walakum niṣ'fu mā taraka azwājukum in lam yakun lahunna waladun fa-in kāna lahunna waladun falakumu l-rubuʿu mimmā tarakna min baʿdi waṣiyyatin yūṣīna bihā aw daynin walahunna l-rubuʿu mimmā taraktum in lam yakun lakum waladun fa-in kāna lakum waladun falahunna l-thumunu mimmā taraktum min baʿdi waṣiyyatin tūṣūna bihā aw daynin wa-in kāna rajulun yūrathu kalālatan awi im'ra-atun walahu akhun aw ukh'tun falikulli wāḥidin min'humā l-sudusu fa-in kānū akthara min dhālika fahum shurakāu fī l-thuluthi min baʿdi waṣiyyatin yūṣā bihā aw daynin ghayra muḍārrin waṣiyyatan mina l-lahi wal-lahu ʿalīmun ḥalīmun
Meal
Eğer çocukları yoksa, hanımlarınızın geriye bıraktıklarının yarısı sizindir. Eğer çocukları varsa, bıraktıklarının dörtte biri sizindir. (Bu paylaştırma, ölen hanımlarınızın) yaptıkları vasiyetlerin yerine getirilmesi, yahut borçlarının ödenmesinden sonradır. Eğer sizin çocuğunuz yoksa, bıraktığınızın dörtte biri onlarındır. Eğer çocuğunuz varsa, bıraktığınızın sekizde biri onlarındır. (Yine bu paylaştırma) yaptığınız vasiyetin yerine getirilmesinden yahut borçlarınızın ödenmesinden sonradır. Eğer kendisine varis olunan bir erkek veya bir kadının evladı ve babası olmaz ve bir erkek veya bir kız kardeşi bulunursa, ona altıda bir düşer. Eğer (kardeşler) birden fazla olurlarsa, üçte birde ortaktırlar. (Bu paylaştırma varislere) zarar vermeksizin yapılan vasiyetin yerine getirilmesinden, yahut borcun ödenmesinden sonra yapılır. (Bütün bunlar) Allah’ın emridir. Allah, hakkıyla bilendir, Halîm'dir. (Hemen cezalandırmaz, mühlet verir.)
Nisâ Suresi’nin 12. ayeti (4:12) Medeni bir surededir; 4. cüzde, Mushaf’ın 79. sayfasında yer alır. Arapçasını okunuşu, mealleri ve tefsiriyle okuyun, 72 kârinin sesinden dinleyin.
Nisâ Suresi 12. ayeti dinleyin
72 kâriden 78 tilavet: birini seçin, oynatıcıda başlasın.
Tüm sesler (78)
12. ayetin tefsiri
el-Muhtasar
-Ey Kocalar!- Eğer hanımlarınızın sizden ya da başkasından erkek ya da kız çocukları yoksa, bıraktıkları (mirasın) yarısı sizindir. Eğer onların erkek ya da kız çocukları varsa bıraktıkları mirasın dörtte biri sizindir. Ölen hanımlarınızın yaptıkları vasiyetlerin yerine getirilmesi yahut borçlarının ödenmesinden sonra bu paylaştırma gerçekleştirilir. -Ey Kocalar!- Eğer sizin hanımlarınızdan yada başkalarından, erkek ya da kız çocuğunuz yoksa, bıraktığınız mirasın dörtte biri hanımlarınızındır. Eğer sizin erkek ya da kız çocuklarınız varsa bıraktığınız mirastan sekizde biri hanımlarınızındır. Yapmış olduğunuz vasiyetin yerine getirilmesi yahut borçlarınızın ödenmesinden sonra onlar için bu paylaştırma yapılır. Eğer babası ya da çocuğu olmayan bir adam ölürse, ya da babası veya çocuğu olmayan bir kadın ölürse ve bu ikisinden (erkek ve kadın) ölen kimsenin anne bir erkek kardeşi ya da anne bir kız kardeşi varsa, anne bir erkek kardeşi ya da anne bir kız kardeşinden her biri altıda bir farz olarak mirastan pay alır. Eğer anne bir erkek kardeşler ya da anne bir kız kardeşler birden fazla ise bu kardeşlerin hepsi mirasın üçte birini ortaklaşa farz olarak alırlar. Bu miras taksiminde erkek ve kızlar eşittir. Bu taksim edilmiş haklarını ölen kimsenin vasiyeti yerine getirilip, borcu ödendikten sonra alırlar. Ancak bırakmış olduğu vasiyetinin, malının üçte birinden fazla olması gibi varislere zarar vermemesi gerekir. Ayetin içerdiği bu hüküm yüce Allah'ın size farz kıldığı bir sorumluluktur. Yüce Allah dünya ve ahirette kullarının maslahatına olan her şeyi hakkıyla bilendir. Halim'dir, asi olana cezasını bir an önce vermek için acele etmez.
