Haftada bir kere yıkanmak, başını ve vücudunu yıkamak her Müslümanın görevidir

باب هَلْ عَلَى مَنْ لَمْ يَشْهَدِ الْجُمُعَةَ غُسْلٌ مِنَ النِّسَاءِ وَالصِّبْيَانِ وَغَيْرِهِمْ

Sahih Sahîh-i Buhârî hadisi Muttefekun aleyh (Buhârî ve Müslim) Sahîh-i Buhârî 896

حَدَّثَنَا مُسْلِمُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، قَالَ حَدَّثَنَا وُهَيْبٌ، قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ طَاوُسٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏

نَحْنُ الآخِرُونَ السَّابِقُونَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ، أُوتُوا الْكِتَابَ مِنْ قَبْلِنَا، وَأُوتِينَاهُ مِنْ بَعْدِهِمْ، فَهَذَا الْيَوْمُ الَّذِي اخْتَلَفُوا فِيهِ فَهَدَانَا اللَّهُ، فَغَدًا لِلْيَهُودِ وَبَعْدَ غَدٍ لِلنَّصَارَى ‏"‏‏.‏ فَسَكَتَ‏.‏ ثُمَّ قَالَ ‏"‏ حَقٌّ عَلَى كُلِّ مُسْلِمٍ أَنْ يَغْتَسِلَ فِي كُلِّ سَبْعَةِ أَيَّامٍ يَوْمًا يَغْسِلُ فِيهِ رَأْسَهُ وَجَسَدَهُ ‏"‏‏.‏ ثُمَّ قَالَ ‏"‏ حَقٌّ عَلَى كُلِّ مُسْلِمٍ أَنْ يَغْتَسِلَ فِي كُلِّ سَبْعَةِ أَيَّامٍ يَوْمًا يَغْسِلُ فِيهِ رَأْسَهُ وَجَسَدَهُ ‏"

Ebu Hureyre -radıyallahu anh-'dan rivayet edildiğine göre Nebi -sallallahu aleyhi ve sellem- şöyle buyurmuştur:

«Haftada bir kere yıkanmak, başını ve vücudunu yıkamak her Müslümanın görevidir.»

Rivayet eden: Buhârî (No. 896, 238, 876, 2956, 3486, 6624, 6887, 7495), Müslim (No. 855a, 855c, 855d), Nesâî (No. 1367) ve Ahmed b. Hanbel (No. 7009, 7092, 7094, 7381, 7382, 7767, 8147, 9739).

Kopyala

Hata bildir

Açıklama

Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem- aklı başında yetişkin her Müslümanın haftada bir gün yıkanmasının gerekli olduğunu haber vermiştir. Bu günde temizlenip arınmak için başını ve vücudunu yıkar. Bazı rivayetlerden de anlaşıldığı gibi bunun Cuma günü yapılması daha evladır. Perşembe günü yıkanmış olsa bile cuma günü cuma namazından önce yıkanmak müekket sünnettir. Âişe -radıyallahu anha-'nın şu sözü bunu farz olmaktan çıkarmıştır: "O gün insanlar bizzat çalışır ve o halleri ile (cumaya) giderlerdi. Onlara: Keşke yıkansaydınız denilirdi." Buhârî rivayet etmiştir. Başka bir rivayette ise: "Onların üzerinde koku vardı." Yani ter kokusu ve benzeri bir koku, bununla birlikte kendilerine sadece "Keşke yıkansaydınız" denilmiştir. Bunun dışındakilerin de yıkanması evladır.

Hadisten çıkan dersler

İslam, temizlik ve taharete özen göstermiştir.
Cuma namazı için gusül almak müekket bir sünnettir.
Vücudun bir parçası olmasına rağmen başın özel olarak zikredilmesi, önemini ifade eder.
Gusül, insanları rahatsız edecek hoş olmayan kokuya sahip olan kimseye farzdır.
Faziletinden dolayı Cuma günü yıkanmaya vurgu yapılmıştır.

