İçeriğe geç
Assabile
Türkçe

Baba bir erkek kardeşin miras payı

Baba bir erkek kardeş, öz erkek kardeş gibi ama ondan sonra kalanı alır: öz erkek kardeş ve kızla birlikte asabe olan öz kız kardeş onu mahrum eder.

Aileye göre payı

Hesaplama aracıyla aynı motorla, çoğunluk görüşüne göre hesaplanmıştır.

  • Yalnız baba bir erkek kardeşBir erkek vefat etti; geride baba bir erkek kardeşi kaldı. 1 Hesabı gör
  • Öz bir erkek kardeşleBir erkek vefat etti; geride öz erkek kardeşi ve baba bir erkek kardeşi kaldı. 0 Hesabı gör
  • İki öz kız kardeş ve baba bir kız kardeşleBir erkek vefat etti; geride 2 öz kız kardeşi, baba bir erkek kardeşi ve baba bir kız kardeşi kaldı. 29 Hesabı gör
  • Koca, öz kız kardeş ve baba bir kız kardeşleBir kadın vefat etti; geride kocası, öz kız kardeşi, baba bir erkek kardeşi ve baba bir kız kardeşi kaldı. 0 Hesabı gör

Baba bir kız kardeşleriyle birlikte her birinin iki katını alır (176. ayet).

Üçte ikiyi alan iki öz kız kardeş karşısında, baba bir kız kardeşini kendisiyle birlikte kalana mirasçı yapar («mübarek kardeş»). Tek bir öz kız kardeş karşısında ise farz paylar bir şey bırakmadığında kız kardeşinin alacağı altıda biri kaybettirir («uğursuz kardeş»).

Dede karşısında öz kardeşler onu paylaşımda hesaba katar, sonra payını geri alır (muâdde).

Bu payı belirleyen ayet

Nisâ suresi, 176. ayet

يَسْتَفْتُونَكَ قُلِ ٱللَّهُ يُفْتِيكُمْ فِى ٱلْكَلَٰلَةِ إِنِ ٱمْرُؤٌا۟ هَلَكَ لَيْسَ لَهُۥ وَلَدٌ وَلَهُۥٓ أُخْتٌ فَلَهَا نِصْفُ مَا تَرَكَ وَهُوَ يَرِثُهَآ إِن لَّمْ يَكُن لَّهَا وَلَدٌ فَإِن كَانَتَا ٱثْنَتَيْنِ فَلَهُمَا ٱلثُّلُثَانِ مِمَّا تَرَكَ وَإِن كَانُوٓا۟ إِخْوَةً رِّجَالًا وَنِسَآءً فَلِلذَّكَرِ مِثْلُ حَظِّ ٱلْأُنثَيَيْنِ يُبَيِّنُ ٱللَّهُ لَكُمْ أَن تَضِلُّوا۟ وَٱللَّهُ بِكُلِّ شَىْءٍ عَلِيمٌۢ ۝١٧٦

176. Senden fetva isterler. De ki: Allah size kelâle/babasız ve çocuksuz miras bırakan kimse hakkında hükmü açıklıyor. Eğer çocuğu olmayıp bir kız kardeşi bulunan kimse ölürse, bıraktığının yarısı kız kardeşinindir. Eğer kız kardeş ölür de çocuğu da bulunmazsa, erkek kardeş malının tümüne varis olur. Eğer iki kız kardeşi varsa bu ikisine (erkek kardeşin bıraktığı) mirasın üçte ikisi düşer. Eğer mirasçılar erkek ve kadın kardeşler ise, erkeğe iki kadının hissesi kadar düşer. Sapmayasınız diye Allah size (hükmünü) açıklıyor. Allah her şeyi hakkıyla bilendir.

Mahmud Halil el-Husari

Ayetin açıklaması

-Ey Resul!- Sana kelâle'nin (babasız ve çocuksuz miras bırakan kimse) mirası hakkında fetva vermen için soruyorlar. Kelâle, ölüp arkasında ana-baba ve çocuk bırakmayan kimsedir. Bunun ile ilgili durumu Allah bildirir de. Eğer bir kimse ölüp arkasında ana-baba ve çocuk bırakmaz ise onun (anne-baba) bir öz kız kardeşi veya babadan bir kız kardeşi varsa miras olarak malının yarısını farz olarak alır. Öz erkek kardeşi veya babasından bir erkek kardeşi de eğer onunla beraber farz sahibi yok ise asabe olarak yani mirastan hak sahipleri haklarını aldıktan sonra artan mirası alır. Eğer onunla beraber farz sahibi varsa geri kalan mirası ondan sonra alır. Eğer öz kız kardeşler veya babadan kız kardeşler iki veya daha fazla sayıda olurlarsa farz olarak üçte ikisini alırlar. Şayet öz veya baba bir erkek kardeşler ile beraber kız kardeşler var ise mirastan geriye kalan malı (erkeğe iki kıza bir pay) kuralına göre dağıtılır. Allah size kelâlenin miras hükmünü ve başka hükümleri de yanlışa düşmemeniz için açıklamaktadır. Allah her şeyi bilir. Hiçbir şey O'na gizli kalmaz.

Türkçe
13 Ekim 2026 Salı 2 جمادى الأولى 1448 هـ

Hakkında Gizlilik