[Koca ve Hanımın Miras Hükümleri:] 12. Daha sonra Yüce Allah şöyle buyurmaktadır: Ey kocalar “Eğer çocukları yoksa hanımlarınızın geriye bıraktıklarının yarısı sizindir. Şâyet çocukları varsa, bıraktıklarının dörtte biri sizindir. Bunlar yaptıkları vasiyetlerden yahut borçtan sonradır. Eğer sizin çocuğunuz yoksa geriye bıraktığınızın dörtte biri de onlarındır. Şâyet çocuğunuz varsa yapacağınız vasiyet ve borçtan sonra sekizde biri onlarındır.” Zikri geçen ve olup olmamasına göre hükmün değiştiği “çocuk” (الولد) kelimesinin kapsamına erkek olsun kız olsun öz çocuklar, oğlun çocukları, kocadan … Devamını oku
Vefat eden kimsenin borcu ödenmeden ve (malının üçte birinden fazlasını geçmeyen) vasiyeti yerine getirilip, verilmeden mirasçılar arasında paylaştırma yapılmaz.
Mirasın paylaştırılmasında ihmalkâr davranmak yasaklanmıştır. Çünkü bu yüce Allah'ın Mümin kullarına vermiş olduğu sözü ve vasiyetidir. (Paylaştırmayı) terk etmek ve gevşek davranmak caiz değildir.
Yüce Allah'ın emirlerini yerine getirmek, yasaklarını tazim etmek ve sınırlarında durmak imanın alametlerindendir.
Şüphesiz ki; kim yüce Allah'a itaat ederse ona sevabın en büyüğünü vadeder, kim de O'na karşı gelir ve sınırlarını aşarsa cezalandırmanın en büyüğü ile onu tehdit eder. İşte bu Allah Teâlâ'nın adaleti ve hikmetindendir.
