İbn Abbâs -radıyallahu anhuma-'dan rivayet edildiğine göre, Nebî -sallallahu aleyhi ve sellem- şöyle buyurmuştur: "İşte şu ve şu, yâni serçe ile baş parmak (diyet hususunda) eşittir."
Rivayet eden: Buhârî (No. 6895, 6895b), Nesâî (No. 4847), İbn Mâce (No. 2652) ve Ahmed b. Hanbel (No. 2983).
İki elde on parmak vardır, cani kimse bir parmağı kestiğinde deve olarak verilen diyetin onda biri gerekir. Bu parmaklar arasında bir fark yoktur. Küçük olan serçe parmak ile bir şeyi tutarken yada alırken kullanılan büyük başparmak arasında bir fark yoktur. Diyetin miktarı hususunda her ikiside eşittir. Eldeki on parmağın toplamı tam bir diyeti gerekli kılar. Farklı olsalar dahi ayaklar, eller ve parmaklar gibidir. Bunlardan her birinin bir işlevi vardır diğer parmak onun görevini yapamaz. Ancak diyetleri eşittir. Allah Teâlâ hikmet sahibi ve herşeyden haberdardır.
Arapça açıklama
اليدان فيهما عشرة أصابع، كل أصبع إذا قطعها الجاني ففيها عُشر الدية من الإبل، لا فرق بينها في ذلك، فالخنصر الصغير الذي في طرف الكف، والإبهام الكبير الذي عليه الاعتماد في القبض، والبطش وغير ذلك، كلاهما على حد سواء في قدر الدية، ومجموع الأصابع العشرة في اليدين فيها الدية كاملة.
والرجلان مثل اليدين والأصابع، وإن اختلفت، فكل واحد منها يؤدي دورًا لا يقوم به الأصبع الآخر، ولكن ديتها سواء، والله حكيم خبير.
الأصابع كلها سواء في الدية.
لا يقال الدية على قدر النفع؛ فالله حكيم خبير.
الديات لا مجال فيها للتقويم فالشيخ الكبير كالشاب الجَلَدِ في الدية.
توحيد الدية في الأصابع من حكمة الشارع؛ حماية للمسلم من التعدي، وقطعا للنزاع والخلاف لو كانت الديات مختلفة.
Âlimlerin hükümleri
Hüküm, kitabın (Sahîh-i Buhârî) konumundan alınmıştır.