Kelimenin Kur’an’daki okunuşu: Mahmud Halil el-Husari, Lokmân 31:12.
İslam’da Lokman
31. sûre onun adını taşır: “Andolsun, Lokman’a hikmet verdik” (31:12). Sûre onun oğluna öğütlerini aktarır; ilki şudur: “Yavrum, Allah’a ortak koşma; şüphesiz şirk büyük bir zulümdür” (31:13). Peygamber ﷺ bu sözü bir âyeti açıklarken anmıştır (Buhârî, 3360). İbn Kesîr’in belirttiği gibi âlimlerin çoğuna göre Lokman peygamber değil, hikmet sahibi salih bir kuldur.
Lokman, asıl anlamı kesin olarak bilinmeyen eski bir Arap ismidir: kesinlik olmaksızın l-k-m köküne (lokma) bağlanır; bazıları ise Arapça olmadığını düşünür. Araplar İslam’dan önce de hikmetiyle ünlü bir Lokman’ı tanırdı. İsim hikmetle özdeşleşmiştir: Türk halk kültüründe Lokman Hekim, her derde deva bulan bilge hekimdir.
Andolsun, biz Lokman’a “Allah’a şükret!” diye hikmet verdik. Kim şükrederse, ancak kendisi için şükretmiş olur. Kim de nankörlük ederse, bilsin ki Allah her bakımdan zengindir, övülmeye layıktır.