İçeriğe geç

Muhtasaratü Zeyd: mirasın paylaşımı

Çoğunluk görüşüne göre paylaşım, her payın dayanağıyla. Tutarları görmek için terekenin değerini ekleyin veya örneği ailenize uyarlayın.

Paylaşım sonucu

Bir erkek vefat etti; geride annesi, dedesi (babasının babası), öz kız kardeşi, baba bir erkek kardeşi ve baba bir kız kardeşi kaldı.

Bu örneği değiştir

Kim ne alır?

  1. Anne 16 %16,67
  2. Dede 56 %83,33

Hiçbir şey almayanlar

  • Öz kız kardeş — dede tarafından mahrum
  • Baba bir erkek kardeş — dede tarafından mahrum
  • Baba bir kız kardeş — dede tarafından mahrum

Aile ağacı

Dede 56
Anne 16
Öz kız kardeş mahrum
Baba bir erkek kardeş mahrum
Baba bir kız kardeş mahrum
Vefat edenالمتوفى
Tutarları ekle İsteğe bağlı: her payın tutarı, cihazınızda hesaplanır.

Bu tutarlar cihazınızdan çıkmaz ve paylaşılan bağlantıda yer almaz.

Paylar neden böyle?

  • Anne16

    Vefat eden en az iki kardeş bıraktığı için anne altıda biri (1/6) alır; kardeşler kendileri mirasçı olmasa bile.

    Nisâ suresi, 11. ayet

  • Dede56

    Baba yoksa dede onun yerine geçer ve kalanı alır (asabe).

    Hadis: Sahîh-i Buhârî 6737

  • Öz kız kardeş0

    Hanefîlere göre dede tarafından mahrum edilirler (Hz. Ebû Bekir’in görüşü); diğer mezhepler onları dedeyle paylaştırır.

  • Baba bir erkek kardeş0

    Hanefîlere göre dede tarafından mahrum edilirler (Hz. Ebû Bekir’in görüşü); diğer mezhepler onları dedeyle paylaştırır.

  • Baba bir kız kardeş0

    Hanefîlere göre dede tarafından mahrum edilirler (Hz. Ebû Bekir’in görüşü); diğer mezhepler onları dedeyle paylaştırır.

Bu paylaşımın ayetleri

Metin, meal ve açıklama; tilavetini dinleyin.

Nisâ suresi, 11. ayet

يُوصِيكُمُ ٱللَّهُ فِىٓ أَوْلَٰدِكُمْ لِلذَّكَرِ مِثْلُ حَظِّ ٱلْأُنثَيَيْنِ فَإِن كُنَّ نِسَآءً فَوْقَ ٱثْنَتَيْنِ فَلَهُنَّ ثُلُثَا مَا تَرَكَ وَإِن كَانَتْ وَٰحِدَةً فَلَهَا ٱلنِّصْفُ وَلِأَبَوَيْهِ لِكُلِّ وَٰحِدٍ مِّنْهُمَا ٱلسُّدُسُ مِمَّا تَرَكَ إِن كَانَ لَهُۥ وَلَدٌ فَإِن لَّمْ يَكُن لَّهُۥ وَلَدٌ وَوَرِثَهُۥٓ أَبَوَاهُ فَلِأُمِّهِ ٱلثُّلُثُ فَإِن كَانَ لَهُۥٓ إِخْوَةٌ فَلِأُمِّهِ ٱلسُّدُسُ مِنۢ بَعْدِ وَصِيَّةٍ يُوصِى بِهَآ أَوْ دَيْنٍ ءَابَآؤُكُمْ وَأَبْنَآؤُكُمْ لَا تَدْرُونَ أَيُّهُمْ أَقْرَبُ لَكُمْ نَفْعًا فَرِيضَةً مِّنَ ٱللَّهِ إِنَّ ٱللَّهَ كَانَ عَلِيمًا حَكِيمًا ۝١١

11. Allah, size çocuklarınız(ın alacağı miras) hakkında bir erkeğe iki kadının payı kadarını emreder. (Çocuklar sadece) ikiden fazla kız iseler, (ölenin geriye) bıraktığının üçte ikisi onlarındır. Eğer kız bir ise (mirasın) yarısı onundur. Ölenin çocuğu varsa, geriye bıraktığı maldan, ana babasından her birinin altıda bir hissesi vardır. Eğer çocuğu yok da (yalnız) ana babası ona varis oluyorsa, anasına üçte bir düşer. Eğer kardeşleri varsa, anasının hissesi altıda birdir. (Bu paylaştırma, ölenin) yapacağı vasiyetten ya da borcundan sonradır. Babalarınız ve oğullarınızdan, hangisinin size daha faydalı olduğunu bilemezsiniz. Bunlar, Allah tarafından farz kılınmıştır. Şüphesiz Allah, hakkıyla bilendir, hüküm ve hikmet sahibidir.

