İçeriğe geç
Assabile
Türkçe

Sahîh-i Buhârî34. kitap

Yemin etmek malın (hızlıca) satılmasını sağlar, fakat kazancın (bereketini) yok eder

بَابُ: {يَمْحَقُ اللَّهُ الرِّبَا وَيُرْبِي الصَّدَقَاتِ وَاللَّهُ لاَ يُحِبُّ كُلَّ كَفَّارٍ أَثِيمٍ}

Sahih Sahîh-i Buhârî hadisi Sahîh-i Buhârî 2087

Râvi:Ebû Hureyre

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ بُكَيْرٍ، حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنْ يُونُسَ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، قَالَ ابْنُ الْمُسَيَّبِ إِنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ ‏"‏

الْحَلِفُ مُنَفِّقَةٌ لِلسِّلْعَةِ مُمْحِقَةٌ لِلْبَرَكَةِ ‏"

Ebû Hureyre -radıyallahu anh-'dan rivayet edildiğine göre, o şöyle demiştir: Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem-'in şöyle söylediğini işittim:

«Yemin etmek malın (hızlıca) satılmasını sağlar, fakat kazancın (bereketini) yok eder.»

Rivayet eden: Buhârî (No. 2087) ve Ebû Dâvûd (No. 3335).

Kopyala
Kopyalanacaklar:
Hata bildir

Açıklama

Peygamber Efendimiz -sallallahu aleyhi ve sellem-, alışverişte doğru olsa bile yemin etmekten ve bunu çokça yapmaktan sakındırmıştır. Bunun, malın ve ürünün revaçta olmasına sebep olduğunu; ancak kazancın ve elde edilen kârın bereketini azalttığını ve yok ettiğini haber vermiştir. Allah Teala; çalınması, yanması, sel altında kalaması, gasp edilmesi, yağmalanması veya başka yollarla malın heba olmasına neden olacak çeşitli felaketler gönderebilir.

Hadisten çıkan dersler

  • Hadiste, Allah adına yemin etmenin önemi vurgulanmış ve bunun ancak zaruret halinde yapılması gerektiği beyan edilmiştir.
  • Miktarı çok olsa bile haram kazanç, bereketsizdir ve hayır getirmez.
  • el-Kârî -rahimehullah- şöyle demiştir: Kazancın bereketinin yok olması, ya malın zayi olmasıyla, ya onu kendisine yakın bir gelecekte faydası olmayacak ve ahiret için sevap kazandırmayacak bir şeye harcamasıyla, ya malın elinde kalıp da faydasından mahrum kalmasıyla veyahut da onu hayırla anmayan birine miras kalmasıyla olur.
  • Nevevî -rahimehullah- şöyle demiştir: Hadiste, alışverişte sık sık yemin etmenin yasaklandığı bildirilmiştir. Çünkü gereksiz yere yemin etmek mekruhtur. Yemin etmek, mala olan rağbeti artırır; ancak müşterinin aldanmasına sebep olabilir.
  • Sık sık yemin etmek, iman ve tevhit bilincindeki bir zayıflığın göstergesidir. Çünkü çok yemin etmek iki olumsuz duruma yol açar: Birincisi, yemine değer vermemeye ve bu konuda duyarsızlaşmaya; ikincisi ise yalana sürüklenmeye sebep olur. Çok yemin eden kimse, eninde sonunda yalana düşer. Bu yüzden yeminler azaltılmalı ve her şeye yemin edilmemelidir. Nitekim Yüce Allah şöyle buyurmuştur: {(Gereksiz yere yemin etmekten kaçınarak veya yeminlerinize sadık kalarak) yeminlerinizi koruyun.} [Maide Suresi: 89]

Arapça açıklama

حَذَّرَ النبيُّ صلى الله عليه وسلم مِن الحَلِف والإكثار منه حتى لو كان صادقًا في البيع والشراء، وأخبر أنه سبب لِرَوَاج السلعة والمتاع، لكنه نَقْصٌ وإبطال لبركة الربح والكسب، وقد يُسلِّط الله تعالى عليه وُجوهًا يَتْلَف فيها إما سَرْقًا أو حَرْقًا أو غَرَقًا أو غصبًا أو نهبًا أو عوارض أخرى يتلف بها ماله.