12. ayetin diğer mealleri
Eğer çocukları yoksa, hanımlarınızın bıraktığı(mirası)nın yarısı sizindir. Eğer (hanımlarınızın) çocukları varsa miraslarının dörtte biri size aittir. Bu da yaptıkları vasiyetlerinin yerine getirilmesinden ve borçları ödendikten sonradır. Sizin miras olarak bıraktıklarınız, çocuğunuz yoksa dörtte biri hanımlarınızındır. Çocuklarınız varsa sekizde biri hanımlarınızındır. Bunlar da yaptığınız vasiyetinizin yerine getirilmesi ve borcunuzun ödenmesinden sonradır. Eğer miras bırakan bir erkek veya bir kadının; ana babası da çoluk çocuğu da yok da, (anneleri bir) bir erkek veya bir kız kardeşi varsa her birine altıda bir (hisse düşer). Eğer kardeşleri birden fazla ise; ölenin vasiyetinden ve borçlarının ödenmesinden sonra üçte bir hisseye ortaktırlar. (Malın üçte birinden fazlası vasiyet edilerek) Mirasçılar zarara uğratılmamalıdır. Allah tarafından bir uyarı/emirdir. Allah her şeyi bilir ve Halim'dir. (Kullarına azabı göndermede acele etmez)
Eğer zevcelerinizin çocuğu yoksa, onların terkettikleri (miras)nin yarısı sizindir. Eğer varsa, terkettiklerinin dörtte biri size aittir. Bunlar, vasîyyet ettikleri çıktıktan ve borç ödendikten sonra (kalan mal üzerinden) dır. Eğer sizin çocuğunuz olmamışsa, terkettiklerinizin dörtte biri zevceler içindir. Eğer çocuğunuz varsa, terkettiğinizin sekizde biri onlara aittir. Bunlar ana vasiyet ettikleri çıktıktan ve borç ödendikten sonra (geri kalan için) dır. Eğer bir erkeğe veya bir kadına, anası, babası ve çocukları olmaksızın (kelâle) olarak vâris olunursa ve onun bir erkek, yahut bir kız kardeşi bulunuyorsa, onlardan her birine altıda bir hisse vardır Eğer onlar bundan daha çok iseler hepsi de, üçte bir hisseye ortaktırlar. Keza bu taksim de, (mirasçılara zarar vermeyecek şekilde) vasiyet olunan çıktıktan ve borç ödendikten sonra (kalan mal üzerinden) dır. Bunlar, Allah tarafından size vasiyet edilen (hüküm) lerdir. Allah, her şeyi hakkıyla bilendir; Halîm'dir.
Eğer hanımlarınızın çocukları yoksa, bıraktıkları mirasın yarısı sizindir. Şâyet bir çocukları varsa o zaman mirasın dörtte biri sizindir. Bu paylar, ölenin vasiyeti yerine getirildikten ve varsa, borcu ödendikten sonra verilir. Eğer siz çocuk bırakmadan ölürseniz, geriye bıraktığınız mirasın dörtte biri hanımlarınızındır. Şâyet çocuklarınız varsa o zaman bıraktığınız mirasın sekizde biri hanımlarınızındır. Bu paylar, yaptığınız vasiyetler yerine getirilip ve varsa borcunuz ödendikten sonra verilir. Eğer ölen bir erkek veya kadının çocuğu ve babası bulunmadığı halde kelâle olarak (yan koldan) mirasına konuluyor ve kendisinin bir erkek veya kızkardeşi bulunuyorsa, bunlardan herbirinin miras payı terekenin altıda biridir. Eğer mevcut olan kardeşler bundan daha çok iseler, bu takdirde kardeşler mirasın üçte birini zarara uğratılmaksızın aralarında eşit olarak taksim ederler. Bu paylar ölenin vasiyeti yerine getirilip ve varsa borcu ödendikten sonra verilir. Bunlar, Allah tarafından bir emirdir. Allah her şeyi bilen ve yarattıklarına çok yumuşak davranandır.
