Ebû Burde’nin, babası Ebû Mûsâ el-Eşarî -radıyallahu anh-'dan rivayet ettiğine göre:
“Nebi -sallallahu aleyhi ve sellem-, Ebû Mûsâ el-Eş‘arî’yi Yemen’e (vali olarak) göndermişti. Ebû Mûsâ el-Eş‘arî orada yapılan bazı içecekler hakkında sordu. Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem- «Bunlar nelerdir?» diye sordu. Ebû Mûsâ: ‘(Biri) el-bit‘ ve (diğeri) el-mizr’dir’ dedi. Ebû Burde’ye «‘el-bit‘» nedir?’ diye sorulduğunda, ‘Bal şarabıdır’ dedi. ‘Mizr ise arpa şarabıdır.’ Bunun üzerine Peygamber -sallallahu aleyhi ve sellem- şöyle buyurdu: "Her sarhoş edici şey haramdır.” Buhârî rivayet etmiştir. Müslim de rivayet etmiş ve lafzı şöyledir: Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem- beni ve Muâz'ı Yemen'e gönderdi. Ben: Ey Allah'ın Rasûlü! Bizim memleketimizde arpadan yapılan mizr denilen bir içecek ve baldan yapılan bit' denilen bir içecek vardır, dedim. Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem- şöyle buyurdu: «Her sarhoş edici şey haramdır.» Müslim’in bir rivayetinde ise (şöyle geçmektedir): «Namazdan alıkoyarak sarhoşluk veren her şey haramdır.» Onun başka bir rivayetinde ise şöyle gelmiştir: Rasûlullah’a veciz konuşma bir konuda en son sözü söyleme özelliği verilmiştir ve o, şöyle buyurmuştur: «Ben, namazdan alıkoyan ve sarhoşluk veren her türlü içkiyi yasaklıyorum.»
“Ebû Mûsâ el-Eş‘arî (Allah ondan razı olsun), Peygamber’in (sallallahu aleyhi ve sellem) onu Yemen’e gönderdiğini ve orada yapılan bazı içeceklerin haram olup olmadığını sorduğunu rivayet eder. Peygamber (s.a.s.) de bu içecekler hakkında bilgi aldı.”
Ebû Mûsâ el-Eş'arî -radıyallahu anh- Nebî -sallallahu aleyhi ve sellem- onu Yemen'e gönderdiğini ve orada yapılan bazı içeceklerin haram olup olmadığını sorduğunu haber vermiştir. Bunun üzerine Nebî -sallallahu aleyhi ve sellem- de bu içecekler hakkında daha fazla bilgi almak istemiştir. Ebû Mûsâ -radıyallahu anh- şöyle dedi: Bunlar; “Bit’” yani bal şarabı ve “mizr” yani arpa şarabıdır. Kendisine veciz konuşma özelliği verilen Nebî -sallallahu aleyhi ve sellem- şöyle buyurmuştur: «Sarhoşluk veren herşey haramdır.»
Hadisten çıkan dersler
Nebîz: Su içine hurma, bal, arpa vb. katılarak tatlı bir lezzet ve aroma kazandırılan bir içecektir. Daha sonra fermente olabilir ve sarhoş edici olabilir.
Hadis; şarap, esrar ve benzeri her türlü sarhoş edici maddenin haram kılınmasına dair bir esas hükmündedir.
Müslümanın ihtiyacı olan şeyleri sormanın önemi ifade edilmiştir.
İlk olarak içkinin haram kılınması, namaz vakti geldiğinde olmuştur. Çünkü bazı Muhacirler namaz kıldığında okuduklarını karıştırmışlardı; bunun üzerine Allah Teâlâ şöyle buyurmuştur: {Ey iman edenler! Sarhoş iken, ne dediğinizi bilinceye kadar namaza yaklaşmayın.} [Nisâ Suresi: 43.] Rasûlullah’ın münadisi şöyle seslenirdi: "Sarhoş olan kimse namaza yaklaşmasın." Sonra Allah, onu kesin bir dille yasakladı ve şöyle buyurdu: {Ey iman edenler! Şüphesiz içki, kumar, dikili taşlar ve fal okları ancak şeytan işi birer pisliktir. Bunlardan kaçının ki kurtuluşa eresiniz. (90) Şeytan, içki ve kumar yoluyla ancak aranıza düşmanlık ve kin sokmak; sizi, Allah'ı anmaktan ve namazdan alıkoymak ister. Artık (bunlardan) vazgeçiyor musunuz?} [Mâide Suresi: 90-91. Ayetler].
