İçeriğe geç
Assabile
Türkçe

Sahîh-i Buhârî8. kitap

Tuvalete gittiğiniz zaman, önünüzü ve arkanızı kıbleye doğru dönmeyin. Doğuya yahut batıya dönün

باب قِبْلَةِ أَهْلِ الْمَدِينَةِ وَأَهْلِ الشَّأْمِ وَالْمَشْرِقِ

Sahih Sahîh-i Buhârî hadisi Muttefekun aleyh (Buhârî ve Müslim) Sahîh-i Buhârî 394

Râvi:Ebû Eyyûb el-Ensârî

حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، قَالَ حَدَّثَنَا الزُّهْرِيُّ، عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَزِيدَ، عَنْ أَبِي أَيُّوبَ الأَنْصَارِيِّ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏"‏

إِذَا أَتَيْتُمُ الْغَائِطَ فَلاَ تَسْتَقْبِلُوا الْقِبْلَةَ وَلاَ تَسْتَدْبِرُوهَا، وَلَكِنْ شَرِّقُوا أَوْ غَرِّبُوا ‏"

Ebû Eyyûb el-Ensârî -radıyallahu anh-'dan rivayet edildiğine göre Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem- şöyle buyurmuştur:

«Tuvalete gittiğiniz zaman, önünüzü ve arkanızı kıbleye doğru dönmeyin. Doğuya yahut batıya dönün.» Ebû Eyyûb -radıyallahu anh- şöyle dedi: "Şam’a geldiğimiz vakit tuvaletleri kıble cihetine doğru yapılmış bulduk. Tuvalete girince mümkün olduğu kadar başka yöne yöneliyor ve Allah Teâlâ’ya istiğfar ediyorduk."

Rivayet eden: Buhârî (No. 394), Müslim (No. 264), Ebû Dâvûd (No. 9), Tirmizî (No. 8), Nesâî (No. 21), Ahmed b. Hanbel (No. 22476) ve Dârimî (No. 663).

Kopyala
Kopyalanacaklar:
Hata bildir

Açıklama

Peygamber Efendimiz -sallallahu aleyhi ve sellem-, küçük-büyük tuvalet ihtiyacını gidermek isteyen kimsenin yüzünü ya da arkasını kıbleye, Kâbe yönüne dönmesini yasaklamıştır. Bilakis, eğer kıble yönü Medine halkında olduğu gibiyse, doğuya veya batıya yönelmesini emretmiştir. Bunun üzerine Ebû Eyyûb -radıyallahu anh- Şam'a geldiklerinde tuvaletlerin, Kâbe'ye dönük olarak yapıldığını gördüklerini, buna rağmen yine de kendilerinin tuvalete girip farklı bir yöne döndüklerini ve bununla beraber Allah'tan bağışlanma dilediklerini aktarmıştır.

Hadisten çıkan dersler

  • Bunun hikmeti ise Kâbe-i Müşerrefe'ye tazim ve hürmet göstermektir.
  • Tuvaletten çıktıktan sonra istiğfar edilir.
  • Peygamber Efendimiz -sallallahu aleyhi ve sellem-'in eğitimde izlediği güzel metot ifade edilmiştir. Çünkü yasak olan bir şeyden bahsettiği zaman bunun akabinde caiz olan şeklini de haber vermiştir.

Arapça açıklama

نَهَى النبيُّ صلى الله عليه وسلم مَن أراد قضاء حاجته من بول أو غائط أن يستقبل القبلة وجهة الكعبة، ولا يستدبرها بأن يجعلها خلف ظهره؛ بل عليه أن ينحرف عنها قِبَلَ المشرق أو المغرب إذا كانت قبلته كقبلة أهل المدينة.

ثم أخبر أبو أيوب رضي الله عنه أنهم لما قدموا الشام وجدُوا فيها المراحيض المعدة لقضاء الحاجة قد بُنيت متجهة إلى الكعبة، فكانوا ينحرفون بأجسادهم عن القبلة، ومع ذلك يستغفرون الله.

  • الحكمة في ذلك تعظيم الكعبة المشرفة واحترامها.
  • الاستغفار بعد الخروج من مكان قضاء الحاجة.
  • حسن تعليم النبي صلى الله عليه وسلم؛ لأنه لما ذكر الممنوع أرشد إلى الجائز.

