İçeriğe geç
Assabile
Türkçe

Sahîh-i Buhârî46. kitap

'Haberiniz olsun, içki haram kılınmıştır!' diye seslenmesini emretti

باب صَبِّ الْخَمْرِ فِي الطَّرِيقِ

Sahih Sahîh-i Buhârî hadisi Muttefekun aleyh (Buhârî ve Müslim) Sahîh-i Buhârî 2464

Râvi:Enes b. Mâlik

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحِيمِ أَبُو يَحْيَى، أَخْبَرَنَا عَفَّانُ، حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ، حَدَّثَنَا ثَابِتٌ، عَنْ أَنَسٍ ـ رضى الله عنه ـ

كُنْتُ سَاقِيَ الْقَوْمِ فِي مَنْزِلِ أَبِي طَلْحَةَ، وَكَانَ خَمْرُهُمْ يَوْمَئِذٍ الْفَضِيخَ، فَأَمَرَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مُنَادِيًا يُنَادِي ‏"‏ أَلاَ إِنَّ الْخَمْرَ قَدْ حُرِّمَتْ ‏"‏‏.‏ قَالَ فَقَالَ لِي أَبُو طَلْحَةَ اخْرُجْ فَأَهْرِقْهَا، فَخَرَجْتُ فَهَرَقْتُهَا، فَجَرَتْ فِي سِكَكِ الْمَدِينَةِ فَقَالَ بَعْضُ الْقَوْمِ قَدْ قُتِلَ قَوْمٌ وَهْىَ فِي بُطُونِهِمْ‏.‏ فَأَنْزَلَ اللَّهُ ‏‏{‏لَيْسَ عَلَى الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ جُنَاحٌ فِيمَا طَعِمُوا‏}‏ الآيَةَ‏.‏

Enes -radıyallahu anh-'dan rivayet edildiğine göre o şöyle demiştir:

Ebû Talhâ'nın evinde sakilik (gelenlere içecek ikram ediyordum) yapıyordum. O gün onların içkisi 'fadîh' (ham/koruk hurmadan yapılan bir tür içki) idi. Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem bir münadiye, 'Haberiniz olsun, içki haram kılınmıştır!' diye seslenmesini emretti. Bunun üzerine Ebû Talha bana, 'Çık ve şu içkiyi dök!' dedi. Ben de çıkıp döktüm; öyle ki (dökülen içkiler) Medine sokaklarında akıp gitti. (Bu sırada) İçimizden bazı kimseler 'İyi de, bu içki henüz midelerindeyken ölen/şehit olan insanlar var (onların durumu ne olacak)?' dediler. Bunun üzerine Allah Teâlâ şu ayet-i kerimeyi indirdi: {İman edip salih ameller işleyenlere, (haram kılınmadan önce) yiyip içtiklerinden dolayı bir günah yoktur...} [Maide Suresi: 93.]

Rivayet eden: Buhârî (No. 2464, 4620) ve Müslim (No. 1980a).

Kopyala
Kopyalanacaklar:
Hata bildir

Açıklama

Enes b. Mâlik, -radıyallahu anh- şöyle haber vermiştir: Üvey babası Ebû Talha -radıyallahu anh-'ın evinde bulunan topluluğa içecek ikram ediyordu (sâkilik yapıyordu). O gün onların içkisi; olgunlaşmış kuru hurma ile ham hurmanın karışımından yapılan "fadîh" idi. Derken o sırada Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem-'in münadisi: "Haberiniz olsun, içki haram kılınmıştır!" diye seslendi. Enes dedi ki: Bunun üzerine Ebû Talha bana, "Çık, onu dök!" dedi. Ben de çıkıp onu döktüm; öyle ki içki Medine sokaklarında akıp gitti. (Bu esnada) topluluktan bazıları: "İçki henüz haram kılınmadan önce, midelerinde içki varken ölen/şehit olan bazı sahabiler var (onların durumu ne olacak)?" dediler. Bunun üzerine Allah Teâlâ şu ayeti indirdi:

{İman edip salih ameller işleyenlere yiyip içtiklerinden dolayı bir günah yoktur...} [Maide Suresi: 93] Yani: Haram kılınmadan önce şaraptan içip tatmalarından dolayı iman edenlere bir günah yoktur.

