Muhamad Abu Snina

Muhamad Abu Snina: Libya’nın en seçkin kârilerinden

Tam adı Muhammed Ahmed Ali Ebu Süneyne olan Şeyh Muhamad Abu Snina, özelde Libya’nın, genelde ise İslam dünyasının en önde gelen kâri ve şeyhlerinden biri kabul edilir. Güzel sesi, zarif üslubu ve kıraat ile tecvid kurallarındaki ustalığını bir araya getirmiştir. 1928’de Bingazi şehrinde dünyaya geldi.

Şeyh Muhamad Abu Snina, çocukluğunda dinî değerlere ve İslami ahlaka bağlı muhafazakâr bir ortamda yetişti. Kur’an-ı Kerim’i ezberlemeye el-Mükehhal Camii’nde, caminin imamı Şeyh Osman el-Cehanî’nin yanında başladı. Ardından es-Sellâk ve el-Vuhayşî camilerine geçti ve burada Şeyh Sa’d İrhim ed-Dersî ile Şeyh Muhammed es-Sevâdânî’nin yanında hıfzını tamamladı.

Abu Snina, bu iki değerli şeyhin yanı sıra Libya’nın tanınmış âlimlerinden birçoğunun önünde de diz çöktü ve onların orada burada verdikleri ilim halkalarına düzenli olarak katıldı. Bunlar arasında, örnek olarak, kendisine Kur’an’ı arz ettiği ve ondan tecvidi ve İmam Nâfi rivayetini öğrendiği Şeyh Mahmud Dehmiş ile kendisine Kur’an hıfzı ve şer’î ilimlerde icazet veren Libya Müftüsü Şeyh Hüseyin Yusuf Bucacâce sayılabilir.

Daha sonra, 1949’da Ezher’e kaydolmak için Mısır’a gitti. Ezher’de yüksek lisans hocası olan âlim Mansur el-Mahcub, bir grup şeyhle birlikte onu sınava tabi tuttu. Sınavda üstün bir başarı gösterdi ve Şeriat Fakültesi’ne kabul edildi. Ancak beklenenin aksine Şeyh Muhamad Abu Snina bu ayrıcalığı reddetti ve Ezher eğitimine en baştan başlamakta ısrar etti. Ezher şeyhi bu tutumuna şaşırınca ona şöyle dedi: “Ben diploma için değil, ilim için geldim.” Ezher’deki ilk eğitim basamaklarını başarıyla tamamladıktan sonra Şeriat ve Hukuk Fakültesi’ne girdi ve buradan pekiyi derecesiyle mezun oldu.

Ezher’den mezun olup Mısırlı bir hanımla evlendikten sonra, nadir eserler ve yazmalarla dolu değerli bir kütüphaneyle birlikte 1964’te ülkesine döndü. İlmi ve yetkinliği takdir edilerek Libya’da yargı mesleğine atandı. Merc, Beyza ve Derne’deki çeşitli mahkemelerde görev yaptıktan sonra Ecdabiya Asliye Mahkemesi başkanı oldu. Ardından Bingazi mahkemesinde şer’î yargı başkanlığına, sonra aynı mahkemede müşavirliğe ve nihayet mahkeme başkanlığına getirildi.

Yargıdaki ve şer’î ilimlerdeki hayatı güzel bir hatırayla anılır. Bu alandaki en önemli katkıları arasında, farklı görüş ve yaklaşımları kapsamaya çalıştığı boşanma hükümleri üzerine hazırladığı araştırma, vaaz ve dinî konferanslara katılımı ile radyo ve televizyondaki programları yer alır; cami ve mescitlerde verdiği dersleri de unutmamak gerekir.

Doğruluk, ihlas ve muhabbet gördüğü tasavvuf yollarına ilgisiyle tanınırdı. Hizmetle dolu bir hayatın ardından hastalık onu ansızın yakaladı ve ölüm ona fazla mühlet tanımadı; 27 Haziran 1990’da Rabbinin davetine icabet etti. Cenazesinde Bingazi’nin âlim ve ileri gelenlerinden bir topluluk hazır bulundu; ardından Bingazi’deki Sîdî Ubeyd Mezarlığı’nda toprağa verildi.