İçeriğe geç

Kız, dede ve erkek kardeş: mirasın paylaşımı

Çoğunluk görüşüne göre paylaşım, her payın dayanağıyla. Tutarları görmek için terekenin değerini ekleyin veya örneği ailenize uyarlayın.

Paylaşım sonucu

Bir erkek vefat etti; geride kızı, dedesi (babasının babası) ve öz erkek kardeşi kaldı.

Bu örneği değiştir

Kim ne alır?

  1. Kız 12 %50
  2. Dede 12 %50

Hiçbir şey almayanlar

  • Öz erkek kardeş — dede tarafından mahrum

Aile ağacı

Dede 12
Öz erkek kardeş mahrum
Vefat edenالمتوفى
Kız 12
Tutarları ekle İsteğe bağlı: her payın tutarı, cihazınızda hesaplanır.

Bu tutarlar cihazınızdan çıkmaz ve paylaşılan bağlantıda yer almaz.

Paylar neden böyle?

  • Kız12

    Tek kız, oğul olmadığı için yarıyı (1/2) alır.

    Nisâ suresi, 11. ayet

  • Dede12

    Baba yoksa dede onun yerine geçer: altıda bir (1/6), sonra farz paylardan kalan.

    Nisâ suresi, 11. ayet Hadis: Sahîh-i Buhârî 6737

  • Öz erkek kardeş0

    Hanefîlere göre dede tarafından mahrum edilirler (Hz. Ebû Bekir’in görüşü); diğer mezhepler onları dedeyle paylaştırır.

Bu paylaşımın ayetleri

Metin, meal ve açıklama; tilavetini dinleyin.

Nisâ suresi, 11. ayet

يُوصِيكُمُ ٱللَّهُ فِىٓ أَوْلَٰدِكُمْ لِلذَّكَرِ مِثْلُ حَظِّ ٱلْأُنثَيَيْنِ فَإِن كُنَّ نِسَآءً فَوْقَ ٱثْنَتَيْنِ فَلَهُنَّ ثُلُثَا مَا تَرَكَ وَإِن كَانَتْ وَٰحِدَةً فَلَهَا ٱلنِّصْفُ وَلِأَبَوَيْهِ لِكُلِّ وَٰحِدٍ مِّنْهُمَا ٱلسُّدُسُ مِمَّا تَرَكَ إِن كَانَ لَهُۥ وَلَدٌ فَإِن لَّمْ يَكُن لَّهُۥ وَلَدٌ وَوَرِثَهُۥٓ أَبَوَاهُ فَلِأُمِّهِ ٱلثُّلُثُ فَإِن كَانَ لَهُۥٓ إِخْوَةٌ فَلِأُمِّهِ ٱلسُّدُسُ مِنۢ بَعْدِ وَصِيَّةٍ يُوصِى بِهَآ أَوْ دَيْنٍ ءَابَآؤُكُمْ وَأَبْنَآؤُكُمْ لَا تَدْرُونَ أَيُّهُمْ أَقْرَبُ لَكُمْ نَفْعًا فَرِيضَةً مِّنَ ٱللَّهِ إِنَّ ٱللَّهَ كَانَ عَلِيمًا حَكِيمًا ۝١١

11. Allah, size çocuklarınız(ın alacağı miras) hakkında bir erkeğe iki kadının payı kadarını emreder. (Çocuklar sadece) ikiden fazla kız iseler, (ölenin geriye) bıraktığının üçte ikisi onlarındır. Eğer kız bir ise (mirasın) yarısı onundur. Ölenin çocuğu varsa, geriye bıraktığı maldan, ana babasından her birinin altıda bir hissesi vardır. Eğer çocuğu yok da (yalnız) ana babası ona varis oluyorsa, anasına üçte bir düşer. Eğer kardeşleri varsa, anasının hissesi altıda birdir. (Bu paylaştırma, ölenin) yapacağı vasiyetten ya da borcundan sonradır. Babalarınız ve oğullarınızdan, hangisinin size daha faydalı olduğunu bilemezsiniz. Bunlar, Allah tarafından farz kılınmıştır. Şüphesiz Allah, hakkıyla bilendir, hüküm ve hikmet sahibidir.