Klasik şerh

İbn Hacer el-Askalânî — Fethu'l-Bârî

قَوْله : ( وَعَنْ الزُّهْرِيِّ ) يَعْنِي بِالْإِسْنَادِ الْمَذْكُور , وَالْمُرَاد أَنَّ سُفْيَان حَدَّثَ بِهِ عَلِيًّا مَرَّتَيْنِ : مَرَّة صَرَّحَ بِتَحْدِيثِ الزُّهْرِيِّ لَهُ وَفِيهِ عَنْعَنَةُ عَطَاء , وَمَرَّة أَتَى بِالْعَنْعَنَةِ عَنْ الزُّهْرِيِّ وَبِتَصْرِيحِ عَطَاء بِالسَّمَاعِ. وَادَّعَى بَعْضهمْ أَنَّ الرِّوَايَة الثَّانِيَة مُعَلَّقَة , وَلَيْسَ كَذَلِكَ عَلَى مَا قَرََّرْته , وَقَالَ الْكَرْمَانِيُّ : قَالَ فِي الْأَوَّل عَنْ أَبِي أَيُّوب أَنَّ النَّبِيّ صَلَّى اللَّه عَلَيْهِ وَسَلَّمَ , وَفِي الثَّانِي سَمِعْت أَبَا أَيُّوب عَنْ النَّبِيّ صَلَّى اللَّه عَلَيْهِ وَسَلَّمَ , فَكَانَ الثَّانِي أَقْوَى ; لِأَنَّ السَّمَاع أَقْوَى مِنْ الْعَنْعَنَة وَالْعَنْعَنَة أَقْوَى مِنْ " أ…

Devamını oku

Âlimlerin hükümleri

Hüküm, kitabın (Sahîh-i Buhârî) konumundan alınmıştır.

Diğer rivayetler

Sahih Muttefekun aleyh (Buhârî ve Müslim) Sahîh-i Müslim 264

أَتَيْتُمُ الْغَائِطَ فَلاَ تَسْتَقْبِلُوا الْقِبْلَةَ وَلاَ تَسْتَدْبِرُوهَا بِبَوْلٍ وَلاَ غَائِطٍ وَلَكِنْ شَرِّقُوا أَوْ غَرِّبُوا ‏"‏ ‏.‏ قَالَ أَبُو أَيُّوبَ فَقَدِمْنَا الشَّامَ فَوَجَدْنَا مَرَاحِيضَ قَدْ…

Râvi: Ebû Eyyûb el-Ensârî Yalnız Arapça

Sahih Muttefekun aleyh (Buhârî ve Müslim) Sünen-i Ebû Dâvûd 9

إِذَا أَتَيْتُمُ الْغَائِطَ فَلاَ تَسْتَقْبِلُوا الْقِبْلَةَ بِغَائِطٍ وَلاَ بَوْلٍ وَلَكِنْ شَرِّقُوا أَوْ غَرِّبُوا ‏"‏ ‏.‏ فَقَدِمْنَا الشَّامَ فَوَجَدْنَا مَرَاحِيضَ قَدْ بُنِيَتْ قِبَلَ الْقِبْلَةِ فَكُنَّا…

Râvi: Ebû Eyyûb el-Ensârî Yalnız Arapça

Hüküm yok Muttefekun aleyh (Buhârî ve Müslim) Müsned 22476

حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَزِيدَ اللَّيْثِيِّ سَمِعْتُ أَبَا أَيُّوبَ يُخْبِرُ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا تَسْتَقْبِلُوا الْقِبْلَةَ بِغَائِطٍ وَلَا…

Râvi: Ebû Eyyûb el-Ensârî Yalnız Arapça

Hüküm yok Muttefekun aleyh (Buhârî ve Müslim) Sünen-i Dârimî 663

أَخْبَرَنَا أَبُو نُعَيْمٍ حَدَّثَنَا ابْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَزِيدَ عَنْ أَبِي أَيُّوبَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا أَتَيْتُمْ الْغَائِطَ فَلَا…

Râvi: Ebû Eyyûb el-Ensârî Yalnız Arapça

8 rivayetin tümünü gör
Hüküm yok Muttefekun aleyh (Buhârî ve Müslim) Mişkâtü'l-Mesâbîh 334

عَنْ أَبِي أَيُّوبَ الْأَنْصَارِيِّ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «إِذَا أَتَيْتُمُ الْغَائِطَ فَلَا تَسْتَقْبِلُوا الْقِبْلَةَ وَلَا تَسْتَدْبِرُوهَا وَلَكِنْ شَرِّقُوا أَوْ غَرِّبُوا»…

