İçeriğe geç

Sünen-i Tirmizî36. kitap

Sadaka vermekle kulun malı eksilmez. Uğradığı haksızlığa sabredenin Allah şerefini arttırır. Dilenme kapısını açan kimseye Allah, fakirlik kapısını açar.

باب مَا جَاءَ مَثَلُ الدُّنْيَا مَثَلُ أَرْبَعَةِ نَفَرٍ

Farklı hükümler 5 âlimin hükmü Sünen-i Tirmizî 2325

Râvi:Abu Kabsha al-Anmârî

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ، حَدَّثَنَا أَبُو نُعَيْمٍ، حَدَّثَنَا عُبَادَةُ بْنُ مُسْلِمٍ، حَدَّثَنَا يُونُسُ بْنُ خَبَّابٍ، عَنْ سَعِيدٍ الطَّائِيِّ أَبِي الْبَخْتَرِيِّ، أَنَّهُ قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو كَبْشَةَ الأَنْمَارِيُّ، أَنَّهُ سَمِعَ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ ‏"‏ ثَلاَثَةٌ أُقْسِمُ عَلَيْهِنَّ وَأُحَدِّثُكُمْ حَدِيثًا فَاحْفَظُوهُ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ ‏

"‏ مَا نَقَصَ مَالُ عَبْدٍ مِنْ صَدَقَةٍ وَلاَ ظُلِمَ عَبْدٌ مَظْلِمَةً فَصَبَرَ عَلَيْهَا إِلاَّ زَادَهُ اللَّهُ عِزًّا وَلاَ فَتَحَ عَبْدٌ بَابَ مَسْأَلَةٍ إِلاَّ فَتَحَ اللَّهُ عَلَيْهِ بَابَ فَقْرٍ أَوْ كَلِمَةً نَحْوَهَا

Ebu Kebşe Amr b. Sa’d El–Enmârî -radıyallahu anh-’den merfû olarak rivayet edildiğine göre o, Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem-’i şöyle buyururken işitmiştir: «Haklarında yeminle söz söyleyebileceğim üç haslet vardır; iyi belleyiniz! Sadaka vermekle kulun malı eksilmez. Uğradığı haksızlığa sabredenin Allah şerefini arttırır. Dilenme kapısını açan kimseye Allah, fakirlik kapısını açar. (Veya buna benzer bir cümle söyledi).» «Yine size bir söz daha söyleyeceğim, onu da iyi belleyiniz.» dedi ve şöyle buyurdu: «Dünyada dört kısım insan vardır: (Birincisi) Allah’ın kendisine mal ve ilim verdiği kimsedir. Bu kişi Allah’a karşı saygılı davranır, hısımlarını görüp gözetir, o maldaki Allah’ın hakkını yerine getirir. Bu, en üst derecedir. (İkincisi), Allah’ın kendisine ilim verip mal vermediği iyi niyetli kimsedir. O, iyi niyetle, “Eğer malım olsaydı ben de falan adam gibi davranırdım” der. Bu, iyi niyetinin karşılığını görür. İkisinin sevabı eşittir. (Üçüncüsü), Allah’ın mal verip ilim vermediği kimsedir. O bilgisizliği yüzünden malını gelişi güzel harcar, Allah’a karşı sorumlu davranmaz, hısımlarını görüp gözetmez, o malda Allah’ın hakkı olduğunu idrak etmez. Böylesi kişi, en kötü durumdadır. (Dördüncüsü), Allah’ın ne mal ne de ilim verdiği kimsedir. Bu kişi der ki, “Eğer malım olsaydı, ben de falan gibi yer içerdim.” Bu da niyetinin karşılığını görür. Binaenaleyh bu iki kişinin vebâli eşittir."

Rivayet eden: Tirmizî (No. 2325) ve Ahmed b. Hanbel (No. 17339).

Kopyala
Kopyalanacaklar:
Hata bildir

Açıklama

Üç haslet vardır ki Allah Rasûlü –sallallahu aleyhi ve sellem- onlar hakkında yemin etmiş ve onlara (sahabelere) başka bir hadis aktarmıştır. Bu üç haslet: 1- Sadaka vermekle kulun malı eksilmez: Yani sadaka vermekle malın bereketi azalmaz. 2- Uğradığı haksızlığa sabredenin Allah şerefini arttırır. Yani hangi zulüm olursa olsun isterse içinde zelillik barındıran olsa dahi Allah -Azze ve Celle- mazlumu bununla izzetli, zalimi de zelil kılar. 3- Zaruri ihtiyacı olmadan, zengin olmak ve daha fazla kazanmak için dilenme kapısını açan kimseye, Allah -Azze ve Celle- başka ihtiyaç kapısı açarak ya da ona vermiş olduğu nimetini çekip alarak fakirlik kapısını açar. Sonra dünyada insanların dört sınıf olduğunu zikrederek onların kim olduğunu söylemiştir.

