İçeriğe geç

Sahîh-i Buhârî69. kitap

Size hizmetçiden daha hayırlı olan bir şeyden haber vereyim mi? Yatağınıza girdiğiniz zaman -veya istirahate çekildiğiniz zaman- otuz üç defa "Subhânallah", otuz üç defa "Elhamdülillah" ve otuz dört defa "Allahu Ekber" deyin. Bu sizin için bir hizmetçiden daha hayırlıdır

باب عَمَلِ الْمَرْأَةِ فِي بَيْتِ زَوْجِهَا

Sahih Sahîh-i Buhârî hadisi Sahîh-i Buhârî 5361

Râvi:Ali

حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، حَدَّثَنَا يَحْيَى، عَنْ شُعْبَةَ، قَالَ حَدَّثَنِي الْحَكَمُ، عَنِ ابْنِ أَبِي لَيْلَى، حَدَّثَنَا عَلِيٌّ، أَنَّ فَاطِمَةَ ـ عَلَيْهِمَا السَّلاَمُ ـ أَتَتِ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم تَشْكُو إِلَيْهِ مَا تَلْقَى فِي يَدِهَا مِنَ الرَّحَى، وَبَلَغَهَا أَنَّهُ جَاءَهُ رَقِيقٌ فَلَمْ تُصَادِفْهُ، فَذَكَرَتْ ذَلِكَ لِعَائِشَةَ، فَلَمَّا جَاءَ أَخْبَرَتْهُ عَائِشَةُ ـ قَالَ ـ فَجَاءَنَا وَقَدْ أَخَذْنَا مَضَاجِعَنَا، فَذَهَبْنَا نَقُومُ فَقَالَ ‏"‏ عَلَى مَكَانِكُمَا ‏"‏‏.‏ فَجَاءَ فَقَعَدَ بَيْنِي وَبَيْنَهَا حَتَّى وَجَدْتُ بَرْدَ قَدَمَيْهِ عَلَى بَطْنِي فَقَالَ ‏"‏ أَلاَ أَدُلُّكُمَا عَلَى خَيْرٍ مِمَّا سَأَلْتُمَا، إِذَا أَخَذْتُمَا مَضَاجِعَكُمَا ـ أَوْ أَوَيْتُمَا إِلَى فِرَاشِكُمَا ـ

فَسَبِّحَا ثَلاَثًا وَثَلاَثِينَ، وَاحْمَدَا ثَلاَثًا وَثَلاَثِينَ، وَكَبِّرَا أَرْبَعًا وَثَلاَثِينَ، فَهْوَ خَيْرٌ لَكُمَا مِنْ خَادِمٍ ‏"

Ali -radıyallahu anh-'dan rivayet edildiğine göre şöyle demiştir:

Fatıma -radıyallahu anhâ- Nebi -sallallahu aleyhi ve sellem-'e gelerek değirmen taşının eline verdiği zarardan şikayetçi oldu. Kendisine Rasûlullah -aleyhisselâm-'a kölelerin geldiği haberi ulaşmıştı. Fakat o Nebi -aleyhisselâm- ile görüşemediği için bunu Âişe -radıyallahu anhâ-'ya anlattı. Nebi -aleyhisselâm- eve geldiğinde Âişe -radıyallahu anha- bunu Rasûlullah'a anlattı. Ali -radıyallahu anh- dedi ki Rasûlullah bize geldi ve biz ise yatmıştık, ayağa kalkmak istedik ve Rasûlullah şöyle dedi: «Yerinizde kalın.» Ali -radıyallahu anh- şöyle anlatıyor: Rasûlullah gelip benimle onun (Fâtıma'nın) arasına oturdu, öyle ki ben ayaklarının serinliğini karnımda hissettim. Şöyle dedi: « Size hizmetçiden daha hayırlı olan bir şeyden haber vereyim mi? Yatağınıza girdiğiniz zaman -veya istirahate çekildiğiniz zaman- otuz üç defa "Subhânallah", otuz üç defa "Elhamdülillah" ve otuz dört defa "Allahu Ekber" deyin. Bu sizin için bir hizmetçiden daha hayırlıdır.»

