Ebû Saîd el-Hudrî -radıyallahu anh-'dan rivayet edildiğine göre o şöyle demiştir. Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem- şöyle buyurmuştur:
«Muhakkak ki sizler, sizden önceki ümmetlerin yoluna tıpa tıp, aynen uyacaksınız. Hatta onlar bir keler/kertenkele deliğine girmiş olsalar, oraya siz de gireceksiniz.» Biz de dedik ki: Ya Rasûlallah! Bunlar Yahudiler ve Hristiyanlar mıdır? Rasûlullah –sallallahu aleyhi ve sellem- de şöyle buyurmuştur: «Ya kim olacak?»
Rivayet eden: Müslim (No. 2669a, 2669b, 2669c), Buhârî (No. 3456, 7320) ve Ahmed b. Hanbel (No. 11372).
Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem- kendi zamanından sonra ümmetinden bir kısmının durumunun nasıl olacağını; yani inanç, davranış, gelenek ve göreneklerinde çok dikkatli bir şekilde santim santim ve arşın arşın Yahudi ve Hristiyanların yolunu takip edeceklerini, öyle ki bir kertenkele deliğine girseler, Müslümanların da onlardan sonra oraya gireceklerini haber vermiştir.
Hadisten çıkan dersler
Peygamberliğinin alametlerinden biri de, gerçekleşmeden önce bunu haber vermiştir. Haber verdiği gibi de gerçekleşmiştir.
Müslümanların itikatlarında, ibadetlerinde, bayramlarında veya kendilerine özel giyim tarzlarında ve kıyafetlerinde kâfirleri taklit etmeleri haram kılınmıştır.
İslam'daki öğretim yöntemlerinden biri de somut örneklerle soyut hususların açıklığa kavuşturulmasıdır.
Kertenkele: Çölde çokça bulunan sürüngenlerdendir. Yuvası çok karanlık ve kötü kokan bir hayvandır. Kertenkelenin yuvasının öne çıkmasının nedeni ise yuvasının darlığı ve kötü olmasıdır. Bununla beraber Müslümanlar -onları takip etmeleri ve gittikleri yollarda kâfirlere uymaları sebebiyle- kâfirler dar ve kötü olan bu şeye düşerlerse, onlara muvafakat etmiş olurlar. Kendisine sığınılacak olan ise ancak Allah’tır.
Arapça açıklama
يُخبِرُ صلى الله عليه وسلم بما يكون عليه حال بعض أمته بعد زمانه، وهي متابعة طريقة اليهود والنصارى في عقائدهم وأفعالهم وعاداتهم وتقاليدهم متابعة دقيقة شديدة شبرًا بشبرٍ، وذراعًا بذراعٍ، حتى لو دخلوا جحر ضب لدخله هؤلاء وراءهم.
علمٌ من أعلام نبوَّته حيث أخبر بذلك قبل وقوعه فوقع كما أخبر.
النهي عن تشبُّه المسلمين بالكفار، سواء في عقائدهم أو عباداتهم أو أعيادهم أو أزيائهم الخاصة بهم.
توضيح الأشياء المعنوية بالأمثلة الحسية من أساليب التعليم في الإسلام.
الضب: حيوان جحره شديد الظلمة نَتِنُ الريح، وهو من الزواحف يكثر في الصحاري، ووجه التخصيص بجحر الضب: شدة ضيقه ورداءته، ومع ذلك فإنهم -لاقتفائهم آثارهم واتباعهم طرائقهم- لو دخلوا في مثل هذا الضيق الرديء لوافقوهم! والله المستعان.
Âlimlerin hükümleri
Âlim
Hüküm
Kapsam
Eser
Müslimv. 261 h.
Sahihصحيح
Hadis
صحيح مسلمNo. 2669
Diğer rivayetlerle ilgili hükümler (6)
Elbânîفيه] يحيى بن عثمان قال البخاري حديثه ليس بالقائم وقال أبو حاتم ليس بالقوي وهو مجهول يعني مجهول العين — السلسلة الصحيحة (7/917)
Senedi sahihŞuayb el-Arnaûtإسناده صحيح على شرط الشيخين — تخريج المسند لشعيب (11843)
Senedi sahihŞuayb el-Arnaûtإسناده صحيح على شرط الشيخين — تخريج المسند لشعيب (11800)
SahihBuhârîصحيح — صحيح البخاري (3456)
SahihBeyhakîثابت — معرفة السنن والآثار (331)
SahihBeyhakîثابت — معرفة السنن والآثار (332)
Diğer rivayetler
SahihMuttefekun aleyh (Buhârî ve Müslim)Sahîh-i Buhârî 3456