Peygamber ﷺ Rahmân Suresi’ni cinlere okudu: Cinler “O hâlde Rabbinizin hangi nimetlerini yalanlıyorsunuz?” âyetini her duyduklarında “Rabbimiz, nimetlerinden hiçbirini yalanlamayız; hamd sanadır” derlerdi ve sahâbîlerden daha güzel karşılık verdiler. Bu yüzden onu dinleyenin böyle demesi müstehaptır. Peygamber ﷺ onu gece namazında Necm ile birlikte okurdu.
Peygamber ﷺ, cin gecesinde Rahmân Suresi’ni cinlere okuduğunu ve onların, kendisi okuduğunda susan ashabından daha güzel karşılık verdiğini haber vermiştir.
“O hâlde Rabbinizin hangi nimetlerini yalanlıyorsunuz?” âyetini işiten kimsenin, cinlerin yaptığı gibi “Rabbimiz, nimetlerinden hiçbirini yalanlamayız; hamd sanadır” demesi müstehaptır; bu, tefekküre ve âyetteki soruya cevap vermeye dair bir öğretidir.
“O hâlde Rabbinizin hangi nimetlerini yalanlıyorsunuz?” âyeti sûrede otuz bir kez tekrarlanır; böylece cinlere ve insanlara Allah’ın nimetleri hatırlatılır ki O’na şükretsinler.
Mufassal sûrelerinden
Vâsile b. el-Eska’ hadisine göre Peygamber ﷺ’e fazladan verilen ve onunla diğer peygamberlere üstün kılındığı Mufassal’dandır: “… ve Mufassal ile üstün kılındım.”
Ne zaman okunur
Gece namazında, İbn Mes’ûd hadisine göre Necm Suresi ile aynı rekâtta
Faziletine dair hadisler
Her hadisin Arapça metni, tercümesi, kaynağı ve sıhhat derecesi.
خرج رسول الله ﷺ على أصحابه فقرأ عليهم سورة الرحمن من أولها إلى آخرها فسكتوا، فقال: لقد قرأتها على الجن ليلة الجن فكانوا أحسن مردودًا منكم، كنت كلما أتيت على قوله: ﴿فَبِأَيِّ آلَاءِ رَبِّكُمَا تُكَذِّبَانِ﴾ قالوا: لا بشيء من نعمك ربنا نكذب فلك الحمد
Resûlullah ﷺ ashabının yanına çıkıp onlara Rahmân Suresi’ni baştan sona okudu; onlar sustular. Bunun üzerine şöyle buyurdu: “Ben onu cin gecesinde cinlere okudum, onlar sizden daha güzel karşılık verdiler. Ne zaman ‘O hâlde Rabbinizin hangi nimetlerini yalanlıyorsunuz?’ âyetine gelsem ‘Rabbimiz, nimetlerinden hiçbirini yalanlamayız; hamd sanadır’ derlerdi.”
مالي أسمع الجن أحسن جوابًا لربها منكم؟ قالوا: ماذا يا رسول الله؟ قال: ما أتيت على قول الله: ﴿فَبِأَيِّ آلَاءِ رَبِّكُمَا تُكَذِّبَانِ﴾ إلا قالت الجن: لا بشيء من نعمة ربنا نكذب
“Neden cinlerin Rablerine sizden daha güzel karşılık verdiğini işitiyorum?” “Nedir o, ey Allah’ın Resûlü?” dediler. Buyurdu ki: “Allah’ın ‘O hâlde Rabbinizin hangi nimetlerini yalanlıyorsunuz?’ sözüne her geldiğimde cinler ‘Rabbimizin nimetlerinden hiçbirini yalanlamayız’ dediler.”
ولكن رسول الله ﷺ كان يقرأ النظائر في كل ركعة. الرحمن والنجم، في ركعة، والطور والذاريات في ركعة، …
Fakat Resûlullah ﷺ birbirine benzeyen sûreleri (nezâir) her rekâtta okurdu: Rahmân ile Necm’i bir rekâtta, Tûr ile Zâriyât’ı bir rekâtta…
Sûrenin konuları
Allah’a hamd ve Kur’ân’ı öğreterek yaratılmışlara lütfu
Allah’ın kudretinin ve yarattıklarına verdiği nimetlerin belirtileri
Adaletin övülmesi ve herkese hakkını verme emri
Yeryüzündeki her şeyin fâni oluşu; yalnızca celâl ve ikram sahibi Allah’ın vechinin bâki kalması
Cinlere ve insanlara göklerin ve yerin sınırlarını aşmaları için meydan okunması
Kıyametin dehşetleri, yalanlayanların akıbeti ve müminlere hazırlanan cennetler
“O hâlde Rabbinizin hangi nimetlerini yalanlıyorsunuz?” âyetinin otuz bir kez tekrarı
Sûrenin Allah’ı yüceltme ve övme ile sona ermesi
Ana amacı: Cinlere ve insanlara Allah’ın gizli ve açık nimetlerini, rahmetinin dünya ve âhiretteki eserlerini hatırlatmak.
Rahmân Suresi hakkında
Rahmân Suresi, Allah’ın “er-Rahmân” ismiyle başladığı için bu adı almıştır; bu ad Tirmizî’deki Câbir hadisinde geçer. Sahâbe ve tâbiûnun çoğunluğuna göre Mekkî’dir; İbn Mes’ûd ve İbn Abbâs’tan Medenî olduğu rivayet edilmiştir. Kurtubî Mekkî olduğunu sahih bulmuştur; çünkü İbn Mes’ûd Mekke’de Makam’ın yanında başını yüksek sesle okumuş, Kureyş de onu dövmüştür. Hicaz sayımına göre 78, Basra sayımına göre 76 âyettir.
