زُبَيْر
Erkek Arapça kökenli Zubayr
Ehl-i beytSahâbîZebr kelimesinin küçültmesi: “güç, sağlamlık”; “demir kütlesi” anlamındaki zübre ile aynı kökten
Annesi Safiyye binti Abdülmuttalib vasıtasıyla Peygamber’in ﷺ halasının oğlu ve Hz. Hatice’nin yeğeni olan Zübeyr b. Avvâm çok genç yaşta Müslüman oldu; cennetle müjdelenen on sahâbîden biridir (Tirmizî, 3747). Hendek Savaşı’nda düşman hakkında haber getirmeye gönüllü oldu; Peygamber ﷺ de “Her peygamberin bir havârisi vardır, benim havârim de Zübeyr’dir” buyurdu (Buhârî, 2846). Hicrî 36 yılında öldürüldü.
Zübeyr, zebr kelimesinin küçültme biçimidir; sözlükler bu kelimeye “taş” (kuyu duvarının taşları), “güç” (fâris zebr, “güçlü süvari”) ve “akıl, görüş” (mâ lehû zebr, “aklı yok”) anlamlarını verir. Aynı z-b-r kökünden zübre demir kütlesidir; Kur’an Zülkarneyn’e getirilen “demir kütlelerinden” söz eder (18:96). İsim böylece güç ve sağlamlık çağrıştırır. Türkçede Zübeyr ve Zübeyir biçimleri kullanılır.
Zübeyr ismi Kur’an’da aynen geçmez, ancak kökü (ز ب ر) 11 kez geçer. Örnekler:
ءَاتُونِى زُبَرَ ٱلْحَدِيدِ حَتَّىٰٓ إِذَا سَاوَىٰ بَيْنَ ٱلصَّدَفَيْنِ قَالَ ٱنفُخُوا۟ حَتَّىٰٓ إِذَا جَعَلَهُۥ نَارًا قَالَ ءَاتُونِىٓ أُفْرِغْ عَلَيْهِ قِطْرًا ٩٦
“Bana (yeterince) demir madeni getirin” dedi. İki yamacın arasındaki boşluğu (dağlarla) bir hizaya getirince; “Körükleyin!” dedi. Demiri eritip kor (gibi) yapınca da; “Bana erimiş bakır getirin, bunun üzerine boşaltayım.” dedi.
إِنَّآ أَوْحَيْنَآ إِلَيْكَ كَمَآ أَوْحَيْنَآ إِلَىٰ نُوحٍ وَٱلنَّبِيِّـۧنَ مِنۢ بَعْدِهِۦ وَأَوْحَيْنَآ إِلَىٰٓ إِبْرَٰهِيمَ وَإِسْمَٰعِيلَ وَإِسْحَٰقَ وَيَعْقُوبَ وَٱلْأَسْبَاطِ وَعِيسَىٰ وَأَيُّوبَ وَيُونُسَ وَهَٰرُونَ وَسُلَيْمَٰنَ وَءَاتَيْنَا دَاوُۥدَ زَبُورًا ١٦٣
Nûh’a ve ondan sonra gelen peygamberlere vahyettiğimiz gibi sana da vahyettik. İbrahim’e, İsmail’e, İshak’a, Ya'kûb’a, torunlarına, İsâ’ya, Eyyûb’a, Yûnus’a, Hârûn’a ve Süleyman’a da vahyettik. Dâvud’a da Zebur’u verdik.
بِٱلْبَيِّنَٰتِ وَٱلزُّبُرِ وَأَنزَلْنَآ إِلَيْكَ ٱلذِّكْرَ لِتُبَيِّنَ لِلنَّاسِ مَا نُزِّلَ إِلَيْهِمْ وَلَعَلَّهُمْ يَتَفَكَّرُونَ ٤٤
(Onları) apaçık belgelerle ve kitaplarla (gönderdik). İnsanlara kendilerine ne indirildiğini açıklayasın ve onlar da iyice düşünsünler diye sana da bu Zikri indirdik.
Câbir –radıyallahu anh-'tan rivayet edildiğine göre o, şöyle diyordu: Ahzâb Harbi (Hendek) günü Rasûlullah –sallallahu aleyhi ve sellem-: «Kurayzaoğulları topluluğunun haberini bana kim getirir?» diye sordu. Zubeyr: "Ben (getiririm)," dedi. Sonra Rasûlullah –sallallahu aleyhi ve sellem- yine: «O…
إِنَّ لِكُلِّ نَبِيٍّ حَوَارِيًّا، وَحَوَارِيَّ الزُّبَيْرُ "
Zübeyr ismi hakkında özel bir nas veya âlim görüşü yoktur: İslam’ın genel ölçüleri geçerlidir.
İsim koymanın ölçülerini okuyun
Bu sayfa bir fetva değil, düşünmeye yardımcı bir rehberdir. Kişisel bir durum için ehil bir âlime danışın.