Mahmud Halil el-Husari

Ayetin açıklaması

Çocuklarınızın mirası hakkında yüce Allah sizi sorumlu tutarak emretmektedir. Miras, çocukların arasında taksim edilirken erkeğe kızın aldığı mirastaki payın iki misli verilir. Eğer ölen kimse geride erkek çocuk bırakmayıp sadece iki ya da daha fazla kız çocuğu bıraktı ise, mirasın üçte ikisi bunlarındır. Eğer bir kız bıraktı ise mirasın yarısı bu kızındır. Vefat edenin erkek ya da kız çocuğu varsa, ana ve babasından her birine mirastan altıda birlik bir pay vardır. Eğer vefat eden kimsenin çocuğu yoksa ya da anne babasından başka bir mirasçısı da yoksa anne mirastan üçte bir alır ve mirasın geri kalanı babanındır. Eğer vefat edenin iki ya da daha fazla anne baba bir ya da anne baba bir olmayan erkek ya da kız kardeşi varsa, farz olarak annesi altıda bir alır ve geri kalanı tasiben babasınındır. Bu durumda kardeşlere mirastan bir pay yoktur. Bu miras taksimatı vefat eden kimsenin vasiyeti yerine getirildikten sonra taksim edilir. Vefat eden kimse malının üçte birinden fazlasını vasiyet edemez ve aynı zamanda mirasın taksim edilmesi için borçlarının da ödenmiş olması gerekir. Allah Teâlâ miras taksimatını böyle yapmıştır. Çünkü siz babalarınız ve çocuklarınızdan hangisinin dünya ve ahirette sizin için daha faydalı olduğunu bilemezsiniz. Vefat eden kimse varislerinden birisini hayırlı zannedip malının tamamını ona verebilir ya da şerli zannedip malından mahrum edebilir. Ancak durum bu zannettiğinin aksine çıkabilir. Bu durumu kendisine hiçbir şeyin gizli kalmadığı her şeyi hakkıyla bilen yüce Allah bilebilir. Bundan dolayı mirası beyan ettiği şekilde taksim etmiş ve kendi katından (taksimatını) farz olarak tayin etmiş ve kullarının uygulamasını üzerlerine farz kılmıştır. Şüphesiz ki Allah, her şeyi hakkıyla bilir ve kullarının maslahatına olan hiçbir şey O'na gizli kalmaz. Hüküm olarak bir şeyi koymasında ve yönetmesinde hikmet sahibidir.

Adım adım hesap

  1. Kimler mahrum?

    • Öz kız kardeş: dede tarafından mahrum.
    • Baba bir erkek kardeş: dede tarafından mahrum.
    • Baba bir kız kardeş: dede tarafından mahrum.
  2. Farz paylar

    • Anne : 16 (altıda bir)
  3. Hesabın aslı: 6

    Bütün paylar aynı paydaya getirilir: tereke 6 eşit paya bölünür (aslü’l-mesele).

  4. Kalan

    Farz paylardan sonra 5/6 kalır. Kalanın mirasçıları (asabe): dede.

  5. Son esas: 6 pay

    Her mirasçı 6 üzerinden tam sayıda pay alır.

    MirasçıPay6 üzerinden payKişi başı
    Anne 16 1 1
    Dede 56 5 5
    Öz kız kardeş 0 0 0
    Baba bir erkek kardeş 0 0 0
    Baba bir kız kardeş 0 0 0
    Toplam16

Mezheplere göre

Bu meselede mezhepler aynı paylaşımı yapmaz:

Mirasçı CumhurHanefîMâlikîŞâfiîHanbelî
Anne 16 16 16 16 16
Dede 518 56 518 518 518
Öz kız kardeş 12 0 12 12 12
Baba bir erkek kardeş 127 0 127 127 127
Baba bir kız kardeş 154 0 154 154 154

Renkli sütun seçilen mezheptir. Mezhepler arasındaki farkları anlayın

Benzer diğer örnekler

24 Ekim 2026 Cumartesi 13 جمادى الأولى 1448 هـ