Arapça açıklama

ثلاث خصال حلف النبي صلى الله عليه وسلم عليها، وحدثهم بحديث آخر، أما الخصال الثلاث فهي:

1- ما نقص مال عبد من صدقة. أي: بركته من أجل إعطاء الصدقة.

2- ولا ظُلِمَ عبد مظْلمَة فصبر عليها إلا زاده الله بها عزاً. أي مظلمة ولو كان متضمناً لنوع من المذلة إلا أعزه الله بها ويذل الظالم.

3- ولا فتح عبد على نفسه باب سؤال الناس لا لحاجة وضرورة بل لقصد غنى وزيادة إلا أفقره الله بأن فتح له باب احتياج آخر أو سلب عنه ما عنده من النعمة.

ثم ذكر أن الدنيا لأربعة أصناف:

1- عبد رزقه الله مالا وعلما، فهو يتقي بأن يصرف هذا المال في مصرفه الصحيح، وبعمل بعلمه، ويَصِلُ رحمه، فهذا بأفضل المنازل.

2- عبد رزقه الله علما، ولم يرزقه مالا، فهو صادق النية، يقول: لو كان لي مال لَعَمِلْتُ مثل عمل العبد الأول، فهو بنيته، فأجرهما سواء.

3- عبد رزقه الله مالا، ولم يرزقه علما، فهو يخبط في ماله بغير علم، لا يتقي فيه ربه، ولا يصل فيه رحمه، ولا يعلم لله فيه حقا، فهذا بأخبث المنازل.

4- عبد لم يرزقه الله مالا ولا علما، فهو يقول: لو كان لي مال لعملت فيه مثل عمل العبد الثالث، فهو بنيته، فوزرهما أي إثمهما سواء.

  • جواز الحلف على الشيء لتأكده أو نزع شبهة في قلب السامع دون أن يستحلف.
  • الحث على الصبر وتحمل الشدائد وعدم رد الظلم بمثله.
  • من ترك شيئاً لله وهو قادر عليه جزاه الله خيراً بعمله
  • يظهر أثر العفو والصفح عزاً ورفعة وكرامة في الدنيا والآخرة.
  • التحذير من المسألة لغير حاجة وأنها تفتح باب فقر.
  • بيان أقسام أهل الدنيا.
  • الحض على العلم والعمل مع الإخلاص فيهما.
  • الحث على صلة الأرحام.
  • المال بلا علم يؤدي إلى التهلكة والعلم بلا خوف من الله يؤدي إلى غضب الله -تعالى-.
  • المرء يثاب على الإرادة الجازمة وإن عجز عن القيام بالفعل.

Klasik şerh

Mübârekfûrî — Tuhfetü'l-Ahvezî

قَوْلُهُ : ( أَخْبَرَنَا عُبَادَةَ بْنُ مُسْلِمٍ ) الْفَزَارِيُّ أَبُو يَحْيَى الْبَصْرِيُّ ثِقَةٌ اِضْطَرَبَ فِيهِ قَوْلُ اِبْنِ حِبَّانَ مِنْ السَّادِسَةِ ( أَخْبَرَنَا يُونُسُ بْنُ خَبَّابٍ ) بِمُعْجَمَةٍ وَمُوَحَّدَتَيْنِ الْأُولَى مِنْهُمَا مُشَدَّدَةٌ , الْأَسْدِيُّ مَوْلَاهُمْ الْكُوفِيُّ صَدُوقٌ يُخْطِئُ وَرُمِيَ بِالرَّفْضِ مِنْ السَّادِسَةِ ( عَنْ سَعِيدِ الطَّائِيِّ أَبِي الْبَخْتَرِيِّ ) بِفَتْحِ الْمُوَحَّدَةِ وَالْمُثَنَّاةِ بَيْنَهُمَا مُعْجَمَةٌ , اِبْنُ فَيْرُوزَ بْنِ أَبِي عِمْرَانَ الطَّائِيُّ مَوْلَاهُمْ , الْكُوفِيُّ , ثِقَةٌ ثَبْتٌ فِيهِ تَشَيُّعٌ قَلِيلٌ , كَثِيرُ الْإِرْسَالِ مِنْ الثَّالِثَةِ. قَوْلُهُ : ( يَقُولُ ثَلَاثٌ ) أَيْ مِنْ الْخِصَالِ ( أُقْسِمُ عَلَيْهِنَّ…

Devamını oku

Âlimlerin hükümleri

Adı geçen 5 âlim aynı hükmü vermemiştir; her biri aşağıda belirtilmiştir.