12. ayet kelime kelime
وَلَكُمْwalakumsizindir
نِصْفُniṣ'fuyarısı
مَاmābıraktıkları mirasın
تَرَكَtaraka
أَزْوَٰجُكُمْazwājukumeşlerinizin
إِنineğer
لَّمْlamyoksa
يَكُنyakun
لَّهُنَّlahunnaonların
وَلَدٌwaladunçocukları
فَإِنfa-ineğer
كَانَkānaonların varsa
لَهُنَّlahunna
وَلَدٌwaladunçocukları
فَلَكُمُfalakumusizindir
ٱلرُّبُعُl-rubuʿudörtte biri
مِمَّاmimmābıraktıklarının
تَرَكْنَtarakna
مِنۢminsonra
بَعْدِbaʿdi
وَصِيَّةٍwaṣiyyatinvasiyyetten
يُوصِينَyūṣīnayapacakları
بِهَآbihāondan
أَوْawveya
دَيْنٍdayninborçtan
وَلَهُنَّwalahunnaonlarındır
ٱلرُّبُعُl-rubuʿudörtte biri
مِمَّاmimmābıraktığınızın
تَرَكْتُمْtaraktum
إِنineğer
لَّمْlamyoksa
يَكُنyakun
لَّكُمْlakumsizin de
وَلَدٌwaladunçocuğunuz
فَإِنfa-ineğer
كَانَkānavarsa
لَكُمْlakumsizin
وَلَدٌwaladunçocuğunuz
فَلَهُنَّfalahunnaonlarındır
ٱلثُّمُنُl-thumunusekizde biri
مِمَّاmimmābıraktığınızın
تَرَكْتُمtaraktum
مِّنۢminsonra
بَعْدِbaʿdi
وَصِيَّةٍwaṣiyyatinvasiyyet
تُوصُونَtūṣūnayapacağınız
بِهَآbihāondan
أَوْawveya
دَيْنٍdayninborçtan
وَإِنwa-ineğer
كَانَkānaise
رَجُلٌrajulunerkeğin
يُورَثُyūrathumiras bırakan
كَلَٰلَةًkalālatanevladı ve ana babası olmayıp
أَوِawiveya
ٱمْرَأَةٌim'ra-atunkadının
وَلَهُۥٓwalahuvarsa
أَخٌakhunbir erkek
أَوْawveya
أُخْتٌukh'tunbir kızkardeşi
فَلِكُلِّfalikulliher
وَٰحِدٍwāḥidinbirine
مِّنْهُمَاmin'humāonlardan
ٱلسُّدُسُl-sudusualtıda bir düşer
فَإِنfa-ineğer
كَانُوٓا۟kānūiseler
أَكْثَرَaktharafazla
مِنminbundan
ذَٰلِكَdhālika
فَهُمْfahumonlar
شُرَكَآءُshurakāuortaktırlar
فِىfīüçte bire
ٱلثُّلُثِl-thuluthi
مِنۢminsonradır
بَعْدِbaʿdi
وَصِيَّةٍwaṣiyyatinvasiyyetten
يُوصَىٰyūṣāyapılan
بِهَآbihāondan
أَوْawveya
دَيْنٍdayninborçtan
غَيْرَghayraolmayan
مُضَآرٍّmuḍārrinzarar verici
وَصِيَّةًwaṣiyyatanvasiyyettir
مِّنَminaAllahtan
ٱللَّهِl-lahi
وَٱللَّهُwal-lahuAllah
عَلِيمٌʿalīmunbilendir
حَلِيمٌḥalīmunhalimdir
Bu ayetin geçtiği hadisler
Bu ayet 4 hadiste geçiyor; hadislerin metni Arapçadır.
Allah, size çocuklarınız(ın alacağı miras) hakkında bir erkeğe iki kadının payı kadarını emreder. (Çocuklar sadece) ikiden fazla kız iseler, (ölenin geriye) bıraktığının üçte ikisi onlarındır. Eğer kız bir ise (mirasın) yarısı onundur. Ölenin çocuğu varsa, geriye bıraktığı maldan, ana babasından her birinin altıda bir hissesi vardır. Eğer çocuğu yok da (yalnız) ana babası ona varis oluyorsa, anasına üçte bir düşer. Eğer kardeşleri varsa, anasının hissesi altıda birdir. (Bu paylaştırma, ölenin) yapacağı vasiyetten ya da borcundan sonradır. Babalarınız ve oğullarınızdan, hangisinin size daha faydalı olduğunu bilemezsiniz. Bunlar, Allah tarafından farz kılınmıştır. Şüphesiz Allah, hakkıyla bilendir, hüküm ve hikmet sahibidir.
Sadakalar/zekâtlar, Allah’tan bir farz olarak fakirler, miskinler, onu toplayan memurlar, kalpleri (İslam’a) ısındırılanlar, köleler, borçlular, Allah yolunda (cihad edenler) ve yolda kalanlar içindir. Allah Alîm'dir, Hakîm'dir.