  • تعظيم أمر الحلف بالله، وأنه لا يكون إلا لحاجة.
  • الكسب الحرام وإن كَثُرَت كَمِّيّته؛ فإنه مَنزوع البركة لا خير فيه.
  • قال القاري: ذهاب بركة المكسوب؛ إما بتلف يلحقه في ماله، أو بإنفاقه في غير ما يعود نفعه إليه في العاجل أو ثوابه في الآجل، أو بقي عنده وحُرِم نفعه، أو وَرِثَه مَن لا يَحْمَدُه.
  • قال النووي: فيه النهي عن كثرة الحلف في البيع، فإن الحلف من غير حاجة مكروه، وينضم إليه ترويج السلعة، وربما اغترَّ المشتري باليمين.
  • كثرة الحلف نقص في الإيمان، ونقص في التوحيد؛ لأن كثرة الحلف تفضي إلى شيئين: أحدهما: التساهل في ذلك وعدم المبالاة، والأمر الثاني: الكذب، فإن من كثرت أيمانه وقع في الكذب، فينبغي التَّقَلُّلُ من ذلك وعدم الإكثار من الأيمان، ولهذا قال سبحانه: (وَاحْفَظُوا أَيْمَانَكُمْ) [المائدة:89].

Klasik şerh

İbn Hacer el-Askalânî — Fethu'l-Bârî

قَوْلُهُ : ( عَنْ يُونُسَ ) هُوَ اِبْنُ يَزِيدَ. قَوْله : ( الْحَلِف ) بِفَتْحِ الْمُهْمَلَةِ وَكَسْرِ اللَّامِ أَيْ الْيَمِين الْكَاذِبَة. قَوْله : ( مَنْفَقَة ) بِفَتْحِ الْمِيم وَالْفَاء بَيْنهمَا نُون سَاكِنَةٌ مَفْعَلَة مِنْ النَّفَاقِ بِفَتْحِ النُّونِ وَهُوَ الرَّوَاجُ ضِدُّ الْكَسَادِ , وَالسِّلْعَة بِكَسْرِ السِّين الْمَتَاعُ , وَقَوْله مَمْحَقَة بِالْمُهْمَلَةِ وَالْقَاف وَزْن الْأَوَّل وَحَكَى عِيَاضٌ ضَمَّ أَوَّلِهِ وَكَسْر الْحَاء , وَالْمَحْقُ النَّقْصُ وَالْإِبْطَال , وَقَالَ الْقُرْطُبِيُّ : الْمُحَدِّثُونَ يُشَدِّدُونَهَا وَالْأَوَّل أَصْوَبُ وَالْهَاءُ لِلْمُبَالَغَةِ وَلِذَلِكَ صَحَّ خَبَرًا عَنْ الْحَلِفِ. وَفِي مُسْلِمٍ الْيَمِينُ , وَلِأَحْمَد الْيَمِين الْكَاذِبَة وَهِ…

Devamını oku

Âlimlerin hükümleri

ÂlimHükümKapsamEser
Buhârîv. 256 h. Sahihصحيح Hadis صحيح البخاري No. 2087
Diğer rivayetlerle ilgili hükümler (5)
  • SahihElbânî صحيح — غاية المرام (342)
  • SahihElbânî صحيح — صحيح الترغيب (1794)
  • SahihElbânî صحيح — صحيح أبي داود (3335)
  • SahihElbânî صحيح — صحيح الجامع (3183)
  • Ebû Dâvûd سكت عنه [وقد قال في رسالته لأهل مكة كل ما سكت عنه فهو صالح — سنن أبي داود (3335)

Diğer rivayetler

Ayrıca rivayet edenler… (7)
  • الاستذكار (795)الْحَلِفُ مَنْفَقَةٌ لِلسِّلْعَةِ ، مَمْحَقَةٌ لِلْبَرَكَةِ
  • السنن الكبرى للبيهقي (9642)الْحَلِفُ مَنْفَقَةٌ لِلسِّلْعَةِ ، مَمْحَقَةٌ لِلرِّبْحِ
  • السنن الكبرى للنسائي (5841)الْحَلِفُ مَنْفَقَةٌ لِلسِّلْعَةِ ، مَمْحَقَةٌ لِلْكَسْبِ
  • شرح السنة (2047)الْحَلِفُ مَنْفَقَةٌ لِلسِّلْعَةِ ممحَقَةٌ لِلْبَرَكَةِ
  • شعب الإيمان للبيهقي (4497)الْحَلِفُ مَنْفَقَةٌ لِلسِّلْعَةِ مَمْحَقَةٌ لِلرِّبْحِ
  • مستخرج أبي عوانة (4370)الْحَلِفُ مَنْفَقَةٌ لِلسِّلْعَةِ مَمْحَقَةٌ لِلرِّبْحِ
  • مسند الشهاب (245)الْحَلِفُ مَنْفَقَةٌ لِلسِّلْعَةِ مَمْحَقَةٌ لِلْبَرَكَةِ

Aynı konuda

Konular