أَسْمَاء
Kız Arapça kökenli Asmāʾ
SahâbiyeKur’an’da geçiyor“Güzel yüzlü” ya da “isimler”: anlamı eski dilcilerden beri tartışmalı
Kelimenin Kur’an’daki okunuşu: Mahmud Halil el-Husari, A’râf 7:180.
Ebû Bekir’in kızı Esmâ, hicret sırasında Peygamber ﷺ ile babasının azığını hazırlamış, bağlayacak bir şey bulamayınca kuşağını ikiye ayırmış ve bu yüzden “iki kuşaklı” (Zâtü’n-nitâkayn) diye anılmıştır (Buhârî, 2979). Habeşistan’a hicret eden Esmâ bint Umeys de Peygamber’in ﷺ kendisine “Siz gemi ehlinin iki hicreti vardır” dediğini nakletmiştir (Buhârî, 4231).
Esmâ, anlamı eski dilciler arasında bile tartışılan köklü bir Arap ismidir. Sîbeveyh ve onu izleyen İbn Manzûr, kelimeyi “yüz güzelliği, zarafet” anlamındaki vesâme’den gelen bir sıfat sayar: aslı vesmâ, yani “güzel yüzlü kadın” olup baştaki v sesi hemzeye dönüşmüştür. Başkaları onu isim kelimesinin çoğulu kabul eder. Sıkça okunan “yüce, yüksek” anlamı, Arapçada ayrı bir kelime olan esmâ (“daha yüce”) ile karıştırılmasından doğar. Türkçede Esma, Allah’ın güzel isimlerini (Esmâ-i Hüsnâ) de hatırlatır.
Evet: Esma kelimesi Kur’an’da 12 kez, 7 sûrede geçer.
وَلِلَّهِ ٱلْأَسْمَآءُ ٱلْحُسْنَىٰ فَٱدْعُوهُ بِهَا وَذَرُوا۟ ٱلَّذِينَ يُلْحِدُونَ فِىٓ أَسْمَٰٓئِهِۦ سَيُجْزَوْنَ مَا كَانُوا۟ يَعْمَلُونَ ١٨٠
En güzel isimler Allah’ındır. O halde O’na bunlarla dua edin. O’nun isimlerinde eğriliğe sapanları terk edin. Onlar yapmakta olduklarının cezasını göreceklerdir.
وَعَلَّمَ ءَادَمَ ٱلْأَسْمَآءَ كُلَّهَا ثُمَّ عَرَضَهُمْ عَلَى ٱلْمَلَٰٓئِكَةِ فَقَالَ أَنۢبِـُٔونِى بِأَسْمَآءِ هَٰٓؤُلَآءِ إِن كُنتُمْ صَٰدِقِينَ ٣١
Allah, Âdem’e bütün varlıkların isimlerini öğretti. Sonra onları meleklere göstererek: “Eğer doğru söyleyenler iseniz, haydi bana bunların isimlerini bildirin.” dedi.
قُلِ ٱدْعُوا۟ ٱللَّهَ أَوِ ٱدْعُوا۟ ٱلرَّحْمَٰنَ أَيًّا مَّا تَدْعُوا۟ فَلَهُ ٱلْأَسْمَآءُ ٱلْحُسْنَىٰ وَلَا تَجْهَرْ بِصَلَاتِكَ وَلَا تُخَافِتْ بِهَا وَٱبْتَغِ بَيْنَ ذَٰلِكَ سَبِيلًا ١١٠
De ki: İster Allah diyerek dua edin, ister Rahman diyerek. Hangisiyle dua ederseniz edin, çünkü en güzel isimler O’nundur. Namazında (okurken) sesini pek yükseltme, çok da kısma! İkisinin arasında bir yol tut.
هُوَ ٱللَّهُ ٱلْخَٰلِقُ ٱلْبَارِئُ ٱلْمُصَوِّرُ لَهُ ٱلْأَسْمَآءُ ٱلْحُسْنَىٰ يُسَبِّحُ لَهُۥ مَا فِى ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلْأَرْضِ وَهُوَ ٱلْعَزِيزُ ٱلْحَكِيمُ ٢٤
O Allah; yaratan, yoktan var eden, şekil verendir. En güzel isimler O’nundur. Göklerde ve yerde ne varsa O’nu tesbih eder. O; çok güçlüdür, Hakîm’dir.
Esma ismi hakkında özel bir nas veya âlim görüşü yoktur: İslam’ın genel ölçüleri geçerlidir.
İsim koymanın ölçülerini okuyun
Bu sayfa bir fetva değil, düşünmeye yardımcı bir rehberdir. Kişisel bir durum için ehil bir âlime danışın.