Arapça açıklama

أَخْبَرَ رسولُ الله صلى الله عليه وسلم: أنه حقٌّ متأكد على كل مسلم بالغ عاقل أنْ يغتسلَ في كل سبعة أيام من الأسبوع يومًا، فيغسل في هذا اليوم رأسَه وجسدَه، طلبًا للطهارة والنظافة، وأَولى هذه الأيام يومُ الجمعة، كما يُفهم من بعض الروايات، والاغتسال يوم الجمعة قبل الصلاة مستحب استحبابًا مؤكدًا، ولو كان اغتسل يوم الخميس مثلًا، والصارف عن الوجوب قول عائشة رضي الله عنها: "كان الناسُ مَهَنَةَ أنفسهم، وكانوا إذا راحوا إلى الجمعة راحوا في هيئتهم: فقيل لهم: لو اغتسلتم"، رواه البخاري، وفي رواية له: "لهم أرواح" أي رائحة العَرَقِ ونحوِه، ومع ذلك قيل لهم "لو اغتسلتم"، فغيرُهم من باب أولى.

اهتمام وعناية الإسلام بالنظافة والطهارة.
غسل الجمعة مستحب استحبابًا مُؤكدًا للصلاة.
ذِكْر الرَّأس وإن كان ذِكْر الجسد يشمله؛ للاهتمام به.
ﻳﺠﺐ ﺍﻟﻐﺴﻞ ﻋﻠﻰ ﻛﻞ ﻣﻦ ﻭُﺟِﺪﺕْ ﺑﻪ ﺭﺍﺋﺤﺔٌ ﻛﺮﻳﻬﺔٌ ﻳﺘﺄﺫﻯ ﺑﻬﺎ ﺍﻟﻨﺎس.
آكَدُ يومٍ للاغتسال يوم الجمعة؛ لفضله.

Klasik şerh

İbn Hacer el-Askalânî — Fethu'l-Bârî

قَوْلُهُ فِي حَدِيث أَبِي هُرَيْرَة ( فَسَكَتَ ثُمَّ قَالَ : حَقّ عَلَى كُلّ مُسْلِم إِلَخْ ) فَاعِل " سَكَتَ " هُوَ النَّبِيّ صَلَّى اللَّه عَلَيْهِ وَسَلَّمَ , فَقَدْ أَوْرَدَهُ الْمُصَنِّف فِي ذِكْر بَنِي إِسْرَائِيل مِنْ وَجْه آخَر عَنْ وُهَيْب بِهَذَا الْإِسْنَاد دُون قَوْلُهُ " فَسَكَتَ ثُمَّ قَالَ " وَيُؤَكِّد كَوْنه مَرْفُوعًا رِوَايَة مُجَاهِد عَنْ طَاوُسٍ الْمُقْتَصِرَة عَلَى الْحَدِيث الثَّانِي , وَلِهَذِهِ النُّكْتَة أَوْرَدَهُ بَعْده فَقَالَ " رَوَاهُ أَبَان بْن صَالِح إِلَخْ " وَكَذَا أَخْرَجَهُ مُسْلِم مِنْ وَجْه آخَر عَنْ وُهَيْب مُقْتَصَرًا , وَهَذَا التَّعْلِيق عَنْ مُجَاهِد قَدْ وَصَلَهُ الْبَيْهَقِيُّ مِنْ طَرِيق سَعِيد بْن أَبِي هِلَال عَنْ أَبَان الْمَذْكُور , وَأَخْرَج…

Devamını oku

Âlimlerin hükümleri

Âlim	Hüküm	Kapsam	Eser
Buhârîv. 256 h.	Sahihصحيح	Hadis	صحيح البخاري No. 896

Diğer rivayetlerle ilgili hükümler (1)

Senedi sahihŞuayb el-Arnaût إسناده صحيح على شرط الشيخين — تخريج المسند لشعيب (8503)