Emîr kelimesi Kur’an’da geçmez, ama kökü geçer: “Allah’a itaat edin, Peygamber’e ve sizden olan emir sahiplerine (ülü’l-emr) itaat edin” (Nisâ 4:59). Peygamber ﷺ şöyle buyurmuştur: “Hepiniz çobansınız ve sürünüzden sorumlusunuz; insanların başındaki emir bir çobandır ve onlardan sorumludur” (Buhârî, 2554).
Emir isminin anlamı ve kökeni
Emîr, emir ve buyruk bildiren e-m-r kökünden gelir: yetki sahibi kişi, bey, vali ya da ordu komutanı. Hz. Ömer, Emîrü’l-mü’minîn (“mü’minlerin emiri”) diye anılan ilk kişidir. Emir, Türkiye’de ve Bosna’da en çok verilen erkek isimlerindendir.
Ey iman edenler! Allah’a itaat edin. Peygamber’e itaat edin ve sizden olan ulu’l-emre (idarecilere) de. Herhangi bir hususta anlaşmazlığa düştüğünüz takdirde, Allah’a ve ahiret gününe gerçekten inanıyorsanız, onu Allah ve Rasûlüne arz edin. Bu, daha iyidir. Sonuç bakımından da daha güzeldir.
Allah’ın rahmeti sayesinde sen onlara karşı yumuşak davrandın. Eğer kaba, katı yürekli olsaydın, onlar senin etrafından dağılıp giderlerdi. Artık sen onları affet. Onlar için Allah’tan bağışlama dile. İş konusunda onlarla istişare et. Bir kere de karar verip azmettin mi artık Allah’a tevekkül et! (Ona dayanıp güven). Şüphesiz Allah, tevekkül edenleri sever.
Şüphesiz Rabbiniz O Allah'tır ki, gökleri ve yeri altı günde yaratan sonra Arş'a istivâ eden (yükselen) ve işleri yerli yerince yönetendir. O'nun izni olmadan kimse şefaatçi olamaz. İşte sizin Rabbiniz Allah budur. O halde (sadece) O’na ibadet edin! Öğüt almıyor musunuz?
«Hepiniz çobansınız; hepiniz güttüğünüz sürüden sorumlusunuz. Devlet reisi de bir çobandır ve sürüsünden sorumludur. Erkek, ailesinin çobanıdır ve sürüsünden sorumludur. Kadın, kocasının evinin ve çocuklarının çobanıdır ve sürüsünden sorumludur. Köle, efendisinin malının çobanıdır; o da bundan…