Râvi: Ebû Eyyûb el-Ensârî Yalnız Arapça

Ayrıca rivayet edenler… (25)
  • إعلام العالم بعد رسوخه بناسخ الحديث ومنسوخه (4)إِذَا أَتَيْتُمِ الْغَائِطَ فَلَا تَسْتَقْبِلُوا الْقِبْلَةَ ، وَلَا تَسْتَدْبِرُوهَا وَلَكِنْ شَرِّقُوا أَوْ غَرِّبُوا
  • الاعتبار في الناسخ والمنسوخ من الآثار للحازمي (35)لَا تَسْتَقْبِلُوا الْقِبْلَةَ وَلَا تَسْتَدْبِرُوهَا لِغَائِطٍ أَوْ بَوْلٍ ، وَلَكِنْ شَرِّقُوا أَوْ غَرِّبُوا
  • البحر الزخار بمسند البزار (2300)لا تَسْتَقْبِلُوا الْقِبْلَةَ بِغَائِطٍ ، وَلا بَوْلٍ
  • السنن الكبرى للنسائي (20)لا تَسْتَقْبِلُوا الْقِبْلَةَ وَلا تَسْتَدْبِرُوهَا لِغَائِطٍ وَلا بَوْلٍ ، وَلَكِنْ شَرِّقُوا أَوْ غَرِّبُوا
  • المحلى بالآثار لابن حزم (156)إِذَا أَتَيْتُمُ الْغَائِطَ فَلا تَسْتَقْبِلُوا الْقِبْلَةَ وَلا تَسْتَدْبِرُوهَا بِبَوْلٍ وَلا غَائِطٍ وَلَكِنْ شَرِّقُوا أَوْ غَرِّبُوا
  • المسند المستخرج على صحيح مسلم لأبي نعيم (516)لا تَسْتَقْبِلُوا الْقِبْلَةَ بِغَائِطٍ ، وَلا بَوْلٍ ، وَلا تَسْتَدْبِرُوهَا ، وَلَكِنْ شَرِّقُوا أَوْ غَرِّبُوا
  • المسند للشاشي (1037)لا تَسْتَقْبِلُوا الْقِبْلَةَ بِغَائِطٍ وَلا بِبَوْلٍ ، وَلا تَسْتَدْبِرُوهَا , وَلَكِنْ شَرِّقُوا أَوْ غَرِّبُوا
  • المسند للشاشي (1047)لا تَسْتَقْبِلُوا الْقِبْلَةَ بِغَائِطٍ وَلا بَوْلٍ وَلا تَسْتَدْبِرُوهَا
  • المعجم الصغير للطبراني (553)لا تَسْتَقْبِلُوا الْقِبْلَةَ بِغَائِطٍ وَلا بَوْلٍ
  • المعجم الكبير للطبراني (3839)لا تَسْتَقْبِلُوا الْقِبْلَةَ وَلا تَسْتَدْبِرُوهَا ، بِبَوْلٍ وَلا غَائِطٍ ، وَلَكِنْ شَرِّقُوا وَغَرِّبُوا
  • المعجم الكبير للطبراني (3841)لا تَسْتَقْبِلُوا الْقِبْلَةَ بِغَائِطٍ وَلا بَوْلٍ ، وَلَكِنْ شَرِّقُوا وَغَرِّبُوا
  • المعجم الكبير للطبراني (3848)لا تَسْتَقْبِلُوا الْقِبْلَةَ وَلا تَسْتَدْبِرُوهَا ، وَلَكِنْ شَرِّقُوا وَغَرِّبُوا
  • المعجم الكبير للطبراني (3849)لا تَسْتَقْبِلُوا الْقِبْلَةَ بِبَوْلٍ وَلا غَائِطٍ ، وَلَكِنْ شَرِّقُوا أَوْ غَرِّبُوا
  • المنتخب من معجم شيوخ ابن السمعاني (6)إِذَا أَتَيْتُمُ الْغَائِطَ فَلا تَسْتَقْبِلُوا الْقِبْلَةَ بِغَائِطٍ وَلا بَوْلٍ ، وَلَكِنْ شَرِّقُوا أَوْ غَرِّبُوا
  • تغليق التعليق لابن حجر (166)إِذَا أَتَيْتُمُ الْغَائِطَ فَلا تَسْتَقْبِلُوا الْقِبْلَةَ
  • سنن الدارقطني (145)لا تَسْتَقْبِلُوا الْقِبْلَةَ وَلا تَسْتَدْبِرُوهَا بِغَائِطٍ وَلا بَوْلٍ وَلَكِنْ شَرِّقُوا أَوْ غَرِّبُوا
  • صحيح ابن حبان (1444)إِذَا أَتَى أَحَدُكُمُ الْغَائِطَ ، فَلا يَسْتَقْبِلِ الْقِبْلَةَ ، وَلا يَسْتَدْبِرْهَا بِغَائِطٍ وَلا بَوْلٍ ، وَلَكِنْ شَرِّقُوا أَوْ غَرِّبُوا
  • صحيح ابن حبان (1459)إِذَا أَتَيْتُمُ الْغَائِطَ فَلا تَسْتَقْبِلُوا الْقِبْلَةَ ، وَلا تَسْتَدْبِرُوهَا ، وَلا يَسْتَنْجِ أَحَدُكُمْ بِيَمِينِهِ ، وَكَانَ يَأْمُرُ بِثَلاثَةِ أَحْجَارٍ ، وَيَنْهَى عَنِ الرَّوْثَةِ وَالرِّمَّةِ
  • صحيح ابن خزيمة (60)لا تَسْتَقْبِلُوا الْقِبْلَةَ بِغَائِطٍ وَلا بَوْلٍ ، وَلا تَسْتَدْبِرُوهَا ، وَلَكِنْ شَرِّقُوا أَوْ غَرِّبُوا
  • مختصر الأحكام المستخرج على جامع الترمذي (6)“ إِذَا أَتَيْتُمُ الْغَائِطَ فَلا تَسْتَقْبِلُوا الْقِبْلَةَ بِغَائِطٍ وَلا بَوْلٍ ، وَلَكِنْ شَرِّقُوا أَوْ غَرِّبُوا “
  • مستخرج أبي عوانة (375)إِذَا أَتَيْتُمُ الْغَائِطَ فَلا تَسْتَقْبِلُوا الْقِبْلَةَ بِغَائِطٍ وَلا بَوْلٍ ، وَلَكِنْ شَرِّقُوا وَغَرِّبُوا
  • مسند الحميدي (373)لا تَسْتَقْبِلُوا الْقِبْلَةَ بِغَائِطٍ وَلا بَوْلٍ , وَلا تَسْتَدْبِرُوهَا ، وَلَكِنْ شَرِّقُوا , أَوْ غَرِّبُوا
  • معجم ابن الأعرابي (60)لا تَسْتَقْبِلُوا الْقِبْلَةَ بِغَائِطٍ ، وَلا بَوْلٍ ، وَلا تَسْتَدْبِرُوهَا
  • معجم ابن المقرئ (601)لا تَسْتَقْبِلُوا الْقِبْلَةَ بِغَائِطٍ وَلا بَوْلٍ ، وَلَكِنْ شَرِّقُوا وَغَرِّبُوا
  • معجم السفر للسلفي (191)إِذَا أَتَيْتُمُ الْغَائِطَ فَلَا تَسْتَقْبِلُوا الْقِبْلَةَ بِغَائِطٍ ، وَلَا بَوْلٍ ، وَلَكِنْ شَرِّقُوا وَغَرِّبُوا

