ضِيَاء
Kız veya erkek Arapça kökenli Ḍiyāʾ
Kur’an’da geçiyor“Parlak ışık, ziya”
Kelimenin Kur’an’daki okunuşu: Mahmud Halil el-Husari, Yûnus 10:5.
Kur’an bu kelimeyi güneş için kullanır: “Güneşi bir ziya (parlak ışık), ayı bir nur yapan O’dur” (Yûnus 10:5); Musa ile Harun’a verilen Tevrat için de “takva sahipleri için bir ziya ve öğüt” der (Enbiyâ 21:48).
Ziyâ, güneşinki gibi kendiliğinden yayılan güçlü ışıktır; birçok müfessire göre nur ise daha çok alınan ve yansıyan ışığı anlatır. İsim tek başına ya da birleşik olarak verilir: Ziyaeddin, “dinin ışığı”. Türkçede Ziya biçimi yerleşmiştir (Ziya Paşa).
Evet: Ziya kelimesi Kur’an’da 3 kez, 3 sûrede geçer.
هُوَ ٱلَّذِى جَعَلَ ٱلشَّمْسَ ضِيَآءً وَٱلْقَمَرَ نُورًا وَقَدَّرَهُۥ مَنَازِلَ لِتَعْلَمُوا۟ عَدَدَ ٱلسِّنِينَ وَٱلْحِسَابَ مَا خَلَقَ ٱللَّهُ ذَٰلِكَ إِلَّا بِٱلْحَقِّ يُفَصِّلُ ٱلْـَٔايَٰتِ لِقَوْمٍ يَعْلَمُونَ ٥
Güneşi ışık (kaynağı), Ay'ı da nur/aydınlık kılan, yılların sayısını ve hesabı bilmeniz için Ay'a menziller (konak yerleri) takdir eden O’dur. Allah bunları sadece hak olarak yaratmıştır. O, bilen bir toplum için ayetleri apaçık bir şekilde işte böyle açıklar.
وَلَقَدْ ءَاتَيْنَا مُوسَىٰ وَهَٰرُونَ ٱلْفُرْقَانَ وَضِيَآءً وَذِكْرًا لِّلْمُتَّقِينَ ٤٨
Andolsun ki biz Mûsâ ile Hârûn’a Furkan’ı takvâ sahiplerine bir ışık ve bir öğüt olarak verdik.
قُلْ أَرَءَيْتُمْ إِن جَعَلَ ٱللَّهُ عَلَيْكُمُ ٱلَّيْلَ سَرْمَدًا إِلَىٰ يَوْمِ ٱلْقِيَٰمَةِ مَنْ إِلَٰهٌ غَيْرُ ٱللَّهِ يَأْتِيكُم بِضِيَآءٍ أَفَلَا تَسْمَعُونَ ٧١
De ki: "Allah, kıyamet gününe kadar geceyi üzerinizde devamlı kılsaydı; Allah’tan başka size bir ışık getirecek ilah kimdir? Hâlâ işitmeyecek misiniz?"
Ziya ismi hakkında özel bir nas veya âlim görüşü yoktur: İslam’ın genel ölçüleri geçerlidir.
İsim koymanın ölçülerini okuyun
Bu sayfa bir fetva değil, düşünmeye yardımcı bir rehberdir. Kişisel bir durum için ehil bir âlime danışın.
