Müminlerin annesi Âişe -radıyallahu anha-'dan rivayet edildiğine göre şöyle demiştir:
Bana, yanında iki kızı bulunan yoksul bir kadın geldi. Ben ona üç hurma verdim. O da kızlarının her birine birer hurma verdi. Kendisi yemek üzere üçüncü hurmayı ağzına götürdüğünde, iki kızı o hurmayı da istediler. Bunun üzerine kadın, yemeyi düşündüğü hurmayı ikiye bölerek ikisine paylaştırdı. Bu davranışı çok hoşuma gitti. Kadının yaptığını Resûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem-'e anlattım. Bunun üzerine Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem- şöyle buyurdu: «Şüphesiz Allah, bu davranışı sebebiyle ona Cennet'i vacip kılmıştır; yahut bu davranışı sayesinde onu Cehennem'den azat etmiştir.»
Rivayet eden: Müslim (No. 2630) ve Ahmed b. Hanbel (No. 23470).
Müminlerin annesi Âişe -radıyallahu anha-, yanında iki kızı bulunan yoksul bir kadının kendisinden yardım istediğini anlattı. Bunun üzerine ona üç hurma verdi. Kadın, kızlarının her birine birer hurma verdi. Kendisi yemek üzere bir hurmayı ağzına götürdüğünde, iki kızı o hurmayı da istediler. Bunun üzerine kadın, yemek istediği hurmayı ikiye bölerek ikisine paylaştırdı. Kadının bu davranışı Âişe -radıyallahu anha-'nın çok hoşuna gitti. Kadının yaptığını Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem-'e anlattı. Bunun üzerine Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem- şöyle buyurdu: Şüphesiz Allah, bu hurma (gösterdiği fedakârlık) sayesinde ona Cennet'i vacip kılmıştır; yahut bu davranışı sebebiyle onu Cehennem ateşinden azat etmiştir.
Hadisten çıkan dersler
Az da olsa sadaka vermenin faziletine işaret vardır. Zira bu, Müminin Rabbine olan imanındaki samimiyetini, O'nun vaadine ve lütfuna duyduğu güveni gösterir.
Annelerin çocuklarına karşı duydukları derin şefkat ve onların zarar görüp zayi olmalarından duydukları büyük endişe ifade edilmiştir.
Kişinin kendi ihtiyacına rağmen başkasını kendine tercih etmesinin (îsârın), küçük çocuklara merhamet göstermenin, kız çocuklarına daha fazla iyilik ve şefkatle davranmanın faziletine işaret vardır. Bunlar, Cennet'e girmeye ve Cehennem ateşinden kurtulmaya vesile olan amellerdendir.
Az olduğu için bir şeyi sadaka olarak vermekten kaçınmamak gerekir. Aksine kişi, elinde bulunan imkân az da olsa çok da olsa, kolayına gelen miktarı sadaka olarak vermelidir.
Bu hadiste, Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem-'in evlerinin durumu, kendisinin ve ailesinin nasıl sade bir hayat yaşadığı görülmektedir. Nitekim evlerinde yiyecek olarak bir veya üç hurmadan başka bir şey bulunmamaktaydı.
Arapça açıklama
ذكرت أم المؤمنين عائشة رضي الله عنها أن امرأة مسكينة تحمل ابنتين لها سألتْها، فأطعمتها ثلاث تمرات، فأعطت كل واحدة من بنتيها تمرة، ورفعت إلى فمها تمرة لتأكلها، فطلبت ابنتاها التمرة التي كانت تريد أن تأكلها، فشقت التمرة بينهما، فأعجب عائشةَ رضي الله عنه شأنُها، وذكرت الذي صنعت المرأة للنبي صلى الله عليه وسلم، فقال:
إن الله قد أوجب لها بهذه التمرة الجنة، أو أعتقها بها من النار.
فضل الصدقة وإن كانت قليلة، وهي تدل على صدق المؤمن في إيمانه بربِّه وثقته بوعده وفضله.
شِدَّة رحمة الأمهات بالأولاد وخشيتهن عليهم الضياع.
فضل الإيثار على النفس، ورحمة الصغار، ومزيد الإحسان والرفق بالبنات وأن ذلك سبب لدخول الجنة والعتق من النار.
القليل لا يمتنع التصدق به لحقارته، بل ينبغي للمتصدق أن يتصدق بما تيسر له قل أو كثر.
فيه ما كانت عليه بيوت النبي صلى الله عليه وسلم وكيف كانت عيشته وأهله وليس في بيتهم ما يؤكل غير تمرة أو ثلاث تمرات.
Dârekutnîتَفَرَّدَ بهِ عامر بن صالح الزبيري، ويكنى أبا الحارث، عن يونس بن يزيد الأيلي، عَن ابن شهاب، وقد تقدم في ترجمة عَبد الله بن أبي بكر عن عُروَة، الزهري، عَنه. — أطراف الغرائب (2/457)
Sahihİbn Bâzصحيح — مجموع تفسير الشيخ عبد العزيز بن باز (14/547)
