حَارِث
Erkek Arapça kökenli Ḥārith
Sahâbî“Çiftçi”, toprağı süren ve geçimini kazanan
Sahâbî Hâris b. Hişâm, Peygamber’e ﷺ vahyin ona nasıl geldiğini sormuştur: bu soru Sahîh-i Buhârî’nin ikinci hadisinin başında yer alır (Buhârî, 2). Sıhhati tartışmalı bir hadiste “İsimlerin en doğrusu Hâris ve Hemmâm’dır” buyrulur (Ebû Dâvûd, 4950); şârihler bunu, her insanın geçimini kazanmak için çalıştığı (hars) ve bir şeye niyet ettiği (hemm) için diye açıklar.
Hâris, “toprağı sürmek, ekip biçmek” anlamındaki harase fiilinin ism-i fâilidir (h-r-s kökü): çiftçi demektir; hars kelimesi “kazanç” anlamına da geldiğinden, daha geniş olarak geçimini kazanmak için çalışan kişiyi ifade eder. Kur’an kelimeyi mecazen kullanır: “Kim âhiret ekinini isterse onun ekinini artırırız” (42:20). Ebü’l-Hâris aslanın künyesidir. Çoğu zaman harf-i tarifle (el-Hâris) kullanılan bu isim, Arapların en eski isimlerindendir.
Haris ismi Kur’an’da aynen geçmez, ancak kökü (ح ر ث) 14 kez geçer. Örnekler:
مَن كَانَ يُرِيدُ حَرْثَ ٱلْـَٔاخِرَةِ نَزِدْ لَهُۥ فِى حَرْثِهِۦ وَمَن كَانَ يُرِيدُ حَرْثَ ٱلدُّنْيَا نُؤْتِهِۦ مِنْهَا وَمَا لَهُۥ فِى ٱلْـَٔاخِرَةِ مِن نَّصِيبٍ ٢٠
Kim ahiret ekinini/sevabını isterse, onun ekinini/sevabını artırırız. Kim dünya ekinini isterse ona da ondan veririz. Onun ahirette bir nasibi/payı yoktur.
نِسَآؤُكُمْ حَرْثٌ لَّكُمْ فَأْتُوا۟ حَرْثَكُمْ أَنَّىٰ شِئْتُمْ وَقَدِّمُوا۟ لِأَنفُسِكُمْ وَٱتَّقُوا۟ ٱللَّهَ وَٱعْلَمُوٓا۟ أَنَّكُم مُّلَٰقُوهُ وَبَشِّرِ ٱلْمُؤْمِنِينَ ٢٢٣
Kadınlar sizin tarlanızdır, o halde tarlanıza dilediğiniz gibi varın. Kendiniz için ileriye yönelik hazırlık yapın. Allah’tan korkun ve O’na kavuşacağınızı bilin. Müminlere müjde ver.
قَالَ إِنَّهُۥ يَقُولُ إِنَّهَا بَقَرَةٌ لَّا ذَلُولٌ تُثِيرُ ٱلْأَرْضَ وَلَا تَسْقِى ٱلْحَرْثَ مُسَلَّمَةٌ لَّا شِيَةَ فِيهَا قَالُوا۟ ٱلْـَٰٔنَ جِئْتَ بِٱلْحَقِّ فَذَبَحُوهَا وَمَا كَادُوا۟ يَفْعَلُونَ ٧١
Mûsâ şöyle dedi: “Rabbim diyor ki; o, çift sürmek, ekin sulamak için boyunduruğa vurulmamış, kusursuz, hiç alacası olmayan bir inektir.” Onlar: “İşte, şimdi tam doğrusunu bildirdin” dediler. Nihayet o ineği kestiler. Neredeyse bunu yapmayacaklardı.
Haris ismi hakkında özel bir nas veya âlim görüşü yoktur: İslam’ın genel ölçüleri geçerlidir.
İsim koymanın ölçülerini okuyun
Bu sayfa bir fetva değil, düşünmeye yardımcı bir rehberdir. Kişisel bir durum için ehil bir âlime danışın.
