Bir gün yürürken gökten bir ses işittim. Başımı kaldırıp baktığımda, Hira’da bana gelen meleği

Sahih Muttefekun aleyh (Buhârî ve Müslim) Muallak (senedi eksik) Sahîh-i Buhârî 4

قَالَ ابْنُ شِهَابٍ وَأَخْبَرَنِي أَبُو سَلَمَةَ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، أَنَّ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ الأَنْصَارِيَّ، قَالَ ـ وَهُوَ يُحَدِّثُ عَنْ فَتْرَةِ الْوَحْىِ، فَقَالَ ـ فِي حَدِيثِهِ ‏"‏ بَيْنَا أَنَا أَمْشِي، إِذْ سَمِعْتُ صَوْتًا، مِنَ السَّمَاءِ، فَرَفَعْتُ بَصَرِي فَإِذَا الْمَلَكُ الَّذِي جَاءَنِي بِحِرَاءٍ جَالِسٌ عَلَى كُرْسِيٍّ بَيْنَ السَّمَاءِ وَالأَرْضِ، فَرُعِبْتُ مِنْهُ، فَرَجَعْتُ فَقُلْتُ زَمِّلُونِي‏.‏ فَأَنْزَلَ اللَّهُ تَعَالَى ‏‏{‏يَا أَيُّهَا الْمُدَّثِّرُ * قُمْ فَأَنْذِرْ‏}‏ إِلَى قَوْلِهِ ‏‏{‏وَالرُّجْزَ فَاهْجُرْ‏}‏ فَحَمِيَ الْوَحْىُ وَتَتَابَعَ ‏"‏‏.‏ تَابَعَهُ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ وَأَبُو صَالِحٍ‏.‏ وَتَابَعَهُ هِلاَلُ بْنُ رَدَّادٍ عَنِ الزُّهْرِيِّ‏.‏ وَقَالَ يُونُسُ وَمَعْمَرٌ ‏"‏ بَوَادِرُهُ ‏"‏‏.‏

Ebû Seleme b. Abdurrahman'dan rivayet edildiğine göre, Câbir b. Abdullah el-Ensârî -radıyallahu anhuma- vahyin bir süre kesintiye uğramasından söz ederken şöyle demiştir:

«Bir gün yürürken gökten bir ses işittim. Başımı kaldırıp baktığımda, Hira’da bana gelen meleği gökle yer arasında bir taht üzerinde otururken gördüm. Ondan korkuya kapıldım ve geri dönerek: ‘Beni örtün, beni örtün!’ dedim. Bunun üzerine Allah Teâlâ, ‘Ey örtüsüne bürünen! Kalk ve uyar!’ [Müddessir:2] âyetinden ‘Pislikten uzak dur!’ [Müddessir: 5] âyetine kadar olan âyetleri indirdi. Ardından vahiy hızlandı ve peş peşe gelmeye başladı.»

Rivayet eden: Buhârî (No. 4, 3238, 4925, 4926, 4954, 6214), Müslim (No. 161a, 161b), Tirmizî (No. 3325) ve Ahmed b. Hanbel (No. 13959, 14504).

Kopyala

Hata bildir

Açıklama

Nebî -sallallahu aleyhi ve sellem- sallallahu aleyhi ve sellem, peygamberliğinin ilk döneminde vahyin bir süre durması ve kendisine inmeye ara vermesi hakkında şunları anlatmıştır: “Ben Mekke’nin sokaklarında yürürken gökten bir ses işittim. Başımı kaldırıp baktığımda, Hira Mağarası’nda bana gelen Cebrâil’i gökle yer arasında bir taht üzerinde otururken gördüm. Ondan çok korktum ve dehşete düştüm. Bunun üzerine ailemin yanına dönerek: ‘Beni bir örtüye sarın!’ dedim. Bunun üzerine Allah Teâlâ, “Ey örtüsüne bürünen!” yani elbisesine sarınıp örtünen, “Kalk!” yani davete koyulup insanları Allah’ın dinine çağır, “ve uyar!” yani risâletine iman etmeyenleri uyar, âyetlerini indirdi. Rabbin ve kendisine ibadet edilen ilâhın için tekbir getir; O’nu yücelt ve O’na hamdet. “Elbiseni temiz tut;” yani elbiselerini necasetlerden arındır. “Pislikten uzak dur!” yani putlara ve putlara tapmaktan uzak dur ve onları terk et. Bundan sonra vahiy güçlendi ve peş peşe gelmeye başladı.

