حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، حَدَّثَنَا يَحْيَى، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ، قَالَ حَدَّثَنِي نَافِعٌ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ ـ رضى الله عنه ـ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ "
Abdullah b. Ömer -radıyallahu anhuma-'dan rivayet edildiğine göre, Rasûlullah –sallallahu aleyhi ve sellem- şöyle buyurmuştur:
«Hepiniz çobansınız; hepiniz güttüğünüz sürüden sorumlusunuz. Devlet reisi de bir çobandır ve sürüsünden sorumludur. Erkek, ailesinin çobanıdır ve sürüsünden sorumludur. Kadın, kocasının evinin ve çocuklarının çobanıdır ve sürüsünden sorumludur. Köle, efendisinin malının çobanıdır; o da bundan sorumludur. Netice itibariyle hepiniz çobansınız ve güttüğünüz sürüden sorumlusunuz.»
Nebi -sallallahu aleyhi ve sellem- toplumdaki her Müslümanın dikkat etmesi ve taşıması gereken bir sorumluluğu olduğunu bizlere bildirmektedir. Devlet yönetici ve valileri, Allah'ın kendisine emanet ettiği kimselerin çobanıdır. Onların kanunlarını ve zulmedenlerden onları korumalı, düşmanlarıyla savaşmalı, haklarını zayi etmemeleri gerekir. Evin reisi olan erkek; onların geçimini sağlamak, onlara iyi davranmak, onları eğitmek ve terbiye etmekle görevlidir. Kocasının evindeki kadın, kocasının evinin idaresinden ve çocuklarının yetiştirilmesinden sorumludur. Sahip olunan köle ve kiralanan hizmetçi, efendisine ait elindeki malı korumak ve ona hizmet etmekle sorumludur. Herkes kendisine emanet edilenin çobanıdır ve herkes sürüsünden sorumludur.
Hadisten çıkan dersler
Müslüman toplumunda sorumluluk geneldir ve herkes gücüne ve mesuliyetlerine göre sorumludur.
Kadının en büyük sorumluluğu, kocasının evi üzerindeki haklarını ve çocuklarına karşı olan görevlerini yerine getirmektir.
Arapça açıklama
يُخْبِرُ النبيُّ صلى الله عليه وسلم أنَّ على كلِّ مسلم في المجتمع مسؤوليةً يرعاها ويَتَحَمّلُها،
فالإمامُ والأمير راعٍ فيما استرعاه الله، فعليه حفظُ شرائعهم، وحمايتُهم ممّن جارَ عليهم، ومجاهدة عدوهم، وعدم تضييع حقوقهم،
والرجل في أهل بيته مُكَلَّف بالقيام عليهم بالنفقة، وحسن المعاشرة، وتعليمهم وتأديبهم،
والمرأة في بيت زوجها راعية بحسن تدبير بيته، وتربية أولاده، وهي مسؤولة عن ذلك،
والخادم المملوك والأجير مسؤول في مال سيده بالقيام بحفظ ما في يده منه، وخدمته، وهو مسؤول عن ذلك،
فكل أحد راع فيما استُرْعِيَ عليه، وكل أحد مسؤول عن رعيته.
المسؤولية في المجتمع المسلم عامَّة، وكلٌّ بِحَسَبِهِ وقدرتِه ومسؤوليتِه.
عِظَمُ مسؤولية المرأة، وذلك بالقيام بحقِّ بيت زوجها وواجباتِها نحو أولادِها.