Aynı konuda

Sahih Sahîh-i Müslim 262b

Sizden hiç kimse üç taştan daha azıyla istincâ yapmasın

Müşrikler bize şöyle dediler: “Ben sizin arkadaşınızın (yani Peygamber’in) size her şeyi, hatta tuvalet ihtiyacınızı nasıl gidereceğinizi bile öğrettiğini görüyorum!” Bunun üzerine o sahâbî şöyle dedi: “Evet, gerçekten öyledir. O, bize tuvalet ihtiyacımızı giderirken sağ elimizle istincâ yapmamızı…

يَسْتَنْجِيَ أَحَدُنَا بِيَمِينِهِ أَوْ يَسْتَقْبِلَ الْقِبْلَةَ وَنَهَى عَنِ الرَّوْثِ وَالْعِظَامِ وَقَالَ ‏"‏ لاَ يَسْتَنْجِي أَحَدُكُمْ بِدُونِ ثَلاَثَةِ أَحْجَارٍ ‏"

Râvi: Selmân + 2 başka rivayet Şerhli

Hüküm yok Müsned 3770

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ آدَمَ حَدَّثَنَا زُهَيْرٌ حَدَّثَنَا أَبُو إِسْحَاقَ قَالَ لَيْسَ أَبُو عُبَيْدَةَ ذَكَرَهُ وَلَكِنْ عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ الْأَسْوَدِ عَنْ أَبِيهِ أَنَّهُ سَمِعَ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ مَسْعُودٍ…

Râvi: Abdullah b. Mes'ûd + 2 başka rivayet Yalnız Arapça

Hüküm yok Müsned 3502

حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا إِسْرَائِيلُ عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ عَنْ أَبِي عُبَيْدَهَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ خَرَجَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِحَاجَتِهِ فَقَالَ الْتَمِسْ لِي ثَلَاثَةَ أَحْجَارٍ…

Râvi: Abdullah b. Mes'ûd + 4 başka rivayet Yalnız Arapça

Konular