Hadisten çıkan dersler

Allah Azze ve Celle’nin “Oku!” buyruğunun indirilmesinin ardından, Nebî -sallallahu aleyhi ve sellem-'e gelen vahyin kısa bir süre kesilmiştir.
Kişinin başına gelen sıkıntı ve musibetler sona erdikten sonra, Allah Teâlâ’ya şükretmek amacıyla bunlardan söz etmesi caizdir.
İlk olarak, “Yaratan Rabbinin adıyla oku!” ayetinin indirilmesinin ardından “Ey örtüsüne bürünen!” âyeti indirilmiştir.
Allah -Subhânehû ve Teâlâ- Peygamberi -sallallahu aleyhi ve sellem-'e vefat edinceye kadar sürekli olarak vahiy indirerek ona ihsanda bulunmuştur.
İnsanları Allah Teâlâ'ya davet etmek, yüz çevirenleri uyarmak ve itaat edenlere müjde vermek önemli bir gerekliliktir.
Namaz için elbiselerin temizlenmesi farzdır ve âlimler buna delil olarak Allah Teâlâ'nın "Ve elbiseni tertemiz tut}" ayetini delil olarak göstermişlerdir:
Meleklere ve Allah'ın onlara verdiği görevlere ve diğer hususlara iman etmek farzdır.

Arapça açıklama

أخبر النبي صلى الله عليه وسلم وهو يحدِّث عن توقُّف الوحي واحتباسه عن النزول في أول بعثته: بينما أنا أمشي في أزقت مكة إذ سمعت صوتًا من السماء، فرفعت بصري، فإذا المَلَك جبريل الذي جاءني بغار حراء جالس على كرسي بين السماء والأرض، فرُعِبْت وفَزعت منه، فرجعت إلى أهلي فقلت: لفُّوني بثوب.

فأنزل الله تعالى: {يَا أَيُّهَا المُدَّثِّرُ} المتلفِّف بثوبه، {قُمْ} بالدعوة {فَأَنْذِرْ} وحذِّر مَن لم يؤمن برسالتك.

{وَرَبَّكَ} وإلهك المعبود {فَكَبِّرْ} واحمده وعظمه.

{وَثِيَابَكَ} وملابسك {فَطَهِّرْ} وخلصها من النجاسات، {وَالرُّجْزَ} بعبادة الأصنام والاوثان {فَاهْجُرْ} واترك، فقَوِيَ الوحيُ بعد ذلك وتكاثر.

انقطاع الوحي عن النبي صلى الله عليه وسلم يسيرًا بعد نزول قوله عز وجل: {اقْرَأْ}.
جواز تحدُّث الإنسان بما حصل له من المِحن بعد زوالها، شكرًا لله تعالى.
أول ما نزل قوله تعالى: {يَا أَيُّهَا الْمُدَّثِّرُ} بعد نزول: {اقْرَأْ بِاسْمِ رَبِّكَ الَّذِي خَلَقَ}.
فضل الله سبحانه وتعالى على نبيه صلى الله عليه وسلم حيث أفاض عليه وحيه دون انقطاع حتى فارق الدنيا.
وجوب القيام بالدعوة إلى الله تعالى، وإنذار المُعرِضين وتبشير المطيعين.
وجوب تطهير الثياب للصلاة، وقد استدلوا على ذلك بقوله تعالى: {وَثِيَابَكَ فَطَهِّرْ}.
وجوب الإيمان بالملائكة وبما أقدرهم الله عليه من الأعمال وغيرها.

Âlimlerin hükümleri

İsim verilmeyen kaynak hüküm ifadesi: صحيح