İçeriğe geç

آداب المجالس

Toplum hayatındaki dualar

«Hısnu’l-Müslim» kitabından 18 dua: Arapça, okunuşu ve Türkçe anlamıyla. Saymak için tekrar sayısına dokunun ya da duaları tek tek okumak için oturumu başlatın. 4 dk ses kaydı.

Görünüm
Arapça yazı boyutu

Aksırınca yapılan duâ

دعاء العطاس

188 Sahih

إِذَا عَطَسَ أَحَدُكُم فَلْيَقُلِ الْحَمْدُ لِلَّهِ، وَلْيَقُلْ لَهُ أَخُوهُ أَوْ صَاحِبُهُ: يَرْحَمُكَ اللَّهُ، فَإِذَا قَالَ لَهُ: يَرحَمُكَ اللَّهُ، فَلْيَقُلْ: يَهْدِيكُمُ اللَّهُ وَيُصْلِحُ بَالَكُمْ.

Al-ḥamdu li-l-lāh
Yarḥamuka l-lāh
Yahdīkumu l-lāhu wa yuṣliḥu bālakum
Al-hamdu li-l-lah
Yarhamuka l-lah
Yahdikumu l-lahu wa yuslihu balakum

"Sizden biriniz aksırınca: 'Elhamdulillah' desin. (Bunu işiten) kardeşi veya arkadaşı:

Kâfir, aksırdığı zaman Allah'a hamd ederse onun için yapılan duâ

ما يقال للكافر إذا عطس فحمد الله

189 Sahih

'Allah sana merhamet etsin' desin.(Aksıran da ona):

يَهْدِيكُمُ اللَّهُ وَيُصْلِحُ بَالَكُمْ.

Yahdīkumu l-lāhu wa yuṣliḥu bālakumYahdikumu l-lahu wa yuslihu balakum

"Allah size hidâyet etsin ve hâlinizi düzeltsin' desin." "Allah size hidâyet etsin ve hâlinizi düzeltsin."

Kaynak ve fazileti
  • Buhâri, (7/125).
  • Tirmizi, (5/82); Ahmed (4/400); Ebu Dâvud (4/308); bkz. Sahih-i Tirmizi (2/354).

Selâmı yaymak

إفشاء السلام

224 Sahih

Nebi -sallallahu aleyhi ve sellem- buyurdu ki:

قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم: لاَ تَدْخُلُوا الْجَنَّةَ حَتَّى تُؤْمِنُوا، وَلاَ تُؤْمِنُوا حَتَّى تَحَابُّوا، أَوَلاَ أَدُلُّكُم عَلَى شَيْءٍ إِذَا فَعَلْتُمُوهُ تَحَابَبْتُم، أَفْشُوا السَّلاَمَ بَيْنَكُمْ.

"Îmân etmedikçe cennete giremezsiniz. Birbirinizi sevmedikçe de îmân etmiş olmazsınız. Sizi, yaptığınız zaman birbirinizi seveceğiniz bir şeye yönelteyim mi? Selâmı aranızda yayın."

Kaynak ve fazileti
  • Müslim, (1/74) ve diğerleri.
225 Sahih

Nebi -sallallahu aleyhi ve sellem- buyurdu ki:

ثَلاَثٌ مَنْ جَمَعَهُنَّ فَقَدْ جَمَعَ الْإِيمَانَ: الْإِنْصَافُ مِنْ نَفْسِكَ، وَبَذْلُ السَّلاَمِ لِلْعَالَمِ، وَالْإِنْفَاقُ مِنَ الإِقْتَارِ.

"Şu üç haslet kimde bir araya gelirse, o kâmil îmâna kavuşmuş olur. Nefsine zulmetmemek, herkese selâm vermek ve yoksullukta (Allah için) infâk etmektir."

Kaynak ve fazileti
  • Buhâri, bkz. Fethu'l-Bâri (1/82); Ammâr-Allah ondan râzı olsun-'dan mevkuf olarak, ta'lîk olarak.
226 Sahih

وَعَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا: أنَّ رَجُلاً سَأَلَ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم أيُّ الْإِسْلاَمِ خَيْرٌ قَالَ: تُطْعِمُ الطَّعَامَ، وَتَقْرأُ السَّلاَمَ عَلَى مَنْ عَرَفْتَ وَمَنْ لَمْ تَعْرِفْ.

