Ebu Katâde -radıyallahu anh- Allah Resulü- sallallahu aleyhi ve sellem-in şöyle dediğini işitmiştir: "Alış verişte çok yemin etmekten sakının. Çünkü bu yemin, malı sattırır, ama (kazancın) bereketini giderir."
Rivayet eden: Müslim (No. 1607), Nesâî (No. 4460), İbn Mâce (No. 2209) ve Ahmed b. Hanbel (No. 21504, 21505, 21527).
Hadisin anlamı: Doğru da olsa alışverişte çok yemin etmekten sakının şeklindedir. Çünkü çokça yemin etmek, içinde yalanın olabileceği bir durumdur. Meselâ insan, bir malı gerçekten söylediği gibi yüz liraya almış olsa da “Vallahi yüz liraya aldım.” demesi yakışık almaz. Şayet yalan ise zulüm üzerine zulümdür. Allah korusun. Eğer vallahi yüz liraya aldım deyip de, seksen liraya aldı ise bu daha kötüdür. Çünkü alışverişte yalan yere yemin etmiş olur ki; Allah Rasûlü -sallallahu aleyhi ve selem- bunu yasaklamıştır. Alışverişteki yeminlerin malın satılma sebebi olduğunu haber vermiştir. Sonra Allah Teâlâ kazancın bereketini kaldırır. Çünkü bu kazanç, Allah Rasûlü -sallallahu aleyhi ve selem-’e karşı gelmeye delâlet eder. Kim Allah Rasûlü’ne karşı gelirse Allah’a karşı gelmiş olur. Birçok insan bu işle imtihan olur. O kimseyi müşteriye şöyle derken bulursun: Vallahi bu mal çok güzel, Vallahi ben bu malı şu fiyata aldım. İster doğru ister yalan söylüyor olsun, bu yasaklanmıştır. Çünkü bunda başkalarına zulmetmek vardır.( Riyâzus’ Salihîn, İbn Useymin Şerhi 6/461,462)
Arapça açıklama
معنى الحديث: احذروا كثرة الحلف في البيع والشراء ولو صدقًا؛ لأن كثرة الحلف مظنة الوقوع في الكذب، فمثلًا لا ينبغي للإنسان أن يقول: والله لقد اشتريتها بمائة. ولو كان صادقًا، ولو قال: والله لقد اشتريتها بمائة. ولم يشترها إلا بثمانين صار أشد؛ لأنه يكون بذلك كاذبًا حالفًا في البيع، وقد نهى النبي صلى الله عليه وسلم عن ذلك، وأخبر بأن الأيمان في البيع سبب في إنفاق السلع، ثم إن الله تعالى يمحق بركتها؛ لأن هذا الكَسب مَبْنِي على معصية رسول الله صلى الله عليه وسلم ، ومعصية رسول الله -عليه الصلاة والسلام- معصية لله تعالى .
الحث على ترك الحَلِف في التعامل والتحذير منه؛ لما فيه من جعل الله تعالى آلة لترويج البضاعة وجَلب الرِّبْح والحصول على عَرَض من الدنيا قليل.
الحلف في التعامل مع الصدق مكروه، وأما مع الكذب فحرام ، وهو كبيرة ويمين غَمُوس.