قَادِر
Erkek Arapça kökenli Qādir
Kur’an’da geçiyor“Güçlü, gücü yeten”
Kelimenin Kur’an’daki okunuşu: Mahmud Halil el-Husari, En’âm 6:65.
Kelime Kur’an’da on dört kez, neredeyse hep Allah için geçer: “De ki: O, size bir azap göndermeye kâdirdir” (En‘âm 6:65); “Gökleri ve yeri yaratan, onların benzerini yaratmaya kâdir değil midir?” (Yâsîn 36:81). İsim insan için verilir; tavsiye edilen biçimi Abdülkadir’dir.
Kâdir, “güç yetirmek” anlamındaki kadera fiilinin etken ortacıdır (kudret ve kader kelimeleriyle aynı k-d-r kökü): dilediğini yapmaya gücü yeten. el-Kâdir Allah’ın isimlerindendir; Abdülkadir buradan gelir. Türkçede Kadir ismi ayrıca “değer” anlamındaki kadir kelimesini ve Kadir Gecesi’ni de çağrıştırır; bunlar komşu bir kelimeden (kadr) gelir.
Evet: Kadir kelimesi Kur’an’da 14 kez, 11 sûrede geçer.
قُلْ هُوَ ٱلْقَادِرُ عَلَىٰٓ أَن يَبْعَثَ عَلَيْكُمْ عَذَابًا مِّن فَوْقِكُمْ أَوْ مِن تَحْتِ أَرْجُلِكُمْ أَوْ يَلْبِسَكُمْ شِيَعًا وَيُذِيقَ بَعْضَكُم بَأْسَ بَعْضٍ ٱنظُرْ كَيْفَ نُصَرِّفُ ٱلْـَٔايَٰتِ لَعَلَّهُمْ يَفْقَهُونَ ٦٥
De ki: "Üzerinizden veya ayaklarınızın altından bir azap göndermeye ya da sizi gruplara ayırarak kiminizin şiddetini kiminize (savaş ve fitne ile) tattırmaya kadîr olan O’dur. (ibret alıp) anlasınlar diye ayetlerimizi nasıl açıkladığımıza bir bak!"
أَوَلَيْسَ ٱلَّذِى خَلَقَ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلْأَرْضَ بِقَٰدِرٍ عَلَىٰٓ أَن يَخْلُقَ مِثْلَهُم بَلَىٰ وَهُوَ ٱلْخَلَّٰقُ ٱلْعَلِيمُ ٨١
Gökleri ve yeri yaratan onların bir benzerini yaratmaya güç yetiremez mi? Evet, elbette kadirdir. O hakkıyla yaratıcıdır ve her şeyi bilir.
أَلَيْسَ ذَٰلِكَ بِقَٰدِرٍ عَلَىٰٓ أَن يُحْـِۧىَ ٱلْمَوْتَىٰ ٤٠
Bunu yapanın ölüleri diriltmeye gücü yetmez mi?
وَقَالُوا۟ لَوْلَا نُزِّلَ عَلَيْهِ ءَايَةٌ مِّن رَّبِّهِۦ قُلْ إِنَّ ٱللَّهَ قَادِرٌ عَلَىٰٓ أَن يُنَزِّلَ ءَايَةً وَلَٰكِنَّ أَكْثَرَهُمْ لَا يَعْلَمُونَ ٣٧
“Rabbinden ona bir âyet (mûcize) indirilseydi ya!” dediler. De ki: Allah, bir mucize indirmeye elbette kadirdir. Fakat onların çoğu bilmezler.
Kadir ismi hakkında özel bir nas veya âlim görüşü yoktur: İslam’ın genel ölçüleri geçerlidir.
İsim koymanın ölçülerini okuyun
Bu sayfa bir fetva değil, düşünmeye yardımcı bir rehberdir. Kişisel bir durum için ehil bir âlime danışın.
