حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحِيمِ، حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ سُلَيْمَانَ، حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ، أَخْبَرَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ أَبِي بَكْرِ بْنِ أَنَسٍ، عَنْ أَنَسٍ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " ا
Enes b. Mâlik -radıyallahu anh-'dan rivayet edildiğine göre şöyle demiştir: Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem- şöyle buyurmuştur:
«Zalim de olsa, mazlum da olsa din kardeşine yardım et. Bunun üzerine bir adam: Ey Allah'ın Rasûlü! Mazlum olduğunda ona yardım ederim. Peki ya zalim olduğunda ona nasıl yardım edeceğim?" diye sordu. Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem- buyurdu ki: «Onu zulmetmekten alıkoyar, engellersin. İşte bu, ona yardım etmendir.»
Rivayet eden: Buhârî (No. 6952, 2443, 2444), Tirmizî (No. 2255) ve Ahmed b. Hanbel (No. 11511, 12606).
Nebî -sallallahu aleyhi ve sellem- Müslümanın din kardeşine ister zalim ister mazlum olsun yardım etmesini emretti. Bunun üzerine bir adam şöyle dedi: Ey Allah'ın Resûlü! O mazlum olduğunda, üzerindeki zulmü kaldırarak ona yardım ederim. Peki, zalim olduğunda ona nasıl yardım edebilirim? Nebî -aleyhisselam- şöyle buyurmuştur: «Onu zulümden alıkoyar, elinden tutar, zulmetmesine engel olursun. Çünkü bu, onu Şeytan'a ve kötülüğü emreden nefsine karşı desteklemek demektir; işte ona gerçek yardım budur.»
Hadisten çıkan dersler
Müslümanlar arasındaki iman kardeşliğinin haklarından birine dikkat çekilmektedir.
Zalimin elinden tutup onu zulümden alıkoymak ve zulmetmesine engel olmak gerekir.
İslam'ın, cahiliye anlayışına aykırı bir ilke ortaya koyduğu görülmektedir. Çünkü cahiliye döneminde insanlar, haklı veya haksız olduğuna bakmaksızın birbirlerine destek olurlardı.
Arapça açıklama
أمر النبي صلى الله عليه وسلم المسلمَ بأن ينصر أخاه المسلم سواء كان ظالمًا أو مظلومًا، فقال رجل:
يا رسول الله، أنصره إذا كان مظلومًا بأن ارفع الظلم عنه، أفرأيت إذا كان ظالمًا كيف تكون نصرتي له؟
قال: تنهاه وتأخذ بيديه وتحجزه وتمنعه من الظلم؛ فإن ذلك نصره على شيطانه ونفسه الأمارة بالسوء.
التنبيه على حق من حقوق الأخوة الإيمانية بين المسلمين.
الأخذ على يد الظالم، ومنعه من الظلم.
مخالفة الإسلام للمفاهيم الجاهلية، حيث كانوا يتناصرون سواء أكانوا مظلومين أو ظالمين لغيرهم.
وعنه قال: قال رسول الله صلى الله عليه وسلم: “انصر أخاك ظالمًا أو مظلومًا” فقال رجل: يا رسول الله أنصره إذا كان مظلومًا أرأيت إن كان ظالمًا كيف أنصره؟ قال: "تحجزه -أو تمنعه- من الظلم فإن ذلك نصره” ((رواه…
Ayrıca rivayet edenler… (25)
الجامع في الحديث لابن وهب (254)انْصُرْ أَخَاكَ ظَالِمًا أَوْ مَظْلُومًا ، قِيلَ : هَذَا نَنْصُرُهُ مَظْلُومًا، فَكَيْفَ نَنْصُرُهُ ظَالِمًا؟ قَالَ : تَكُفُّهُ عَنِ الظُّلْمِ
الجامع لمعمر بن راشد (836)أَعِنْ أَخَاكَ ظَالِمًا أَوْ مَظْلُومًا
جزء فيه ما انتقى ابن مردويه على أبي القاسم الطبراني لابن مردويه (11)انْصُرْ أَخَاكَ ظَالِمًا أَوْ مَظْلُومًا ، فَإِنْ كَانَ مَظْلُومًا فَخُذْ لَهُ بِحَقِّهِ ، وَإِنْ كَانَ ظَالِمًا فَاحْجُزْهُ عَنْ ظُلْمِهِ ، فَإِنَّ ذَلِكَ نَصْرُهُ
حديث إسماعيل بن جعفر (52)انْصُرْ أَخَاكَ ظَالِمًا أَوْ مَظْلُومًا ، فَقَالُوا : يَا رَسُولَ اللَّهِ ، هَذَا نَنْصُرُهُ مَظْلُومًا ، فَكَيْفَ نَنْصُرُهُ ظَالِمًا ؟ قَالَ : تَكُفُّهُ عَنِ الظُّلْمِ