Abdullah b. Ömer'den -Allah ondan ve babasından râzı olsun- rivâyet olunduğuna göre, bir adam Nebi -sallallahu aleyhi ve sellem-'e gelerek: -İslâm'ın hangi hasleti daha hayırlıdır? diye sordu. Nebi -sallallahu aleyhi ve sellem-: -Yemek yedirmen, tanıdığına ve tanımadığına selâm vermendir." buyurdu.

Kaynak ve fazileti
  • Buhâri, bkz. Fethu'l-Bâri (1/55); Müslim, (1/65).

Müslüman, kendisine selâm veren kâfire nasıl karşılık verir?

كيف يرد السلام على الكافر إذا سلم

227 Sahih

Nebi -sallallahu aleyhi ve sellem- buyurdu ki:

إذَا سَلَّمَ عَلَيْكُمْ أَهْلُ الْكِتَابِ فَقُولُوا: وَعَلَيْكُمْ.

Wa ʿalaykumWa ‘alaykum

"Ehli kitap (yahudi ve hıristiyanlar) size selâm verirlerse, onlara: "Ve aleykum' (ve sizin üzerinize) deyin."

Kaynak ve fazileti
  • Buhâri, bkz. Fethu'l-Bâri (1/42); Müslim, (4/1705).

Her oturumda yapılan duâ

ما يقال في اﻟﻤﺠلس

195 Sahih

عَنِ ابْنِ عُمَرَ رضي الله عنه قَاَلَ: كَانَ يُعَدُّ لِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي الْمَجْلِسِ الوَاحِدِ مِائَةُ مَرَّةٍ مِنْ قَبْلِ أَنْ يَقُومَ: رَبِّ اغْفِرْ لِي، وَتُبْ عَلَيَّ، إِنَّكَ أَنْتَ التَّوَّابُ الغَفُورُ.

Rabbi ghfir-lī wa tub ʿalayya, innaka anta t-tawwābu l-ghafūrRabbi ghfir-li wa tub ‘alayya, innaka anta t-tawwabu l-ghafur

İbn-i Ömer -Allah ondan ve babasından râzı olsun- şöyle demiştir: "Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem-'in bir oturumda, kalkmadan önce yüz kere şöyle dediği sayılırdı: 'Rabbim! Beni bağışla ve tevbemi kabul et. Şüphesiz ki sen, tevbeleri çokça kabul eden ve çokça bağışlayansın."

Zikirmatik ile say

Kaynak ve fazileti
  • Tirmizi ve diğerleri; bkz. Sahih-i Tirmizi (3/153), Sahih-i İbn-i Mâce (2/321). Lafızlar Tirmizi.

Oturumun sonunda (oradan ayrılmadan önce) yapılan duâ

كفارة اﻟﻤﺠلس

196 Sahih

سُبْحَانَكَ اللَّهُمَّ وَبِحَمْدِكَ، أَشْهَدُ أَنْ لاَ إِلَهَ إِلاَّ أَنْتَ، أَسْتَغْفِرُكَ وَأَتُوبُ إِلَيْكَ.

Subḥānaka l-lāhumma wa bi-ḥamdik. ash-hadu an lā ilāha illā ant, astaghfiruka wa atūbu ilaykSubhanaka l-lahumma wa bi-hamdik. ash-hadu an la ilaha illa ant, astaghfiruka wa atubu ilayk

"Allahım!Sana hamd ederek, seni tüm noksanlıklardan tenzih ederim. Senden başka hak ilah olmadığına şehâdet ederim. Senden bağışlanma diler ve sana tevbe ederim."

Kaynak ve fazileti
  • Sünen sahipleri. Bkz. Sahih-i Tirmizi (36153); Âişe-Allah ondan râzı olsun-'un şöyle dediği sabit olmuştur; “Rasûlullah-sallallahu aleyhi ve sellem- bir mecliste oturduğunda,Kur'ân okuduğunda ve namaz kıldığında mutlaka sonunu şu kelimelerle tamamlardı:...(Hadis zikredilir)". Nesâi, Amelü'l-Yevmi ve'l-Leyle (h.308); Ahmed (6/77). Dr. Faruk Hammâde, Amelü'l-Yevmi ve'l-Leyle'nin tahkikinde sahih olduğunu söyler.