Hadisten çıkan dersler

  • Ebû Talhâ ve diğer sahabelerin fazileti ifade edilmiştir. Zira onlar Allah'ın emrine hiçbir soru sormadan, derhal ve süratle teslim olmuşlardır. İşte hakiki bir Müslümana yakışan da budur.
  • Hamr (Şarap): Bütün sarhoş edici maddelerin genel adıdır.
  • "Fadîh: Koruk ve hurmadan, ateşe gösterilmeden (kaynatılmadan) yapılan bir içecektir. Büsr (koruk) ise, hurma ağacının henüz olgunlaşıp yumuşamamış (taze/ham) meyvesidir.
  • İbn Hacer -rahimehullah- şöyle demiştir: el-Mühelleb -rahimehullah- dedi ki: 'Şarap (içki), onun tamamen reddedildiğini ilan etmek ve bırakıldığını herkesin gözü önüne sermek amacıyla yola dökülmüştür. Bu durum, yola dökülmesi sebebiyle meydana gelecek eziyet ve rahatsızlığa kıyasla, maslahat (kamu yararı) bakımından daha racihtir (üstündür/önceliklidir).
  • Allah'ın kullarına olan rahmeti ve bir konu hakkında hüküm indirmeden önce hiç kimseyi yaptıklarından dolayı sorumlu tutmayacağı ifade edilmiştir.
  • Allah Teâlâ, akla ve mala zarar veren büyük kötülükleri sebebiyle içkiyi haram kılmıştır. İnsanlar, içki yüzünden akli melekelerini kaybettikleri için birçok günaha sürüklenmektedirler.

Arapça açıklama

أخبر أنس بن مالك رضي الله عنه أنه كان في سقايةِ مَن كان في منزل زوجِ أمه أبي طلحة رضي الله عنه، وكان خمرهم يومئذ الفضيخ، خليط التمر وبُسره، فإذا منادي رسول الله صلى الله عليه وسلم ينادي: ألا إن الخمر قد حرمت، قال: فقال لي أبو طلحة: اخرج، فصبّها واسكبها، فخرجت فصببتها وسكبتها، فَجَرَت الخمر في سكك المدينة، فقال بعض القوم: قد قتل بعض الصحابة قبل تحريمها وهي في بطونهم، فأنزل الله:

{لَيْسَ عَلَى الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ جُنَاحٌ فِيمَا طَعِمُوا}

[المائدة: 93] الآية.

أي: ليس على الذين آمنوا إثم فيما طعموا وشربوا من الخمر قبل تحريمها.

  • فضل أبي طلحة والصحابة رضي الله عنهم، إذ استجابوا لأمر الله بسرعة ودون سؤال، وهذا هو الذي ينبغي للمسلم الحق.
  • الخمر: هي اسم شامل لكل مسكر.
  • الفضيخ: شراب يتخذ من البسر والتمر من غير أن تمسه النار، والبسر: هو ثمر النخل قبل أن يرطب.
  • قال ابن حجر: قال المهلب: إنما صبت الخمر في الطريق للإعلان برفضها وليشهر تركها، وذلك أرجح في المصلحة من التأذي بصبها في الطريق.
  • بيان رحمة الله بعباده، وأنه لا يحاسب على الفعل قبل إنزال الحكم.
  • حرم الله عز وجل الخمر؛ لما فيها من مفاسد تعود بالضرر على العقل والمال، وبسببها يرتكب الإنسان الكثير من الذنوب؛ لغياب عقله.

Klasik şerh

İbn Hacer el-Askalânî — Fethu'l-Bârî

قَوْلُهُ : ( حَدَّثَنَا مُحَمَّد بْن عَبْد الرَّحِيم ) هُوَ الْمَعْرُوفُ بِصَاعِقَة , وَشَيْخه عَفَّان مِنْ كِبَارِ شُيُوخ الْبُخَارِيّ وَأَكْثَر مَا يُحَدِّثُ عَنْهُ فِي الصَّحِيحِ بِوَاسِطَة. قَوْلُهُ : ( كُنْت سَاقِيَ الْقَوْم ) سَيَأْتِي تَسْمِيَة مَنْ عُرِفَ مِنْهُمْ فِي كِتَاب الْأَشْرِبَة مَعَ الْكَلَام عَلَيْهِ إِنْ شَاءَ اللَّهُ تَعَالَى. قَوْلُهُ : ( فَجَرَتْ فِي سِكَكِ الْمَدِينَةِ ) أَيْ طُرُقِهَا , وَفِي السِّيَاقِ حَذْف تَقْدِيره حُرِّمَتْ فَأَمَرَ النَّبِيّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِإِرَاقَتِهَا فَأُرِيقَتْ فَجَرَتْ , وَسَيَأْتِي مَزِيد بَيَان لِذَلِكَ فِي تَفْسِير الْمَائِدَة. قَالَ الْمُهَلَّب : إِنَّمَا صُبَّتْ الْخَمْر فِي الطَّرِيقِ لِلْإِعْلَانِ بِرَفْضِهَا وَل…