ÂlimHükümKapsamEser
Elbânîv. 1420 h. SahihSahih صحيح Hadis No. 2325
Zübeyr Ali Zeîv. 1435 h. ZayıfDaif Hadis No. 2325
Ahmed Muhammed Şâkirv. 1377 h. SahihSahih Hadis No. 2325
Beşşâr Avvâd Ma'rûf SahihHasan Sahih Hadis No. 2325
Tirmizîv. 279 h. Sahihحسن صحيح Hadis سنن الترمذي No. 2325
Diğer rivayetlerle ilgili hükümler (10)
  • SahihElbânî صحيح لغيره — صحيح الترغيب (2463)
  • SahihElbânî صحيح — صحيح الجامع (3024)
  • SahihElbânî صحيح لغيره — صحيح الترغيب (869)
  • Senedi sahihElbânî إسناده صحيح — هداية الرواة (5217)
  • SahihŞuayb el-Arnaût صحيح — تخريج رياض الصالحين (557)
  • SahihTirmizî صحيح — تهذيب التهذيب (5/113)
  • Senedi sahihMünzirî إسناده صحيح أو حسن أو ما قاربهما — الترغيب والترهيب (3/285)
  • Senedi sahihMünzirî إسناده صحيح أو حسن أو ما قاربهما — الترغيب والترهيب (2/59)
  • Senedi sahihMünzirî إسناده صحيح أو حسن أو ما قاربهما — الترغيب والترهيب (1/43)
  • Sahihالمقبلي متواتر معنى [كما قال في المقدمة — المصابيح في الأحاديث المتواترة (582)

Diğer rivayetler

Hüküm yok Riyâzü's-Sâlihîn 556

Ebu Kebşe Amr ibni Sa’d el Enmarî (Allah Ondan razı olsun)’den bildirildiğine göre Rasulullah (sallallahu aleyhi vesellem) şöyle buyururken dinlemiştir: “Üç haslet vardır ki şimdi onlar hakkında yemin ederek şunları söyleyeceğim. Bu sözlerimi iyi belleyiniz. 1- Sadaka vermekle kulun malı eksilmez…

وعن أبي كبشة عمرو بن سعد الأنمارى رضي الله عنه أنه سمع رسول الله صلى الله عليه وسلم يقول‏:‏ ‏"‏ثلاثة أقسم عليهن وأحدثكم حديثاً فاحفظوه‏:‏ ما نقص مال عبد من صدقة،ولا ظلم عبد مظلمة صبر عليها إلا زاده الله عزاً، ولا فتح…

Râvi: Abu Kabsha al-Anmârî

Ayrıca rivayet edenler… (3)
  • المعجم الكبير للطبراني (18332)مَا نَقَصَ مَالُ عَبْدٍ مِنْ صَدَقَةٍ ، وَلا ظُلِمَ عَبْدٌ بِمَظْلَمَةٍ فَصَبَرَ عَلَيْهَا إِلا زَادَهُ اللَّهُ بِهَا عِزًّا ، وَلا فَتَحَ عَبْدٌ بَابَ مَسْأَلَةٍ إِلا فُتِحَ لَهُ بَابُ فَقْرٍ
  • تهذيب الكمال للمزي (1558)مَا نَقُصَ مَالُ عَبْدٍ مِنْ صَدَقَةٍ ، ولا ظُلِمَ عَبْدٌ بِمَظْلَمَةٍ فَصَبَرَ عَلَيْهَا إِلا زَادَهُ اللَّهُ بِهَا عِزًّا ، ولا فَتَحَ عَبْدٌ بَابَ مَسْأَلَةٍ ، إِلا فَتَحَ اللَّهُ لَهُ بَابَ فَقْرٍ
  • شرح السنة (4013)ثَلاثٌ أُقْسِمُ عَلَيْهِنَّ وَأُحَدِّثُكُمْ حَدِيثًا فَاحْفَظُوهُ ، فَأَمَّا الَّذِي أُقْسِمُ عَلَيْهِنَّ ، فَإِنَّهُ مَا نَقَصَ مَالُ عَبْدٍ بِصَدَقَةٍ ، وَلا ظُلِمَ عَبْدُ مَظْلَمَةً صَبَرَ عَلَيْهَا ، إِلا زَادَهُ اللَّهُ بِهِ عِزًّا ، وَلا فَتَحَ بَابَ مَسْأَلَةٍ ، إِلا فَتَحَ اللَّهُ لَهُ بَابَ

Aynı konuda

Hüküm yok Riyâzü's-Sâlihîn 555

Ebu Hüreyre (Allah Ondan razı olsun)'den rivayet edildiğine göre Rasulullah (sallallahu aleyhi vesellem) şöyle buyurdu: “Sadaka vermekle mal eksilmez. Allah affeden kulunun değerini artırır. Allah alçak gönüllü olanları yükseltir ve yüceltir.” (Müslim, Birr 69)

وعن أبي هريرة رضي الله عنه أن رسول الله صلى الله عليه وسلم قال‏:‏ “ما نقصت صدقة من مال، وما زاد الله عبداً بعفو إلا عزاً، وما تواضع أحد لله إلا رفعه الله عز وجل” ‏(‏‏(‏رواه مسلم‏)‏‏)‏‏.‏

Râvi: Ebû Hureyre + 8 başka rivayet

Konular

11 Ekim 2026 Pazar 30 ربيع الآخر 1448 هـ