İçeriğe geç
Assabile
Türkçe

Sahîh-i Müslim6. kitap

Gücünüzün yettiği amelleri yapmaya bakın. Allah’a yemin olsun ki, siz bıkıp usanmadıkça Allah bıkıp usanmaz (mükafat vermekten vazgeçmez)

باب أَمْرِ مَنْ نَعَسَ فِي صَلاَتِهِ أَوِ اسْتَعْجَمَ عَلَيْهِ الْقُرْآنُ أَوِ الذِّكْرُ بِأَنْ يَرْقُدَ أَوْ يَقْعُدَ حَتَّى يَذْهَبَ عَنْهُ ذَلِكَ

Sahih Sahîh-i Müslim hadisi Sahîh-i Müslim 785a

Râvi:Âişe

وَحَدَّثَنِي حَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى، وَمُحَمَّدُ بْنُ سَلَمَةَ الْمُرَادِيُّ، قَالاَ حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ، عَنْ يُونُسَ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي عُرْوَةُ بْنُ الزُّبَيْرِ، أَنَّ عَائِشَةَ، زَوْجَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم أَخْبَرَتْهُ أَنَّ الْحَوْلاَءَ بِنْتَ تُوَيْتِ بْنِ حَبِيبِ بْنِ أَسَدِ بْنِ عَبْدِ الْعُزَّى مَرَّتْ بِهَا وَعِنْدَهَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقُلْتُ هَذِهِ الْحَوْلاَءُ بِنْتُ تُوَيْتٍ وَزَعَمُوا أَنَّهَا لاَ تَنَامُ اللَّيْلَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏

لاَ تَنَامُ اللَّيْلَ خُذُوا مِنَ الْعَمَلِ مَا تُطِيقُونَ فَوَاللَّهِ لاَ يَسْأَمُ اللَّهُ حَتَّى تَسْأَمُوا ‏"

Nebî -sallallahu aleyhi ve sellem-'in eşi, Müminlerin annesi Âişe -radıyallahu anha-'dan rivayet edildiğine göre şöyle demiştir:

Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem- yanında iken Havle binti Tüveyt b. Habîb b. Esed b. Abduluzzâ yanımızdan geçti. (Âişe -radıyallahu anha-): "Bu Havvlâ bint Tüveyt'tir. İddia edildiğine göre geceleri hiç uyumuyormuş" dedim. Bunun üzerine Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem- şöyle buyurdu: «Geceleri hiç uyumuyor mu! Gücünüzün yettiği amelleri yapmaya bakın. Allah’a yemin olsun ki, siz bıkıp usanmadıkça Allah bıkıp usanmaz (mükafat vermekten vazgeçmez).»

Rivayet eden: Müslim (No. 785a) ve Ahmed b. Hanbel (No. 24901).

Kopyala
Kopyalanacaklar:
Hata bildir

Açıklama

Havle bint Tüveyt, Müminlerin Annesi Âişe -radıyallahu anha-'nın yanında iken Nebî -sallallahu aleyhi ve sellem-'in gelmesiyle onun (Âişe'nin) yanından çıktı. Âişe -radıyallahu anha- Nebî -aleyhisselam-'a şöyle dedi: Bu kadın geceleri uyumuyor, geceyi namaz kılarak geçiriyor. Nebî -sallallahu aleyhi ve sellem- onun kendine karşı çok katı olmasını onaylamayarak şöyle buyurmuştur: Geceleri hiç uyumuyor mu! Salih amellerden devam ettirebileceğiniz kadarına sarılın. Allah'a yemin olsun ki, onlar bıkıp ameli terk edinceye kadar Allah, itaatkar ve salih kullarına ibadetlerinin, iyiliklerinin ve salih amellerinin karşılığında sevap ve mükafat vermekten bıkmaz.

Hadisten çıkan dersler

  • Bedenin gücünü aşan aşırı ibadet, bıkkınlığa ve gevşemeye yol açar; neticesinde insan ibadeti büsbütün terk eder.
  • İbadetin eda edilmesinde ölçülü ve dengeli olmak, ibadetin devamlılığını ve sebatını teşvik eder.
  • Az da olsa devamlı yapılan amel, çok olup da kesintiye uğrayan amelden daha hayırlıdır.
  • Nevevî -rahimehullah- şöyle demiştir: Az olan amelin devamlı yapılmasıyla; zikir, murakabe (Allah'ı gözetme bilinci), ihlas ve Allah'a yöneliş kesintisiz sürer; yorucu ve ağır olan çok amelde ise durum böyle değildir. Hatta devamlı olan az amel öyle gelişip büyür ki, kesintiye uğrayan çok ameli katbekat geride bırakır.

