كان النبي ﷺ يقرأ في الجمعة في صلاة الفجر ﴿الم (1) تَنْزِيلُ﴾ السجدة، و﴿هَلْ أَتَى عَلَى الْإِنْسَانِ﴾
Peygamber ﷺ cuma günü sabah namazında “Elif Lâm Mîm. Tenzîl” (Secde) ve “Hel etâ ale’l-insân” sûrelerini okurdu.
İnsân Suresi’nin fazileti ve faydaları
Peygamber ﷺ, Buhârî ve Müslim’in rivayetine göre İnsân (“Hel etâ ale’l-insân”) Suresi’ni cuma günü sabah namazında Secde Suresi ile birlikte okur, onu Kıyâme Suresi ile bir rekâtta birleştirirdi. Mufassal sûrelerinden olup insana yaratılışının aslını, akıbetini ve Allah’ın dostlarına cennette hazırladıklarını hatırlatır.
Kısaca faziletleri
-
Peygamber ﷺ’in cuma sabahı okuduğu sûre
Peygamber ﷺ cuma günü sabah namazında Secde Suresi’ni, ikinci rekâtta da İnsân Suresi’ni okurdu. İbn Teymiyye, bu iki sûrenin o günde olmuş ve olacak olanları, yani Âdem’in yaratılışını, dönüşü ve kulların haşrini içerdiğini söyler.
-
Bir rekâtta birleştirilen benzer sûrelerden
Peygamber ﷺ gece namazında her rekâtta birbirine benzeyen iki sûre okurdu; İbn Mes’ûd’un haber verdiğine göre İnsân ile Kıyâme sûrelerini bir rekâtta birleştirirdi.
-
Mufassal sûrelerinden
Vâsile b. el-Eska’ hadisine göre Peygamber ﷺ’e fazladan verilen ve onunla diğer peygamberlere üstün kılındığı Mufassal’dandır: “Bana Tevrat’ın yerine yedi uzun sûre verildi… ve Mufassal ile üstün kılındım.”
Ne zaman okunur
- Cuma günü sabah namazında, Secde’den sonra ikinci rekâtta; Peygamber ﷺ böyle yapardı
- Gece namazında, Kıyâme Suresi ile bir rekâtta birlikte
Faziletine dair hadisler
Her hadisin Arapça metni, tercümesi, kaynağı ve sıhhat derecesi.
أتاه رجل فقال: إني أقرأ المفصل في ركعة. فقال: هذًّا كهذ الشعر، ونثرًا كنثر الدقل. ولكن رسول الله ﷺ كان يقرأ النظائر في كل ركعة… و﴿هَلْ أَتَى عَلَى الْإِنْسَانِ﴾ و﴿لَا أُقْسِمُ بِيَوْمِ الْقِيَامَةِ﴾ في ركعة
Bir adam ona gelip “Ben Mufassal’ın tamamını bir rekâtta okuyorum” dedi. O da şöyle cevap verdi: “Şiir okur gibi hızlı hızlı, kuru hurma saçar gibi dağınık mı? Oysa Resûlullah ﷺ her rekâtta birbirine benzeyen iki sûreyi okurdu… ‘Hel etâ ale’l-insân’ ile ‘Lâ uksimu bi-yevmi’l-kıyâme’yi bir rekâtta okuması gibi.”
Sûrenin konuları
- Allah’ın insana nimetleri: karışık bir nutfeden yaratılması, işitir ve görür kılınması, yola iletilmesi
- Allah’a itaat edip O’ndan sakınanlar için hazırlanan nimetler
- Kâfirlerin kötü akıbetle uyarılması
- Bu Kur’ân’ın Allah katından olduğunun ispatı
- Kur’ân’ın indirilmesiyle Resûl ﷺ’e lütuf; sabır, zikir, secde ve tesbih emri
- Allah’ın dilemesi her dilemenin üstündedir
Ana amacı: İnsana yaratılışının aslını ve akıbetini hatırlatmak, Allah’ın dostlarına cennette hazırladıklarını açıklamak.
İnsân Suresi hakkında
İnsân Suresi, üslubu, konusu ve amaçlarının gösterdiği üzere Mekkîdir: Mekkî sûreler gibi mü’minlerin güzel, yalanlayanların kötü akıbeti üzerinde durur. Mushaf sıralamasında 76. sûredir ve ihtilafsız otuz bir âyettir. İçinde geçen kelimelerden dolayı “Hel etâ ale’l-insân”, Dehr, Ebrâr ve Emşâc sûresi diye de anılır.
Arapça ayrıntılı inceleme
Arapça metnin tamamı: tanıtım, faziletler, konular ve her hadisin senet ve sıhhat incelemesi.
- التعريف بسورة الإنسان
- فضائل سورة الإنسان
- موضوعات سورة الإنسان
- مقاصد سورة الإنسان
- الأحاديث الواردة في الفضل ودرجتها
Diğer sûrelerin faziletleri
114 sûrenin tamamı- Kehf Suresi’nin fazileti İki cuma arası nur ve Deccâl fitnesinden korunma
- Mülk Suresi’nin fazileti Okuyanına şefaat eder, onu kabir azabından korur
- Yâsîn Suresi’nin fazileti Kim bir gece Allah’ın rızasını umarak onu okursa bağışlanır
- Bakara Suresi’nin fazileti Okunduğu evden şeytan kaçar; o, Kur’ân’ın zirvesidir
- Fâtiha Suresi’nin fazileti Kur’ân’ın en büyük sûresi; o olmadan namaz olmaz
- İhlâs Suresi’nin fazileti Kur’ân’ın üçte birine denktir; onu seveni Allah sever
- Vâkıa Suresi’nin fazileti Peygamber ﷺ’i ihtiyarlatan sûrelerden; onu sabah namazında okurdu
- Rahmân Suresi’nin fazileti Peygamber ﷺ onu cinlere okudu; cinler insanlardan daha güzel karşılık verdi
- Âyetü’l-Kürsî Allah’ın Kitabı’ndaki en büyük âyet, şeytana karşı koruyucu