Devamını oku

Âlimlerin hükümleri

ÂlimHükümKapsamEser
Buhârîv. 256 h. Sahihصحيح Hadis صحيح البخاري No. 2464

Diğer rivayetler

Sahih Muttefekun aleyh (Buhârî ve Müslim) Sahîh-i Buhârî 4620

الْخَمْرَ قَدْ حُرِّمَتْ‏.‏ فَقَالَ لِي اذْهَبْ فَأَهْرِقْهَا‏.‏ قَالَ فَجَرَتْ فِي سِكَكِ الْمَدِينَةِ‏.‏ قَالَ وَكَانَتْ خَمْرُهُمْ يَوْمَئِذٍ الْفَضِيخَ فَقَالَ بَعْضُ الْقَوْمِ قُتِلَ قَوْمٌ وَهْىَ فِي بُطُونِهِمْ…

Râvi: Enes b. Mâlik Yalnız Arapça

Sahih Muttefekun aleyh (Buhârî ve Müslim) Sahîh-i Müslim 1980a

كُنْتُ سَاقِيَ الْقَوْمِ يَوْمَ حُرِّمَتِ الْخَمْرُ فِي بَيْتِ أَبِي طَلْحَةَ وَمَا شَرَابُهُمْ إِلاَّ الْفَضِيخُ الْبُسْرُ وَالتَّمْرُ ‏.‏ فَإِذَا مُنَادٍ يُنَادِي فَقَالَ اخْرُجْ فَانْظُرْ فَخَرَجْتُ فَإِذَا مُنَادٍ…

Râvi: Enes b. Mâlik Yalnız Arapça

Ayrıca rivayet edenler… (4)
  • السنن الصغير للبيهقي (1527)إِنَّ الْخَمْرَ قَدْ حُرِّمَتْ ، قَالَ : فَجَرَتْ فِي سِكَكِ الْمَدِينَةِ ، فَقَالَ أَبُو طَلْحَةَ : اخْرُجْ ، فَأَهْرِقْهَا ، فَأَهْرَقْتُهَا ، فَقَالُوا : أَوْ قَالَ بَعْضُهُمْ : قُتِلَ فُلانٌ ، وَهِيَ فِي بُطُونِهِمْ ، قَالَ : فَلا أَدْرِي هُوَ مِنْ حَدِيثِ أَنَسٍ ، فَأَنْزَلَ اللَّهُ عَزَّ وَجَل
  • السنن الكبرى للبيهقي (15931)سَاقِيَ الْقَوْمِ يَوْمَ حُرِّمَتِ الْخَمْرُ فِي بَيْتِ أَبِي طَلْحَةَ ، وَمَا شَرَابُهُمْ إِلا الْفَضِيخُ الْبُسْرُ وَالتَّمْرُ ، فَإِذَا مُنَادٍ يُنَادِي قَالَ : اخْرُجْ فَانْظُرْ ، فَخَرَجْتُ فَإِذَا مُنَادٍ يُنَادِي : أَلا إِنَّ الْخَمْرَ قَدْ حُرِّمَتْ ، قَالَ : فَجَرَتْ فِي سِكَكِ الْمَدِينَةِ
  • مستخرج أبي عوانة (6268)الْخَمْرَ قَدْ حُرِّمَتْ ، قَالَ : فَجَرَتْ فِي سِكَكِ الْمَدِينَةِ ، فَقَالَ لِي أَبُو طَلْحَةَ : اخْرُجْ , فَأَهْرِقْهَا ، فَأَهْرَقْتُهَا ، فَقَالَوا ، أَوْ قَالَ بَعْضُهُمْ : قُتِلَ فُلانٌ وُقُتِلَ فُلانٌ وَهِيَ فِي بُطُونِهِمْ ، فَلا أَدْرِي هُوَ مِنْ حَدِيثِ أَنَسٍ ، فَأَنْزَلَ اللَّهُ عَزَّ و
  • معرفة السنن والآثار للبيهقي (4584)إِنَّ الْخَمْرَ قَدْ حُرِّمَتْ , قَالَ : فَجَرَتْ فِي سِكَكِ الْمَدِينَةِ ، فَقَالَ أَبُو طَلْحَةَ : اخْرُجْ فَأَهْرِقْهَا

