Kurbanlık develeri, sizin için Allah’ın nişanelerinden kıldık. Sizin için onlarda hayır vardır. Onlar ayakları üzere iken kendilerine Allah’ın adını anın. Yanları üzerlerine düşüp canları çıkınca onlardan siz de yiyin; istemeyen fakire de, istemek zorunda kalan fakire de yedirin. Şükredesiniz diye onları böylece sizin hizmetinize verdik.
Hac Suresi’nin 36. ayeti (22:36) Medeni bir surededir; 17. cüzde, Mushaf’ın 336. sayfasında yer alır. Arapçasını okunuşu, mealleri ve tefsiriyle okuyun, 72 kârinin sesinden dinleyin.
Hac Suresi 36. ayeti dinleyin
72 kâriden 78 tilavet: birini seçin, oynatıcıda başlasın.
Tüm sesler (78)
36. ayetin tefsiri
el-Muhtasar
Beytullah'a hediye olarak gönderilen deve ve ineği sizin için dinin alameti ve nişanesi kıldık. Onlarda sizler için dünyevi ve uhrevi faydalar vardır. Kaçmaması için ön bacağı bağlanıp ayakta dururken kesmek istediğinizde "Bismillah" diyin. -Ey bu kurbanı kesenler!- Kesildikten sonra yanı üzerine düştüğünde ondan yiyin, istemekten çekinen fakire ve ondan kendisine verilmesini isteyen fakire de verin. O hayvanları taşıma amaçlı kullanmayı ve binmeyi hizmetinize sunduysak, onları Allah'a yakınlaşmak için kesmek istediğinizde de size teslim olmaları için hizmetinize sunduk. Umulur ki, Yüce Allah'ın onları sizin hizmetinize verme nimetine şükredersiniz.
36. Bu buyruk “şeâir/şiarlar” kelimesinin dinin aşikar olan bütün alâmetleri hakkında kullanılan bir tabir olduğunun delilidir. Daha önce de Yüce Allah, şiarlarını tazim eden, onlara saygı gösteren kimsenin bu halinin kalbin takvâsından ileri geldiğini haber vermişti. Burada da Yüce Allah şunu bildirmektedir: Onun şiarlarından birisi de deve -iki görüşten birisine göre de sığır- kurbanlıklardır. Bunlara da saygı gösterilir, beslenip semizletilir ve güzel olanları tercih edilir. “Onlarda sizin için” hediye kurbanı gönderen için de diğerleri için de ondan yemek, sadaka vermek, faydalanmak … Devamını oku
Hac suresinin 31-38. ayetleriyle ilgilidir (Mushafın 336. sayfası).
Soyut hususları somut bir boyuta büründürerek örnek vermek son derece önemli ve eğitici bir maksattır.
Alçak gönüllü olmak faziletlidir.
İhsan, mutluluğun sebebidir.
İman etmek, Allah Teâlâ'nın kulunu savunmasına ve onu korumasına sebep olur.
36. ayetin diğer mealleri
Kurbanlık develeri, sizin için Allah’ın nişanelerinden kıldık. Onlarda sizin için hayır vardır. Şu halde onlar, ayakları üzerine dururken üzerlerine Allah'ın ismini anınız Kesilip yere düşünce onlardan yiyin. İsteyene de, (kanaaat edip) istemeyene de yedirin. Şükredesiniz diye, onları işte böyle sizin emrinize sunduk.
Biz, büyük baş hayvanları da sizin için Allah'ın (dininin) işaretlerinden (kurban) kıldık. Onlarda sizin için hayır vardır. Şu halde onlar, ayakları üzerine dururken üzerlerine Allah'ın ismini anınız (ve kurban ediniz). Yan üstü yere düştüklerinde ise, artık (canı çıktığında) onlardan hem kendiniz yiyin, hem de ihtiyacını gizleyen-gizlemeyen fakirlere yedirin. İşte bu hayvanları biz, şükredesiniz diye sizin istifadenize verdik.
Kurbanlık deve ve sığırları Allah'ın size olan nişanelerinden kıldık. Sizin için onlarda hayır vardır. Ön ayaklarının biri bağlı halde keserken üzerlerine Allah'ın adını anın. Yanları yere yaslandığı vakit de onlardan yiyin, kanaat edip istemeyene de, isteyene de yedirin. Böylece onları sizin buyruğunuza verdik ki, şükredesiniz.
36. ayet kelime kelime
وَٱلْبُدْنَwal-bud'nakurbanlık develeri
جَعَلْنَٰهَاjaʿalnāhāyaptık
لَكُمlakumsizin için
مِّنminişaretlerinden
شَعَٰٓئِرِshaʿāiri
ٱللَّهِl-lahiAllah'ın
لَكُمْlakumsizin için vardır
فِيهَاfīhāonlarda
خَيْرٌkhayrunhayır
فَٱذْكُرُوا۟fa-udh'kurūanın (da boğazlayın)
ٱسْمَis'maadını
ٱللَّهِl-lahiAllah'ın
عَلَيْهَاʿalayhāüzerlerine
صَوَآفَّṣawāffa(kurban için) sıra halinde dururlarken
فَإِذَاfa-idhāzaman
وَجَبَتْwajabatdüştüğünde
جُنُوبُهَاjunūbuhāyanları üzerine (canları çıkınca)
فَكُلُوا۟fakulūyeyin
مِنْهَاmin'hāonlardan
وَأَطْعِمُوا۟wa-aṭʿimūve yedirin
ٱلْقَانِعَl-qāniʿakanaat edip isteyemeyene
وَٱلْمُعْتَرَّwal-muʿ'tarave isteyene
كَذَٰلِكَkadhālikaişte böyle
سَخَّرْنَٰهَاsakharnāhāonları boyun eğdirdi
لَكُمْlakumsize
لَعَلَّكُمْlaʿallakumumulur ki
تَشْكُرُونَtashkurūnaşükredersiniz
Bu ayetin geçtiği hadisler
Bu ayet bir hadiste geçiyor; hadisin metni Arapçadır.
Ey iman edenler! Allah’ın nişanelerine, haram aya, (Kâbe'ye hediye edilen) kurbana (yine hediyelik olduğuna işaret) gerdanlık takılan hayvanlara, Rablerinin lütfunu arayarak Beyt-i Haram'a yönelmiş kimselere (saldırı ve saygısızlığı), helal saymayın. İhramdan çıktığınız zaman avlanın. Sizi Mescid-i Haram’a girmenizi engellediği için bir topluma olan kininiz, aşırı gitmenize sebep olmasın. İyilik ve takva hususunda birbirinize yardımcı olun. Günah ve düşmanlık hususunda birbirinize yardım etmeyin. Allah’tan sakının/takvalı olun. Allah’ın cezalandırması şiddetlidir.
Gelsinler ki, kendilerine ait birtakım menfaatlere şahit olsunlar ve Allah’ın kendilerine rızık olarak verdiği (kurbanlık) hayvanlar üzerine belli günlerde (onları kurban ederken) Allah’ın adını ansınlar. Artık onlardan siz de yiyin; yoksula, fakire de yedirin.