Öfkelenince yapılan duâ

دعاء الغضب

193 Sahih

أَعُوذُ بِاللَّهِ مِنَ الشَّيْطَانِ الرَّجِيمِ.

Aʿūdhu bi-l-lāhi min ash-shayṭāni r-rajīmA‘udhu bi-l-lahi min ash-shaytani r-rajim

"Allah'ın rahmetinden kovulmuş şeytandan, Allah'a sığınırım."

Kaynak ve fazileti
  • Buhâri, (7/99); Müslim, (4/2015)

"Allah seni bağışlasın" diyen kimse için yapılan duâ

الدعاء لمن قال غفر الله لك

197 Sahih

وَلَكَ.

Wa lakaWa laka

"Seni de -bağışlasın-."

Kaynak ve fazileti
  • Ahmed, (5/82); Nesâi, Amelü'l-Yevmi ve'l-Leyle, thk; Dr. Faruk Hammâde (s.218, h.421).

Iyilik yapan kimse için yapılan duâ

الدعاء لمن صنع إليك معروفا

198 Sahih

جَزَاكَ اللَّهُ خَيْراً.

Jazāka l-lāhu khayrāJazaka l-lahu khayra

"Allah seni hayırla mükafatlandırsın."

Kaynak ve fazileti
  • Tirmizi, (h.2035). Bkz. Sahihu'l-Câmi (h.6244), Sahih-i Tirmizi (2/200).

"seni Allah için seviyorum" diyen kimse için yapılan duâ

الدعاء لمن قال إني أحبك في الله

200 Sahih

أَحَبَّكَ الَّذِي أَحْبَبْتَنِي لَهُ.

Aḥabbaka l-ladhī aḥbabtanī lahAhabbaka l-ladhi ahbabtani lah

"Kendisi için beni sevdiğin (Allah) da seni sevsin."

Kaynak ve fazileti
  • Ebu Dâvud,(4/333);Elbâni, hasen olduğunu söyler,bkz. Sahih-i Ebî Dâvud (3/965).

Malını sana sunan kimse için yapacağın duâ

الدعاء لمن عرض عليك ماله

201 Sahih

بَارَكَ اللَّهُ لَكَ فِي أَهْلِكَ وَمَالِكَ.

Bāraka l-lāhu laka fī ahlika wa mālikBaraka l-lahu laka fi ahlika wa malik

"Allah, âileni ve malını senin için bereketli kılsın."

Kaynak ve fazileti
  • Buhâri, bkz. Fethul-Bâri (4/88).

Borcu öderken, borç veren kimse için yapılan duâ

الدعاء لمن أقرض عند القضاء

202 Sahih

بارَكَ اللَّهُ لَكَ فِي أَهْلِكَ وَمَالِكَ، إِنَّمَا جَزَاءُ السَّلَفِ الْحَمْدُ وَالأَدَاءُ.

Bāraka l-lāhu laka fī ahlika wa mālik, innamā jazāʾu s-salafi l-ḥamdu wa l-adāʾBaraka l-lahu laka fi ahlika wa malik, innama jaza’u s-salafi l-hamdu wa l-ada’

"Allah, âileni ve malını senin için bereketli kılsın. Verilen borcun karşılığı, ancak (sahibine) teşekkür etmek ve (onu aldığın gibi) ödemektir."

Kaynak ve fazileti
  • Nesâi, Amelu'l-Yevmi ve'l-Leyle (s.300); İbn-i Mâce (2/809). Bkz. Sahih-i İbn-i Mâce (2/55) bak.

"Allah seni mübârek kılsın" diyen kimse için yapılan duâ

الدعاء لمن قال بارك الله فيك

204 Eser (sahâbî sözü)

وَفِيكَ بَارَكَ اللَّهُ.

Wa fīka bāraka l-lāhWa fika baraka l-lah

"Ve Allah da seni mübârek kılsın."

Kaynak ve fazileti
  • İbn-i es-Sünnî, (s.138, h. 278). Bkz. İbn-i Kayyim, el-Vâbilu's-Sayyib, thk: Beşir Muhammed Uyûn (s.304).

