Peygamber ﷺ Tûr Suresi’ni namazlarında sıkça okurdu: Cübeyr b. Mut’im onu akşam namazında okurken duymuş, “Yoksa onlar bir yaratıcı olmaksızın mı yaratıldılar, yoksa yaratıcılar kendileri mi?” âyetine gelince kalbi neredeyse uçacak olmuştu. Kâbe’nin yanında namaz kılarken de onu okumuş, gece namazında Zâriyât ile aynı rekâtta birleştirmiştir. Mufassal’ın uzun sûrelerindendir.
Cübeyr b. Mut’im, Peygamber ﷺ’i akşam namazında Tûr’u okurken duydu; 35-37. âyetlere gelince kalbi neredeyse uçacaktı. Bazı rivayetlere göre o sırada henüz müşrikti ve iman kalbine ilk o zaman yerleşmişti.
Vâsile b. el-Eska’ hadisine göre Peygamber ﷺ’in diğer peygamberlere üstün kılındığı Mufassal’dandır; İbn Hacer onu Mufassal’ın uzun sûreleri arasında sayar.
Ne zaman okunur
Bazen akşam namazında; Cübeyr b. Mut’im onu Peygamber ﷺ’den böyle duymuştur (Buhârî ve Müslim)
Gece namazında: Peygamber ﷺ onu Zâriyât ile aynı rekâtta okurdu (Müslim)
Faziletine dair hadisler
Her hadisin Arapça metni, tercümesi, kaynağı ve sıhhat derecesi.
سمعت النبي ﷺ يقرأ في المغرب بالطور، فلما بلغ هذه الآية ﴿أَمْ خُلِقُوا مِنْ غَيْرِ شَيْءٍ أَمْ هُمُ الْخَالِقُونَ (35) أَمْ خَلَقُوا السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضَ بَلْ لَا يُوقِنُونَ (36) أَمْ عِنْدَهُمْ خَزَائِنُ رَبِّكَ أَمْ هُمُ الْمُصَيْطِرُونَ﴾ كاد قلبي أن يطير.
Peygamber ﷺ’i akşam namazında Tûr Suresi’ni okurken işittim; “Yoksa onlar bir yaratıcı olmaksızın mı yaratıldılar, yoksa yaratıcılar kendileri mi? Yoksa gökleri ve yeri onlar mı yarattı? Hayır, onlar kesin olarak inanmıyorlar. Yoksa Rabbinin hazineleri onların yanında mı, yoksa her şeye hâkim olanlar onlar mı?” âyetlerine gelince kalbim neredeyse uçacaktı.
شكوت إلى رسول الله ﷺ إني اشتكي! فقال: (طوفي من وراء الناس، وأنت راكبة) فطفت ورسول الله ﷺ يصلي إلى جنب البيت، يقرأ بـ (الطور وكتاب مسطور).
Resûlullah ﷺ’e hasta olduğumu söyledim. “İnsanların arkasından, binekli olarak tavaf et” buyurdu. Ben tavaf ederken Resûlullah ﷺ Beyt’in yanında namaz kılıyor, “Ve’t-Tûri ve kitâbin mestûr”u okuyordu.
أتاه رجل فقال: إني أقرأ المفصل في ركعة. فقال: هذًّا كهذ الشعر، ونثرًا كنثر الدقل، ولكن رسول الله ﷺ كان يقرأ النظائر في كل ركعة. الرحمن والنجم، في ركعة، والطور والذاريات في ركعة …
Bir adam ona gelip “Ben Mufassal’ı bir rekâtta okuyorum” dedi. O da şöyle dedi: “Şiir okur gibi aceleyle ve değersiz hurma saçar gibi mi? Oysa Resûlullah ﷺ her rekâtta birbirine benzer sûreleri (nezâir) okurdu: Rahmân ile Necm’i bir rekâtta, Tûr ile Zâriyât’ı bir rekâtta …”
Sûrenin konuları
Allah’ın bazı yaratıkları ve Kitabı üzerine diriliş ve hesabın hak olduğuna yemini
Yalanlayanların akıbeti ve muttakiler için hazırlanan cennet ve nimetler
Mümin neslin cennette babalarına kavuşturulup onların derecesine yükseltilmesi
Peygamber ﷺ’e kâhin, mecnun ve şair diyen müşriklere reddiye
Yalanlayanlara Kur’ân’ın benzerini getirme meydan okuması ve çok tanrılı inancın çürütülmesi
Peygamber ﷺ’in teselli edilmesi, desteklenme vaadi, sabır ve Rabbini hamd ile tesbih emri
Ana amacı: Peygamber ﷺ’i yalanlayanların şüphelerini çürüten delil ve kanıtları ortaya koymak.
Tûr Suresi hakkında
Tûr, tamamı Mekkî bir sûredir. Kûfe ve Şam sayımına göre kırk dokuz, Basra sayımına göre kırk sekiz, Hicaz Mushafı’nda kırk yedi âyettir. Peygamber ﷺ onu namazlarında sıkça okurdu. Allah sûreyi Tûr dağı, satır satır yazılmış Kitap, Beyt-i Ma’mûr, yükseltilmiş tavan ve kaynatılmış deniz üzerine yeminle başlatır: Rabbinin azabı mutlaka gerçekleşecektir, onu engelleyecek hiçbir şey yoktur.