Mahmud Halil el-Husari

Ayetin açıklaması

Çocuklarınızın mirası hakkında yüce Allah sizi sorumlu tutarak emretmektedir. Miras, çocukların arasında taksim edilirken erkeğe kızın aldığı mirastaki payın iki misli verilir. Eğer ölen kimse geride erkek çocuk bırakmayıp sadece iki ya da daha fazla kız çocuğu bıraktı ise, mirasın üçte ikisi bunlarındır. Eğer bir kız bıraktı ise mirasın yarısı bu kızındır. Vefat edenin erkek ya da kız çocuğu varsa, ana ve babasından her birine mirastan altıda birlik bir pay vardır. Eğer vefat eden kimsenin çocuğu yoksa ya da anne babasından başka bir mirasçısı da yoksa anne mirastan üçte bir alır ve mirasın geri kalanı babanındır. Eğer vefat edenin iki ya da daha fazla anne baba bir ya da anne baba bir olmayan erkek ya da kız kardeşi varsa, farz olarak annesi altıda bir alır ve geri kalanı tasiben babasınındır. Bu durumda kardeşlere mirastan bir pay yoktur. Bu miras taksimatı vefat eden kimsenin vasiyeti yerine getirildikten sonra taksim edilir. Vefat eden kimse malının üçte birinden fazlasını vasiyet edemez ve aynı zamanda mirasın taksim edilmesi için borçlarının da ödenmiş olması gerekir. Allah Teâlâ miras taksimatını böyle yapmıştır. Çünkü siz babalarınız ve çocuklarınızdan hangisinin dünya ve ahirette sizin için daha faydalı olduğunu bilemezsiniz. Vefat eden kimse varislerinden birisini hayırlı zannedip malının tamamını ona verebilir ya da şerli zannedip malından mahrum edebilir. Ancak durum bu zannettiğinin aksine çıkabilir. Bu durumu kendisine hiçbir şeyin gizli kalmadığı her şeyi hakkıyla bilen yüce Allah bilebilir. Bundan dolayı mirası beyan ettiği şekilde taksim etmiş ve kendi katından (taksimatını) farz olarak tayin etmiş ve kullarının uygulamasını üzerlerine farz kılmıştır. Şüphesiz ki Allah, her şeyi hakkıyla bilir ve kullarının maslahatına olan hiçbir şey O'na gizli kalmaz. Hüküm olarak bir şeyi koymasında ve yönetmesinde hikmet sahibidir.

Adım adım hesap

  1. Kimler mahrum?

    • Öz erkek kardeş: dede tarafından mahrum.
  2. Farz paylar

    • Kız : 12 (yarı)
    • Dede : 16 (altıda bir)
  3. Hesabın aslı: 6

    Bütün paylar aynı paydaya getirilir: tereke 6 eşit paya bölünür (aslü’l-mesele).

  4. Kalan

    Farz paylardan sonra 1/3 kalır. Kalanın mirasçıları (asabe): dede.

  5. Son esas: 2 pay

    Herkesin tam sayıda pay alması için esas 6 sayısından 2 sayısına çıkarılır (tashih).

    MirasçıPay2 üzerinden payKişi başı
    Kız 12 1 1
    Dede 12 1 1
    Öz erkek kardeş 0 0 0
    Toplam12

Mezheplere göre

Bu meselede mezhepler aynı paylaşımı yapmaz:

Mirasçı CumhurHanefîMâlikîŞâfiîHanbelî
Kız 12 12 12 12 12
Dede 14 12 14 14 14
Öz erkek kardeş 14 0 14 14 14

Renkli sütun seçilen mezheptir. Mezhepler arasındaki farkları anlayın

Benzer diğer örnekler

20 Kasım 2026 Cuma 10 جمادى الآخرة 1448 هـ