Rivayet eden: Buhârî (No. 5361, 6318) ve Ebû Dâvûd (No. 5062, 5063).

Kopyala
Kopyalanacaklar:
Hata bildir

Açıklama

Peygamber Efendimiz -sallallahu aleyhi ve sellem-'in kızı Fâtıma -radıyallahu anhâ- öğütmek için kullandığı değirmen taşının elinde bıraktığı izden şikayetçi oldu. Peygamber Efendimiz -sallallahu aleyhi ve sellem-'e köleler geldiği zaman kendisi yerine ev işlerini yapması için bu kölelerden bir hizmetçi vereceğini düşünerek hızla Peygamber Efendimiz -sallallahu aleyhi ve sellem-'in yanına gitti. Ama onu evde göremeyince Âişe -radıyallahu anha-'ya bu durumu anlattı. Peygamber Efendimiz -sallallahu aleyhi ve sellem- eve geldiğinde; Âişe, Fâtıma'nın kendisinden bir hizmetçi istemek için kendisine geldiğini haber verdi. Daha sonra Peygamber Efendimiz -sallallahu aleyhi ve sellem- Fâtıma ve Ali -radıyallahu anhumâ-'nın evlerine gitti, onlar yatakta idiler, uyumaya hazırlanıyorlardı. Onların arasına oturdu. Öyle ki; Ali -radıyallahu anh- Peygamber Efendimiz -sallallahu aleyhi ve sellem-'in ayaklarının soğukluğunu karnında hissetti ve Peygamber Efendimiz -aleyhisselâm- şöyle buyurdu: Benden size vermemi istediğiniz hizmetçiden daha iyisini size öğreteyim mi? Evet dediler. Bunun üzerine Peygamber Efendimiz -sallallahu aleyhi ve sellem- şöyle buyurdu: Gece yatacağınız zaman otuz dört defa “Allahu Ekber” diyerek tekbir getirin. Ve ''Subhânallah'' diyerek Allah'ı otuz üç defa tesbih edin. Ve otuz üç defa ''Elhamdülillah'' diyerek Allah'a hamt edin. Bu zikir, sizin için hizmetçiden daha hayırlıdır.

Hadisten çıkan dersler

  • Bu mübarek zikre devam etmenin müstehap olduğu anlatılmıştır. Zira; Ali -radıyallahu anh-'ın Sıffîn Gecesi de dahil olmak üzere bu nebevi vasiyeti terk etmediği söylenmiştir.
  • Bu zikir sadece gece uykusu sırasında yapılmaktadır. Lafzı, Müslim'de geçen rivayette Muâz'ın Şu'be'den rivayet ettiği şekliyle şöyledir: "Geceleyin yatacağınız zaman."
  • Bir Müslüman, gecenin başında bu zikri unutup gecenin sonunda hatırlarsa, (hatırladıktan sonra) bu zikri yapmasında bir sakınca yoktur. Çünkü hadisin ravisi Ali -radıyallahu anh- Sıffîn Gecesi, gecenin başında zikri unuttuğunu, sonra hatırladığını ve şafak sökmeden zikri yaptığını söylemektedir.
  • El-Mühelleb şöyle demiştir: Bu hadiste kişi, eğer güç yetirebilirseler ailesini kendisinin ahireti dünyaya tercih ettiği şekilde ahirete yönlendirmelidir.
  • İbn Hacer el-Askalânî şöyle demiştir: Kim bu zikri yapmaya devam ederse çok çalışmaktan zarar görmez, yorulsa bile yaptığı işler o kimseye zor gelmez.
  • El-Ayni şöyle demiştir: Bu zikirlerin daha hayırlı olması, ahiret ile ilgili olup hizmetkarın dünyaya ait olmasıdır; çünkü ahiret daha hayırlıdır ve daha kalıcıdır. Ya da bu zikirler sayesinde ona öyle bir güç verilmesi kastedilir ki, bu güç hizmetkârın verebileceğinden daha fazla hizmet etmeye yeter.

