Akrabasının yaptığı iyiliğe aynıyla karşılık veren, onları koruyup gözetmiş sayılmaz. Akrabayı koruyup gözeten adam, kendisiyle ilgiyi kestikleri zaman bile onlara iyilik etmeye devam edendir
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ كَثِيرٍ، أَخْبَرَنَا سُفْيَانُ، عَنِ الأَعْمَشِ، وَالْحَسَنِ بْنِ عَمْرٍو، وَفِطْرٍ، عَنْ مُجَاهِدٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو ـ وَقَالَ سُفْيَانُ لَمْ يَرْفَعْهُ الأَعْمَشُ إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم وَرَفَعَهُ حَسَنٌ وَفِطْرٌ ـ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ "
Abdullah b. Amr -radıyallahu anhuma-'dan rivayet edildiğine göre Nebi -sallallahu aleyhi ve sellem- şöyle buyurmuştur:
«Akrabasının yaptığı iyiliğe aynıyla karşılık veren, onları koruyup gözetmiş sayılmaz. Akrabayı koruyup gözeten adam, kendisiyle ilgiyi kestikleri zaman bile onlara iyilik etmeye devam edendir.»
Rivayet eden: Buhârî (No. 5991), Ebû Dâvûd (No. 1697), Tirmizî (No. 1908) ve Ahmed b. Hanbel (No. 6238, 6496, 6525).
Nebi -sallallahu aleyhi ve sellem- şöyle haber vermektedir Akrabalık bağını gözetme ve yakınlarına ihsan etmede mükemmel olan kişi, iyiliğe iyilikle karşılık veren değil, aksine akrabalık bağlarını hakiki manada gözeten kişi; kendisiyle bağlarını kestikleri hatta kendisine kötülük yaptıkları zaman bile akrabalarına iyilik etmeye devam edendir.
Hadisten çıkan dersler
Dini olarak geçerli olan sıla-i rahim seninle bağını kesenlerle alakanı kesmemen, sana zulmedenleri affetmen, sana ihsanda bulunmayana ihsanda bulunmandır. Yoksa karşılık ve mükâfat ilişkisi değildir.
Akrabalık bağlarını gözetmek; mümkün olduğu kadar maddi yardımda bulunmak, onlar için dua etmek, iyiliği emredip kötülükten sakındırmak gibi şeyleri ve imkanlar ölçüsünde onlardan kötülüğü def etmeyi içerir.
Arapça açıklama
يُخبِرُ النبيُّ صلى الله عليه وسلم بأنَّ الإنسانَ الكامِلَ في صِلَةِ الرَّحِم والإحسانِ إلى الأقاربِ ليس هو الشخصُ الذي يُقابِلُ الإحسانَ بالإحسان، بل الواصِلُ حقيقةً الكامِلُ في صلة الرحم هو الذي إذا قُطِعَتْ رَحِمُه وَصَلَها، وإن أساؤوا إليه فإنه يُقابِلُهم بالإحسان إليهم.
صلة الرَّحم تكون بالزيارة واللقاء والتواصل، وإيصال ما أمكن من الخير من المال والدعاء والأمر بالعروف والنهي عن المنكر ونحوِها، ودفع ما أمكن من الشر عنهم.
تاريخ بغداد للخطيب البغدادي (1285)لَيْسَ الْوَاصِلُ بِالْمُكَافِئِ , وَلَكِنَّ الْوَاصِلَ الَّذِي إِذَا انْقَطَعَتْ رَحِمُهُ وَصَلَهَا
تاريخ واسط لأسلم بن سهل الرزاز (487)الرَّحِمُ مُعَلَّقَةٌ بِالْعَرْشِ ، فَلَيْسَ الْوَاصِلُ بِالْمُكَافِئِ ، وَلَكِنَّ الْوَاصِلَ الَّذِي إِذَا انْقَطَعَتْ رَحِمُ اللَّهِ وَصَلَهَا
تفسير يحيى بن سلام (44)الرَّحِمَ مُعَلَّقَةٌ بِالْعَرْشِ ، وَلَيْسَ الْوَاصِلُ الْمُكَافِئَ ، وَلَكِنَّ الَّذِي إِذَا انْقَطَعَتْ رَحِمُهُ وَصَلَهَا
جزء فيه ما انتقى ابن مردويه على أبي القاسم الطبراني لابن مردويه (130)لَيْسَ الْوَاصِلُ بِالْمُكَافِئِ ، وَلَكِنَّ الْوَاصِلَ مَنْ إِذَا قُطِعَتْ رَحِمُهُ وَصَلَهَا