Arapça açıklama

كانت عند أم المؤمنين عائشة رضي الله عنها الحولاء بنت تويت رضي الله عنها، فخرجت منها مع دخول النبي صلى الله عليه وسلم عليها.

فقالت عائشة له:

هذه المرأة لا تنام الليل بل تحييه بالصلاة.

فقال صلى الله عليه وسلم مستنكرًا تشديدها على نفسها:

لا تنام الليل! اشتغلوا من الأعمال الصالحة بما تستطيعون المداومة عليه، فوالله لا يسأم الله من إعطاء عباده الصالحين المطيعين الثواب والجزاء على طاعاتهم وحسناتهم وأعمالهم الصالحة حتى يسأموا ويتركوا من العمل.

  • الإكثار من العبادة فوق ما يطيق الجسد يؤدي إلى الملل والفتور فتترك النفس.
  • الاعتدال والتوسط في أداء العبادة مدعاة لاستمرارها والثبات عليها.
  • العمل القليل الدائم خير من الكثير المنقطع.
  • قال النووي: بدوام القليل تستمر الطاعة بالذكر والمراقبة والإخلاص والإقبال على الله، بخلاف الكثير الشاق حتى ينمو القليل الدائم بحيث يزيد على الكثير المنقطع أضعافًا كثيرة.

Klasik şerh

Nevevî — Şerhu Sahîhi Müslim

قَوْله : ( الْحَوْلَاء بِنْت تُوَيْت ) هُوَ بِتَاءٍ مُثَنَّاة فَوْق فِي أَوَّله وَآخِره. قَوْله : ( وَزَعَمُوا أَنَّهَا لَا تَنَام اللَّيْل فَقَالَ رَسُول اللَّه صَلَّى اللَّه عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : لَا تَنَام اللَّيْل ! ! خُذُوا مِنْ الْعَمَل مَا تُطِيقُونَ ) أَرَادَ صَلَّى اللَّه عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِقَوْلِهِ : ( لَا تَنَام اللَّيْل ) الْإِنْكَار عَلَيْهَا وَكَرَاهَة فِعْلهَا وَتَشْدِيدهَا عَلَى نَفْسهَا , وَيُوَضِّحهُ أَنَّ فِي مُوَطَّأ مَالِك قَالَ فِي هَذَا الْحَدِيث : وَكَرِهَ ذَلِكَ حَتَّى عُرِفَتْ الْكَرَاهَةُ فِي وَجْهه. وَفِي هَذَا دَلِيل لِمَذْهَبِنَا وَمَذْهَب جَمَاعَة أَوْ الْأَكْثَرِينَ أَنَّ صَلَاة جَمِيع اللَّيْل مَكْرُوهَة , وَعَنْ جَمَاعَة مِنْ السَّلَف أَنَّهُ لَا بَأْس بِهِ…

Devamını oku

Âlimlerin hükümleri

ÂlimHükümKapsamEser
Müslimv. 261 h. Sahihصحيح Hadis صحيح مسلم No. 785
Diğer rivayetlerle ilgili hükümler (7)
  • Senedi sahihŞuayb el-Arnaût إسناده صحيح على شرط الشيخين — تخريج المسند لشعيب (26095)
  • Senedi sahihŞuayb el-Arnaût إسناده صحيح — تخريج صحيح ابن حبان (359)
  • Senedi sahihŞuayb el-Arnaût إسناده صحيح على شرط مسلم — تخريج صحيح ابن حبان (2586)
  • Senedi sahihŞuayb el-Arnaût إسناده صحيح على شرط الشيخين — تخريج المسند لشعيب (26097)
  • SahihŞuayb el-Arnaût صحيح — تخريج المسند لشعيب (26096)
  • Sahihİbn Hibbân أخرجه في صحيحه — صحيح ابن حبان (359)
  • Sahihİbn Hibbân أخرجه في صحيحه — صحيح ابن حبان (2586)

