğin taktığı altın) veya âdet ölçüsünü aşan takılara zekât düşer. Kuveyt Zekât Kurumu’nun 6. Nedvesi muafiyetin şartlarını belirlemiştir: meşru kullanım, gerçekten takılan takı, mevcut bir ihtiyaç, bozulmamış takı, âdet ölçüsünde miktar.

Nisabı tamamlamak için altın ve gümüş Hanefî, Mâlikî ve Hanbelî mezheplerine göre birbirine eklenir; Şâfiî mezhebine ve İbn Useymîn’e göre her biri kendi nisabına ulaşmalıdır. Nakit para ve ticaret malları ise herkese göre altın ve gümüşe eklenir.

Değerli taşlar (elmas, inci, yakut) satış için değilse zekâta tabi değildir (âlimlerin ittifakı). Beyaz altın altındır (Kuveyt Zekât Kurumu; Daimî Komite). Platin, incelenen kaynaklarda ele alınmamıştır: bir görüş bulunmadığından değerli taşlara tabi tutulur (ticaret için değilse zekât yoktur); bu, bir âlime teyit ettirilmesi gereken bir noktadır.