Allah Teâlâ, içkinin büyük zarar ve fitneye sebep olmasından dolayı onu haram kılmıştır.
Haram kılınmasındaki sebep, sarhoş edici bir özelliğin var olmasıdır. Nebîz sarhoş edici ise haramdır, sarhoş edici değilse helaldir.
Arapça açıklama
يخبر أبو موسى الأشعري رضي الله عنه أن النبي صلى الله عليه وسلم أرسله إلى اليمن، فسأله عن أشربة تصنع بها هل هي حرام، فاستفسر النبي صلى الله عليه وسلم عنها.
فقال أبو موسى رضي الله عنه: هي البتع: نبيذ العسل، والمزر: نبيذ الشعير.
فقال النبي صلى الله عليه وسلم وكان قد أوتي جوامع الكلم: «كل مسكر حرام».
النبيذ: هو الماء الذي يلقى فيه التمر أو العسل أو الشعير ونحوها؛ فيكتسب منها طعمًا ومذاقًا حلوًا، وقد يتخمر بعد ذلك ويصبح مسكرًا.
الحديث قاعدة في تحريم جميع أنواع المسكرات كالخمر والحشيشة وغيرها.
أهمية السؤال عن ما يحتاج إليه المسلم.
كان أول ما حرمت الخمر عند حضور وقت الصلاة لما صلى بعض المهاجرين وقرأ في صلاته فخلط في قراءته؛ فنزل قوله تعالى: {يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لَا تَقْرَبُوا الصَّلَاةَ وَأَنْتُمْ سُكَارَى حَتَّى تَعْلَمُوا مَا تَقُولُونَ} [النساء: 43]. وكان منادي رسول الله صلى الله عليه وسلم ينادي: لا يقرب الصلاةَ سكران. ثم إن الله حرمها على الإطلاق بقوله: {يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِنَّمَا الْخَمْرُ وَالْمَيْسِرُ وَالْأَنْصَابُ وَالْأَزْلَامُ رِجْسٌ مِنْ عَمَلِ الشَّيْطَانِ فَاجْتَنِبُوهُ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُونَ 90 إِنَّمَا يُرِيدُ الشَّيْطَانُ أَنْ يُوقِعَ بَيْنَكُمُ الْعَدَاوَةَ وَالْبَغْضَاءَ فِي الْخَمْرِ وَالْمَيْسِرِ وَيَصُدَّكُمْ عَنْ ذِكْرِ اللَّهِ وَعَنِ الصَّلَاةِ فَهَلْ أَنْتُمْ مُنْتَهُونَ} [المائدة: 90، 91].
أن الله تعالى حرَّم الخمر لما تشتمل عليه من الأضرار والمفاسد العظيمة.
العبرة في التحريم وجود صفة الإسكار؛ فإذا اتصف النبيذ بالإسكار فهو محرم، وإذا لم يتصف بالإسكار فهو مباح.
«Her sarhoşluk veren şey içkidir ve her sarhoşluk veren şey haramdır. Bir kimse içkiyi dünyada içer de ona devam ederek tövbe etmeden ölürse; ahirette onu içemez.»
Ebû Talhâ'nın evinde sakilik (gelenlere içecek ikram ediyordum) yapıyordum. O gün onların içkisi 'fadîh' (ham/koruk hurmadan yapılan bir tür içki) idi. Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem bir münadiye, 'Haberiniz olsun, içki haram kılınmıştır!' diye seslenmesini emretti. Bunun üzerine Ebû Talha…
كُنْتُ سَاقِيَ الْقَوْمِ فِي مَنْزِلِ أَبِي طَلْحَةَ، وَكَانَ خَمْرُهُمْ يَوْمَئِذٍ الْفَضِيخَ، فَأَمَرَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مُنَادِيًا يُنَادِي " أَلاَ إِنَّ الْخَمْرَ قَدْ حُرِّمَتْ ". قَالَ…
Âişe -radıyallahu anhâ-'dan rivayet edildiğine göre:Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem-'e, bal şerbetinden yapılan içkinin hükmü soruldu. Bunun üzerine Rasûlullah : Sarhoşluk verici her içki haramdır'' buyurdu.
