قَاسِم
Erkek Arapça kökenli Qāsim
Ehl-i beyt“Bölüştüren, paylaştıran”; Peygamber’in ﷺ ilk oğlunun adı
Kāsım, Peygamber ﷺ ile Hz. Hatice’nin ilk oğludur; Mekke’de küçük yaşta vefat etmiştir ve Peygamber’in ﷺ Ebü’l-Kāsım künyesi ondan gelir. Peygamber ﷺ “Benim adımı koyun, künyemi kullanmayın; çünkü ben aranızda paylaştıran (kāsım) kılındım” (Buhârî, 3114) ve “Ben sadece paylaştırıcıyım, veren Allah’tır” buyurmuştur (Buhârî, 71).
Kāsım, “bölmek, paylaştırmak” anlamındaki kaseme fiilinin ism-i fâilidir (k-s-m kökü; kısmet ve taksim de bu köktendir): herkese payını veren kişi demektir. Peygamber’in ﷺ ilk oğlunun adıdır; Peygamber’in künyesi Ebü’l-Kāsım buradan gelir. Medine’nin yedi büyük fakihinden Kāsım b. Muhammed b. Ebû Bekir de bu adı taşımıştır. Türkçede Kasım biçimi yaygındır.
Kasım ismi Kur’an’da aynen geçmez, ancak kökü (ق س م) 33 kez geçer. Örnekler:
أَهُمْ يَقْسِمُونَ رَحْمَتَ رَبِّكَ نَحْنُ قَسَمْنَا بَيْنَهُم مَّعِيشَتَهُمْ فِى ٱلْحَيَوٰةِ ٱلدُّنْيَا وَرَفَعْنَا بَعْضَهُمْ فَوْقَ بَعْضٍ دَرَجَٰتٍ لِّيَتَّخِذَ بَعْضُهُم بَعْضًا سُخْرِيًّا وَرَحْمَتُ رَبِّكَ خَيْرٌ مِّمَّا يَجْمَعُونَ ٣٢
Rabbinin rahmetini onlar mı taksim ediyor? Dünya hayatında onların geçimliklerini aralarında biz paylaştırdık. Birbirlerine iş gördürmeleri için kimini ötekine derecelerle üstün kıldık. Rabbinin rahmeti onların (dünyada) topladıklarından daha hayırlıdır.
فَٱلْمُقَسِّمَٰتِ أَمْرًا ٤
İşleri taksim edenlere (meleklere).
وَأَنذِرِ ٱلنَّاسَ يَوْمَ يَأْتِيهِمُ ٱلْعَذَابُ فَيَقُولُ ٱلَّذِينَ ظَلَمُوا۟ رَبَّنَآ أَخِّرْنَآ إِلَىٰٓ أَجَلٍ قَرِيبٍ نُّجِبْ دَعْوَتَكَ وَنَتَّبِعِ ٱلرُّسُلَ أَوَلَمْ تَكُونُوٓا۟ أَقْسَمْتُم مِّن قَبْلُ مَا لَكُم مِّن زَوَالٍ ٤٤
(Ey Muhammed!) İnsanları, kendilerine azabın geleceği gün ile uyar. Zira o gün zalimler, “Ey Rabbimiz! Yakın bir süreye kadar bizi ertele de senin çağrına uyalım ve peygamberlerin izinden gidelim” diyecekler. Onlara şöyle denilecek: “Daha önce siz, sonunuzun gelmeyeceğine yemin etmemiş miydiniz?''
«Allah kimin için hayır dilerse onu dinde fakih (anlayış sahibi) kılar. Ben yalnızca taksim eden bir kişiyim, veren Allah'tır. Allah'ın emri gelinceye (kıyamet kopuncaya) kadar bu ümmet Allah'ın emri üzere kalacak ve muhalefet edenler onlara zarar veremeyeceklerdir.»
مَنْ يُرِدِ اللَّهُ بِهِ خَيْرًا يُفَقِّهْهُ فِي الدِّينِ، وَإِنَّمَا أَنَا قَاسِمٌ وَاللَّهُ يُعْطِي، وَلَنْ تَزَالَ هَذِهِ الأُمَّةُ قَائِمَةً عَلَى أَمْرِ اللَّهِ لاَ يَضُرُّهُمْ مَنْ خَالَفَهُمْ حَتَّى يَأْتِيَ…
Kasım ismi hakkında özel bir nas veya âlim görüşü yoktur: İslam’ın genel ölçüleri geçerlidir.
İsim koymanın ölçülerini okuyun
Bu sayfa bir fetva değil, düşünmeye yardımcı bir rehberdir. Kişisel bir durum için ehil bir âlime danışın.
