Alak Suresi’nin ilk beş âyeti, Kur’ân’dan Peygamber ﷺ’e inen ilk vahiydir: Buhârî ve Müslim’deki Âişe hadisine göre melek Hira mağarasında ona gelip “Oku!” demiştir; muhakkik âlimler de bunda ittifak etmiştir. Sûre, ashâbın Peygamber ﷺ ile birlikte yaptığı bir secdeyle sona erer ve Mufassal sûrelerindendir.
İlk beş âyeti, Peygamber ﷺ’e inen ilk Kur’ân âyetleridir: melek Hira mağarasında ona gelip “Oku!” demiş ve “İnsana bilmediğini öğretti” âyetine kadar okumuştur. Muhakkik âlimler bunun mutlak olarak ilk vahiy olduğunda ittifak etmiştir.
Sûre, “Secde et ve yaklaş” âyetindeki bir secdeyle sona erer; Ebû Hüreyre hadisi buna delildir: “Peygamber ﷺ ile birlikte İnşikâk ve ‘İkra’ bismi rabbike’ sûrelerinde secde ettik.”
Vâsile b. el-Eska’ hadisine göre Peygamber ﷺ’in diğer peygamberlere üstün kılındığı Kur’ân’ın son bölümü olan Mufassal’dandır: “… ve Mufassal ile üstün kılındım.”
Her hadisin Arapça metni, tercümesi, kaynağı ve sıhhat derecesi.
كان أوَّلَ ما بُدِئَ به رسولُ اللهِ ﷺ الرُّؤْيَا الصَّادِقةُ في النَّومِ … حتَّى فَجِئَهُ الحَقُّ وهو في غارِ حِراءٍ، فجاءَه المَلَكُ، فقال: اقْرَأْ، فقال رسولُ اللهِ ﷺ: ما أنا بقارِئٍ … ثُمَّ أَرْسَلني، فقال: اقْرَأْ بِاسْمِ رَبِّكَ الَّذِي خَلَقَ …
Resûlullah ﷺ’e [vahyin] ilk başlangıcı, uykuda gördüğü sadık rüyalar oldu… Nihayet Hira mağarasındayken hak ona ansızın geldi. Melek gelip “Oku!” dedi. Resûlullah ﷺ: “Ben okuma bilmem” dedi… Sonra onu bırakıp “Yaratan Rabbinin adıyla oku…” dedi.
Ana amacı: Vahiyle hidayet ile kibir ve cehaletle dalâlet arasında insan.
Bu sûreye Alak denir, “İkra’” (Oku) Suresi de denir. Kûfe sayımına göre on dokuz, Şam sayımına göre on sekiz, Hicaz sayımına göre yirmi âyettir. Başından “bilmediğini” ifadesine kadar olan kısmı Kur’ân’ın ilk inen âyetleridir; geri kalanı daha sonra inmiştir: yalanlayıcıların hâlinin anlatılması, peygamberlik haberinin yayılıp Kureyş’in Peygamber ﷺ’e eziyete başlamasından sonra indiğini gösterir.
Arapça metnin tamamı: tanıtım, faziletler, konular ve her hadisin senet ve sıhhat incelemesi.
