Ahkâf Suresi yedi Hâ Mîm sûresinin sonuncusudur. Kendisine Kur’ân öğretmesini isteyen bir adama Peygamber ﷺ Hâ Mîm ile başlayan sûreleri göstermiş, İbn Mes’ûd da “Hâ Mîm’ler Kur’ân’ın brokarıdır” demiştir. Mesânî’dendir ve Kur’ân’ı dinlemeye gelip sonra kavimlerini imana çağıran cinleri anlatır.
Kendisine Kur’ân öğretmesini isteyen bir adama Peygamber ﷺ önce Elif Lâm Râ ile başlayan üç sûreyi, adam yaşlılığını öne sürünce de Hâ Mîm ile başlayanları göstermiştir; bunlar yedi sûredir ve sonuncusu Ahkâf’tır. Bu, onların yüksek değerine işarettir.
SahihEbû Dâvûd (1399), Nesâî (es-Sünenü’l-kübrâ, 8027) ve İbn Hibbân (773)
Abdullah b. Mes’ûd: “Hâ Mîm’ler Kur’ân’ın brokarıdır” demiştir.
Sahihİbn Ebî Şeybe (10332), Hâkim (2/437) ve Ebû Ubeyd (Fezâilü’l-Kur’ân)
Vâsile b. el-Eska’ın hasen hadisine göre, Peygamber ﷺ’e İncil’in yerine verilen Mesânî sûrelerindendir: “… İncil’in yerine Mesânî…”
Bir grup cinin Kur’ân’ı dinlemek için Peygamber ﷺ’e gelişini, onu sessizce dinlemelerini ve kavimlerini ona imana çağırmalarını, Peygamber ﷺ’e teselli olarak anlatır.
Her hadisin Arapça metni, tercümesi, kaynağı ve sıhhat derecesi.
أتى رجل رسول الله ﷺ فقال: أقرئني يا رسول الله، قال له: اقرأ ثلاثًا من ذات «الراء». فقال الرجل: كبرت سني واشتد قلبي وغلظ لساني، قال: فاقرأ من ذات «حم»…
Bir adam Resûlullah ﷺ’e gelip: “Ey Allah’ın Resûlü, bana Kur’ân öğret” dedi. Ona: “Elif Lâm Râ ile başlayan sûrelerden üçünü oku” buyurdu. Adam: “Yaşım ilerledi, kalbim katılaştı, dilim ağırlaştı” dedi. Bunun üzerine: “O hâlde Hâ Mîm ile başlayanlardan oku…” buyurdu.
الحواميم ديباج القرآن
Hâ Mîm’ler Kur’ân’ın ipek brokarıdır.
إن لكل شيء لبابًا، ولباب القرآن الحواميم
“Her şeyin bir özü vardır; Kur’ân’ın özü de Hâ Mîm’lerdir.”
الحواميم سبع، وأبواب جهنم سبع: جهنم، والحطمة، ولظى، وسعير، وسقر، والهاوية، والجحيم … تقف على باب من هذه الأبواب فتقول: اللّهم لا يدخل هذا الباب من كان يؤمن بي ويقرأني
“Hâ Mîm’ler yedidir, cehennemin kapıları da yedidir: Cehennem, Hutame, Lezâ, Saîr, Sekar, Hâviye ve Cahîm … her biri bu kapılardan birinin önünde durup: ‘Allah’ım! Bana iman edip beni okuyan bu kapıdan girmesin’ der.”
Ana amacı: İnsanlığın ilâhî mesaja olan ihtiyacını göstermek ve ondan yüz çevirenleri uyarmak.
Ahkâf Suresi Mushaf sıralamasında 46. sûredir ve Câsiye’den sonra inmiştir. Mushaf’taki sırasıyla nazil olan Hâ Mîm sûrelerinin (Mü’min, Fussilet, Şûrâ, Zuhruf, Duhân, Câsiye ve Ahkâf) yedincisi ve sonuncusudur. Mekkî bir sûre olarak tevhide, peygamberleri tasdike ve âhirete imana çağırır; sonunda Kur’ân’ı dinlemeye gelen bir grup cinden söz eder.
Arapça metnin tamamı: tanıtım, faziletler, konular ve her hadisin senet ve sıhhat incelemesi.