Diğer rivayetler

Ayrıca rivayet edenler… (17)
  • أسد الغابة (2211)خذوا من العمل ما تطيقون ، فوالله لا يسأم الله حتى تسأموا
  • التمهيد لابن عبد البر (90)خُذُوا مِنَ الْعَمَلِ مَا تُطِيقُونَ ، فَوَاللَّهِ لا يَسْأَمُ اللَّهُ حَتَّى تَسْأَمُوا
  • التوحيد لابن منده (749)خُذُوا مِنَ الْعَمَلِ مَا تُطِيقُونَ فَوَاللَّهِ لَا يَسْأَمُ اللهُ حَتَّى تَسْأَمُوا
  • التوحيد لابن منده (750)خُذُوا مِنَ الْعَمَلِ مَا تُطِيقُونَ ، فَوَاللَّهِ لَا يَسْأَمُ اللهُ حَتَّى تَسْأَمُوا
  • السنن الكبرى للبيهقي (4351)وَلِمَ لا تَنَامُ اللَّيْلَ ؟ خُذُوا مِنَ الْعَمَلِ مَا تُطِيقُونَ ، فَوَاللَّهِ لا يَسْأَمُ اللَّهُ حَتَّى تَسْأَمُوا
  • المسند المستخرج على صحيح مسلم لأبي نعيم (1596)خُذُوا مِنَ الْعَمَلِ مَا تُطِيقُونَ فَوَاللَّهِ لا يَسْأَمُ اللَّهُ حَتَّى تَسْأَمُوا
  • المعجم الكبير للطبراني (20070)خُذُوا مِنَ الْعَمَلِ مَا تُطِيقُونَ فَوَاللَّهِ مَا يَسْأَمُ اللَّهُ حَتَّى تَسْأَمُوا
  • حلية الأولياء لأبي نعيم (1567)لا تَنَامُ اللَّيْلَ ! خُذُوا مِنَ الْعَمَلِ مَا تُطِيقُونَ ، فَوَاللَّهِ لا يَسْأَمُ اللَّهُ حَتَّى تَسْأَمُوا
  • صحيح ابن حبان (364)لا تَنَامُ بِاللَّيْلِ ! خُذُوا مِنَ الْعَمَلِ مَا تُطِيقُونَ ، فَوَاللَّهِ لا يَسْأَمُ اللَّهُ حَتَّى تَسْأَمُوا
  • صحيح ابن حبان (2651)خُذُوا مِنَ الْعَمَلِ مَا تُطِيقُونَ ، فَوَاللَّهِ لا يَسْأَمُ اللَّهُ حَتَّى تَسْأَمُوا
  • غوامض الأسماء المبهمة لابن بشكوال (133)خُذُوا مِنَ الْعَمَلِ مَا تُطِيقُونَ فَوَاللَّهِ لا يَسْأَمُ اللَّهُ حَتَّى تَسْأَمُوا
  • مستخرج أبي عوانة (1763)خُذُوا مِنَ الْعَمَلِ مَا تُطِيقُونَ ، فَوَاللَّهِ لا يَسْأَمُ اللَّهُ حَتَّى تَسْأَمُوا
  • مسند أبي داود الطيالسي (1572)اكْلَفُوا مِنَ الْعَمَلِ مَا تُطِيقُونَ
  • مسند أبي داود الطيالسي (2460)اكْلَفُوا مِنَ الْعَمَلِ مَا تُطِيقُونَ
  • مسند الشاميين للطبراني (3035)خُذُوا مِنَ الْعَمَلِ مَا تُطِيقُونَ ، فَوَاللَّهِ لا يَسْأَمُ اللَّهُ حَتَّى تَسْأَمُوا
  • مسند عبد بن حميد (1494)لا تَنَامُ اللَّيْلَ ، خُذُوا مِنَ الْعَمَلِ مَا تُطِيقُونَ ، فَوَاللهِ لا يَسْأَمُ اللَّهُ حَتَّى تَسْأَمُوا
  • معرفة الصحابة لأبي نعيم (7048)خُذُوا مِنَ الْعَمَلِ مَا تُطِيقُونَ ، فَوَاللَّهِ لا يَسْأَمُ اللَّهُ حَتَّى تَسْأَمُوا

Aynı konuda

Hüküm yok Muttefekun aleyh (Buhârî ve Müslim) Riyâzü's-Sâlihîn 142

Aişe (Allah Ondan razı olsun)’nın bildirdiğine göre, bir kadınla beraber otururken yanlarına peygamber (sallallahu aleyhi vesellem) girdi ve: “Bu kadın kimdir?”, diye sordu. Aişe validemiz: Bu filan kadındır deyip onun kıldığı namazları uzun uzadıya anlatmaya başladı. Bunun üzerine peygamber…

"‏ مه عليكم بما تطيقون، فوالله لا يمل الله حتى تملوا‏"

Râvi: Âişe + 33 başka rivayet

Sahih Sahîh-i Buhârî 20

Şüphesiz Allah’tan en çok sakınanınız ve Allah’ı en iyi bileniniz benim

Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem- onlara bir amel emrettiğinde, güçlerinin yettiği amelleri emrederdi. Onlar ise: “Biz senin durumunda değiliz, ey Allah’ın Rasûlü! Şüphesiz Allah, senin geçmiş ve gelecek günahlarını bağışlamıştır.” derlerdi. Bunun üzerine Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve…

إِنَّ أَتْقَاكُمْ وَأَعْلَمَكُمْ بِاللَّهِ أَنَا ‏"

Râvi: Âişe Şerhli

Konular