Aynı konuda

Sahih Muttefekun aleyh (Buhârî ve Müslim) Sahîh-i Müslim 2003a

Her sarhoşluk veren şey içkidir ve her sarhoşluk veren şey haramdır. Bir kimse içkiyi dünyada içer de ona devam ederek tövbe etmeden ölürse; ahirette onu içemez

«Her sarhoşluk veren şey içkidir ve her sarhoşluk veren şey haramdır. Bir kimse içkiyi dünyada içer de ona devam ederek tövbe etmeden ölürse; ahirette onu içemez.»

كُلُّ مُسْكِرٍ خَمْرٌ وَكُلُّ مُسْكِرٍ حَرَامٌ وَمَنْ شَرِبَ الْخَمْرَ فِي الدُّنْيَا فَمَاتَ وَهُوَ يُدْمِنُهَا لَمْ يَتُبْ لَمْ يَشْرَبْهَا فِي الآخِرَةِ ‏"

Râvi: Abdullah b. Ömer + 30 başka rivayet Şerhli

Sahih Sahîh-i Müslim 1733g

Sarhoşluk verici her şey haramdır.

“Nebi -sallallahu aleyhi ve sellem-, Ebû Mûsâ el-Eş‘arî’yi Yemen’e (vali olarak) göndermişti. Ebû Mûsâ el-Eş‘arî orada yapılan bazı içecekler hakkında sordu. Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem- «Bunlar nelerdir?» diye sordu. Ebû Mûsâ: ‘(Biri) el-bit‘ ve (diğeri) el-mizr’dir’ dedi. Ebû Burde’ye…

أَنْهَى عَنْ كُلِّ مُسْكِرٍ أَسْكَرَ عَنِ الصَّلاَةِ ‏"

Râvi: Ebû Mûsâ el-Eş'arî Şerhli

Hasen Muttefekun aleyh (Buhârî ve Müslim) Sünen-i Nesâî 5594

Sarhoşluk verici her içki haramdır.

Âişe -radıyallahu anhâ-'dan rivayet edildiğine göre:Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem-'e, bal şerbetinden yapılan içkinin hükmü soruldu. Bunun üzerine Rasûlullah : Sarhoşluk verici her içki haramdır'' buyurdu.

"‏ كُلُّ شَرَابٍ أَسْكَرَ فَهُوَ حَرَامٌ ‏"‏ ‏.‏ وَالْبِتْعُ هُوَ نَبِيذُ الْعَسَلِ ‏.‏

Râvi: Âişe + 16 başka rivayet Şerhli

Hüküm yok Muttefekun aleyh (Buhârî ve Müslim) Müsned 18842

حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَن سَعِيدِ بْنِ أَبِي بُرْدَةَ عَن أَبِيهِ عَن أَبِي مُوسَى قَالَ بَعَثَنِي النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَا وَمُعَاذُ بْنُ جَبَلٍ إِلَى الْيَمَنِ فَقُلْتُ يَا…

Râvi: Ebû Mûsâ el-Eş'arî + 10 başka rivayet Yalnız Arapça

Hüküm yok Muttefekun aleyh (Buhârî ve Müslim) Muvatta 1552

وَحَدَّثَنِي عَنْ مَالِكٍ، عَنْ إِسْحَاقَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي طَلْحَةَ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، أَنَّهُ قَالَ كُنْتُ أَسْقِي أَبَا عُبَيْدَةَ بْنَ الْجَرَّاحِ وَأَبَا طَلْحَةَ الأَنْصَارِيَّ وَأُبَىَّ بْنَ…

Râvi: Enes b. Mâlik + 2 başka rivayet Yalnız Arapça

Geçen âyetler

Konular