أَوْ يُصْبِحَ مَآؤُهَا غَوْرًا فَلَن تَسْتَطِيعَ لَهُۥ طَلَبًا ٤١
Yahut suyu yerin dibine çekiliverir de bir daha onu aramaya gücün yetmez.
عَبْد الْمُطَّلِب
Erkek Arapça kökenli ʿAbd al-Muṭṭalib
Ehl-i beyt“Muttalib’in kulu”: Peygamber’in ﷺ dedesinin lakabı
Mekke’nin ileri gelenlerinden olup hacılara su dağıtma görevini üstlenen Abdülmuttalib b. Hâşim, annesi Âmine vefat edince Peygamber’i ﷺ yanına aldı ve o sekiz yaşındayken öldü. Oğulları arasında Peygamber’in ﷺ babası Abdullah, Ebû Tâlib, Hamza ve Abbas vardır. Huneyn’de Peygamber ﷺ “Ben peygamberim, bunda yalan yok; ben Abdülmuttalib’in oğluyum” diye seslenmiştir (Buhârî, 2864).
Abdülmuttalib “Muttalib’in kulu” demektir. Siyer âlimlerine göre Peygamber’in ﷺ dedesinin adı Şeybe idi; Yesrib’de annesinin ailesi yanında büyümüş, amcası Muttalib onu Mekke’ye getirmiş, Mekkeliler onu Muttalib’in yanında görünce kölesi sanmışlar ve bu lakap ona kalmıştır. Muttalib, t-l-b kökünden “arayan” demektir. İbn Hazm, Allah’tan başkasına izafe edilen Abd’li isimlerin haram olduğuna dair âlimlerin ittifakından bu ismi istisna eder (aşağıdaki görüşe bakınız).
Abdülmuttalib ismi Kur’an’da aynen geçmez, ancak kökü (ط ل ب) 4 kez geçer. Örnekler:
أَوْ يُصْبِحَ مَآؤُهَا غَوْرًا فَلَن تَسْتَطِيعَ لَهُۥ طَلَبًا ٤١
Yahut suyu yerin dibine çekiliverir de bir daha onu aramaya gücün yetmez.
يَٰٓأَيُّهَا ٱلنَّاسُ ضُرِبَ مَثَلٌ فَٱسْتَمِعُوا۟ لَهُۥٓ إِنَّ ٱلَّذِينَ تَدْعُونَ مِن دُونِ ٱللَّهِ لَن يَخْلُقُوا۟ ذُبَابًا وَلَوِ ٱجْتَمَعُوا۟ لَهُۥ وَإِن يَسْلُبْهُمُ ٱلذُّبَابُ شَيْـًٔا لَّا يَسْتَنقِذُوهُ مِنْهُ ضَعُفَ ٱلطَّالِبُ وَٱلْمَطْلُوبُ ٧٣
-Ey insanlar!- Bir örnek veriliyor, onu iyice dinleyin! Sizin Allah’ın dışında dua ettikleriniz (ilahlar) bir araya gelseler bile bir sinek dahi yaratamazlar. Sinek onlardan bir şey kapsa, onu ondan kurtaramazlar. İsteyen de, istenen de zayıftır.
إِنَّ رَبَّكُمُ ٱللَّهُ ٱلَّذِى خَلَقَ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلْأَرْضَ فِى سِتَّةِ أَيَّامٍ ثُمَّ ٱسْتَوَىٰ عَلَى ٱلْعَرْشِ يُغْشِى ٱلَّيْلَ ٱلنَّهَارَ يَطْلُبُهُۥ حَثِيثًا وَٱلشَّمْسَ وَٱلْقَمَرَ وَٱلنُّجُومَ مُسَخَّرَٰتٍۭ بِأَمْرِهِۦٓ أَلَا لَهُ ٱلْخَلْقُ وَٱلْأَمْرُ تَبَارَكَ ٱللَّهُ رَبُّ ٱلْعَٰلَمِينَ ٥٤
Şüphesiz gökleri ve yeri altı günde yaratmış olan Rabbiniz Allah, sonrasında arşın üstüne yükselmiştir. Birbirlerini durmadan takip eden geceyi gündüze bürüyüp örter. Güneş, Ay ve yıldızlar da O'nun emrine boyun eğmiştir. Dikkat edin! Yaratma da, emir de yalnızca O'na aittir. Âlemlerin Rabbi olan Allah ne yücedir!
İbn Hazm, Abdüluzzâ, Abdühübel, Abdüamr ve Abdülkâbe gibi insanı Allah’tan başkasının kulu yapan her ismin haram olduğunda âlimlerin ittifak ettiğini nakleder ve “Abdülmuttalib hariç” der.
İsim koymanın ölçülerini okuyun
Bu sayfa bir fetva değil, düşünmeye yardımcı bir rehberdir. Kişisel bir durum için ehil bir âlime danışın.