Kötülediğin kimse için yapılan duâ

الدعاء لمن سببته

230 Sahih

Nebi -sallallahu aleyhi ve sellem- buyurdu ki:

قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم: اللَّهُمَّ فَأَيُّمَا مُؤْمِنٍ سَبَبْتُهُ فَاجْعَلْ ذَلِكَ لَهُ قُرْبَةً إِلَيْكَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ.

Allāhumma fa-ayyamā muʾminin sababtuh, fa-jʿal dhālika lahu qurbatan ilayka yawma l-qiyāmaAllahumma fa-ayyama mu’minin sababtuh, fa-j‘al dhalika lahu qurbatan ilayka yawma l-qiyama

"Allahım! Hangi mü'mine kötü söz söylemişsem (hakaret etmişsem), bunu kıyâmet günü onun için sana yakınlık vesilesi kıl."

Kaynak ve fazileti
  • Buhâri, bkz.Fethu'l-Bâri (11/171); Müslim, (4/2007), "Bunu onun için günahlarına keffâret ve rahmet kıl" lafzıyla.

Müslüman, müslümanı övdüğünde yapılan duâ

ما يقول المسلم إذا مدح المسلم

231 Sahih

Nebi -sallallahu aleyhi ve sellem- buyurdu ki:

قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم: إِذَا كَانَ أَحَدُكُم مَادِحاً صَاحِبَهُ لاَ مَحَالَةَ فَلْيَقُلْ: أَحْسِبُ فُلاَناً وَاللَّهُ حَسِيبُهُ، وَلاَ أُزَكِّي عَلَى اللَّهِ أَحَداً، أَحْسِبُهُ – إِنْ كَانَ يَعْلَمُ ذَاكَ – كَذَا وَكَذَا.

Aḥsibu [Nom de la personne] [mentionner la louange] wa l-lāhu ḥasībuh,
Wa lā uzak­kī ʿala l-lāhi aḥadā
Ahsibu [Nom de la personne] [mentionner la louange] wa l-lahu hasibuh,
Wa la uzak­ki ‘ala l-lahi ahada

"Sizden birinizin, arkadaşını mutlaka övmesi gerekiyorsa şöyle desin: Falanı (görünüşe göre) iyi sanıyorum. Onu hesaba çekecek olan Allah'tır.Ben, Allah'a karşı kimseyi temize çıkaramam. (Sonra) o kimseyi gerçekten öyle biliyorsa: Onu şöyle şöyle biliyorum, desin."

Kaynak ve fazileti
  • Müslim, (4/2296).

Tezkiye edilen (kendisine referans verilen) müslümanın yapacağı duâ

ما يقول المسلم إذا زكي

232 Sahih

اللَّهُمَّ لاَ تُؤَاخِذْنِي بِمَا يَقُولُونَ، وَاغْفِرْ لِي مَا لاَ يَعْلَمُونَ، [وَاجْعَلْنِي خَيْراً مِمَّا يَظُّنُّونَ].

Allāhumma lā tuʾākhidhnī bimā yaqūlūn, wa ghfir lī mā lā yaʿlamūn, [wa jʿalnī khayran min mā yaẓunnūn]Allahumma la tu’akhidhni bima yaqulun, wa ghfir li ma la ya‘lamun, [wa j‘alni khayran min ma yazunnun]

"Allahım! Onların söyledikleri sebebiyle beni sorumlu tutma. Hakkımda bilmedikleri şeyleri benim için bağışla [ve beni onların zannettiklerinden daha hayırlı kıl]."

Kaynak ve fazileti
  • Buhâri, Edebu'l-Müfred (h.761); Elbâni, senedinin sahih olduğunu söyler.Bkz. Sahih-i Edebi'l-Müfred (h.585). [ ] Parantez içindeki kısım, Beyhaki'nin bir başka rivâyetinin ziyâdesidir, bkz. Şuabu'l-Îman (4/228).

Ayrıca bakınız

Bütün dualar

Toplum hayatı

Saymak için ekrana dokunun

20 Ekim 2026 Salı 9 جمادى الأولى 1448 هـ