أعطيت مكان التوراة السبع الطوال، ومكان الزبور المئين، ومكان الإنجيل المثاني، وفضِّلت بالمفصل
“Bana Tevrat’ın yerine yedi uzun sûre, Zebur’un yerine Mi’ûn, İncil’in yerine Mesânî verildi; Mufassal ile de üstün kılındım.”
Enfâl Suresi’nin fazileti ve faydaları
Enfâl Suresi, Peygamber ﷺ’e İncil’in yerine verilen Mesânî’dendir. Bedir ehli hakkında inen “Bedir sûresi”dir; Hz. Osman, kıssaları birbirine benzediği için onu Berâe ile birlikte yedi uzun sûre arasına koymuş ve aralarına besmele yazmamıştır. Kadisiye savaşında Müslümanların onu düşmanla karşılaşınca okuyup sükûnet buldukları rivayet edilir.
Kısaca faziletleri
-
İncil’in yerine verilen Mesânî’den
Peygamber ﷺ, İncil’in yerine kendisine Mesânî’nin verildiğini haber vermiş; İbn Abbâs da Osman’a “Mesânî’den olan Enfâl” demiştir. Mesânî, yüz âyetten az olup Mufassal’dan olmayan sûrelerdir.
HasenTayâlisî (Müsned, 1012) ve Ahmed b. Hanbel (el-Müsned, 4/107) SahihEbû Dâvûd (786), Tirmizî (3086) ve Hâkim
-
Yedi uzun sûre arasında Berâe ile birleştirilmesi
Hz. Osman, Enfâl’in Medine’de ilk inenlerden, Berâe’nin ise son inenlerden olduğunu, kıssalarının birbirine benzediğini ve bu yüzden ikisini yedi uzun sûre arasına koyup aralarına besmele yazmadığını açıklamıştır. Zerkeşî, Enfâl ile Berâe’nin tek sûre sayıldığını nakleder.
-
Bedir sûresi
Bedir savaşı ve savaşanları hakkında inmiş, İbn Abbâs tarafından “Bedir sûresi” diye adlandırılmıştır; bu belirleyici savaşın olaylarını ve zafer müjdelerini anlatır, zafer ve yenilginin kanunlarını açıklar.
-
Düşmanla karşılaşınca okunması
Kadisiye savaşı haberlerinde, Sa’d b. Ebî Vakkâs’ın Enfâl Suresi’ni birliklere okuttuğu, kalplerin ferahlayıp sükûnet bulduğu rivayet edilir; Mus’ab b. Sa’d, Resûlullah ﷺ düşmana ilerlerken onu okuduğu için bunun sünnet olduğunu söylemiştir.
Faziletine dair hadisler
Her hadisin Arapça metni, tercümesi, kaynağı ve sıhhat derecesi.
قلت لعثمان بن عفان رضي الله عنه: ما حملكم أن عمدتم إلى براءة وهي من المئين، وإلى الأنفال وهي من المثاني فجعلتموهما في السبع الطوال، ولم تكتبوا بينهما سطر بسم اللّه الرحمن الرحيم؟ قال عثمان: … وكانت الأنفال من أول ما نزل عليه بالمدينة، وكانت براءة من آخر ما نزل من القرآن، وكانت قصتها شبيهة بقصتها فظنت أنها منها، فمن هناك وضعتهما في السبع الطوال ولم أكتب بينهما سطر بسم اللّه الرحمن الرحيم
İbn Abbâs, Osman b. Affân’a şöyle dedi: “Mi’ûn’dan olan Berâe ile Mesânî’den olan Enfâl’i alıp yedi uzun sûre arasına koymanıza ve aralarına ‘Bismillâhirrahmânirrahîm’ satırını yazmamanıza sebep ne oldu?” Osman şöyle cevap verdi: “… Enfâl, Medine’de ilk inenlerden, Berâe ise Kur’ân’ın son inenlerindendi; içerikleri birbirine benziyordu, ben de onun ondan olduğunu düşündüm. Bu yüzden ikisini yedi uzun sûre arasına koydum ve aralarına o satırı yazmadım.”
Sûrenin konuları
- Ganimetin hükmü, Allah’a ve Resûlü’ne ait oluşu ve aranın düzeltilmesi emri
- Gerçek müminlerin vasıfları ve onlara hazırlanan dereceler
- Bedir olayları ve zafer müjdeleri: meleklerle destek, huzur veren uyku ve yağmur
- Müminlere çağrılar: düşman karşısında sebat, Allah’a ve Resûlü’ne itaat, hayat verene icabet, hıyanetten kaçınma
- Kâfirlerin Resûlullah’a ﷺ karşı tuzakları, inkârları ve Allah yolundan alıkoymak için mal harcamaları
- Müminlerin savaş ve barıştaki yolu: güç hazırlamak, barışa yanaşmak, antlaşmalara bağlı kalmak
- Bedir esirlerinin hükmü ve fidye
- Muhacir ve Ensâr’ın değeri ve müminler arasındaki velâyet
Ana amacı: Bedir’de Allah’ın müminlere verdiği zafer nimetini hatırlatmak, zafer ve yenilginin kanunlarını açıklamak.
Enfâl Suresi hakkında
Enfâl Suresi, tercih edilen görüşe göre tamamen Medenî’dir; Mushaf sıralamasında sekizinci sûredir ve Kûfe sayımına göre yetmiş beş âyettir. Adını, ele aldığı ganimetlerden (enfâl) alır; İbn Abbâs ona “Bedir sûresi” derdi, Bikâî de isimleri arasında “Cihad sûresi”ni zikreder. Buhârî, İbn Abbâs’tan onun Bedir’de indiğini rivayet eder; Ubâde b. Sâmit de şöyle demiştir: “Ganimet hakkında ihtilafa düştüğümüzde biz Bedir ehli hakkında indi; Allah onu elimizden alıp Resûlullah’a ﷺ verdi.”
Arapça ayrıntılı inceleme
Arapça metnin tamamı: tanıtım, faziletler, konular ve her hadisin senet ve sıhhat incelemesi.
- التعريف بسورة الأنفال
- فضائل سورة الأنفال وخصائصها
- أين نزلت سورة الأنفال
- ووجه مناسبتها لسورة الأعراف
- تلخيص سورة الأنفال و مقاصدها
- قال الإمام ابن هشام عند حديثه عن «غزوة بدر الكبرى».
- الأحاديث الواردة في الفضل ودرجتها
Diğer sûrelerin faziletleri
114 sûrenin tamamı- Kehf Suresi’nin fazileti İki cuma arası nur ve Deccâl fitnesinden korunma
- Mülk Suresi’nin fazileti Okuyanına şefaat eder, onu kabir azabından korur
- Yâsîn Suresi’nin fazileti Kim bir gece Allah’ın rızasını umarak onu okursa bağışlanır
- Bakara Suresi’nin fazileti Okunduğu evden şeytan kaçar; o, Kur’ân’ın zirvesidir
- Fâtiha Suresi’nin fazileti Kur’ân’ın en büyük sûresi; o olmadan namaz olmaz
- İhlâs Suresi’nin fazileti Kur’ân’ın üçte birine denktir; onu seveni Allah sever
- Vâkıa Suresi’nin fazileti Peygamber ﷺ’i ihtiyarlatan sûrelerden; onu sabah namazında okurdu
- Rahmân Suresi’nin fazileti Peygamber ﷺ onu cinlere okudu; cinler insanlardan daha güzel karşılık verdi
- Âyetü’l-Kürsî Allah’ın Kitabı’ndaki en büyük âyet, şeytana karşı koruyucu