Arapça açıklama

شَكَتْ فاطمةُ رضي الله عنها بنتُ النبيِّ صلى الله عليه وسلم ما تجدُه في يدها من أَثَرَ آلة الطَّحْنِ مما تطحن، فلما جاء إلى النبي صلى الله عليه وسلم سَبْيٌ، انطلقت إليه تسأله خادمًا من هذا السبي؛ ليقوم مكانَها بأعمال البيت، ولكنها لم تجده في بيته، ووجدتْ عائشةَ رضي الله عنها، فأخبرتها بذلك،

فلما جاء صلى الله عليه وسلم أخبرتْه عائشةُ بمجيء فاطمة إليه لتسأله خادمًا،

فجاء النبي صلى الله عليه وسلم فاطمة وعليًا رضي الله عنهما في بيتِهما وهما في الفِراش يتهيئان للنوم، فقعد بينهما حتى وجد علي رضي الله عنه برد قدمي النبي صلى الله عليه وسلم على بطنه، وقال:

ألا أعلِّمُكما خيرًا مما سألتماني من إعطائكم الخادم؟

قالا بلى، فقال صلى الله عليه وسلم:

إذا أخذتما مضاجعكما للنوم من الليل، فكبِّرا أربعًا وثلاثين مرة، بقول: الله أكبر،

وسبِّحا ثلاثًا وثلاثين مرة، بقول: سبحان الله،

واحْمدَا ثلاثًا وثلاثين، بقول: الحمد لله؛

فهذا الذكر خيرٌ لكما من خادم.

  • استحباب المداومة على هذا الذكر المبارك، حيث ورد أن عليا رضي الله عنه لم يترك هذه الوصية النبوية، المتضمنة حتى ليلة صفين.
  • هذا الذكر لا يقال إلا في نوم الليل ولفظه عند مسلم من رواية معاذ عن شعبة "إذا أخذتما مضاجعكما من الليل".
  • إذا نسي المسلم هذا الذكر في أول الليل ثم ذكره آخره فلا بأس بقوله؛ لأن علي رضي الله عنه راوي الحديث يقول بأنه نسي قوله ليلة صفين أول الليل ثم تذكر فقاله قبل الصبح.
  • قال المهلب: فيه حمل الإنسان أهله على ما يحمل عليه نفسه من إيثار الآخرة على الدنيا إذا كانت لهم قدرة على ذلك.
  • قال ابن حجر العسقلاني: من واظب عليه لا يتضرر بكثرة العمل ولا يشق عليه ولو حصل له التعب.
  • قال العيني: وجه الخيرية إما أن يراد به أنه يتعلق بالآخرة والخادم بالدنيا، والآخرة خير وأبقى، وإما أن يراد بالنسبة إلى ما طلبته بأن يحصل لها بسبب هذه الأذكار قوة تقدر على الخدمة أكثر مما يقدر الخادم.

Klasik şerh

İbn Hacer el-Askalânî — Fethu'l-Bârî

حَدِيث عَلِيّ فِي طُلِبَ فَاطِمَة الْخَادِم , وَالْحُجَّة مِنْهُ قَوْله فِيهِ " تَشْكُو إِلَيْهِ مَا تَلْقَى فِي يَدهَا مِنْ الرَّحَى " , وَقَدْ تَقَدَّمَ الْحَدِيث فِي أَوَائِل فَرْض الْخُمُس وَأَنَّ شَرْحه يَأْتِي فِي كِتَاب الدَّعَوَات إِنْ شَاءَ اللَّه تَعَالَى , وَسَأَذْكُرُ شَيْئًا مِمَّا يَتَعَلَّق بِهَذَا الْبَاب فِي الْبَاب الَّذِي يَلِيه. وَيُسْتَفَاد مِنْ قَوْله " أَلَا أَدُلّكُمَا عَلَى خَيْر مِمَّا سَأَلْتُمَا " أَنَّ الَّذِي يُلَازِم ذِكْر اللَّه يُعْطَى قُوَّة أَعْظَم مِنْ الْقُوَّة الَّتِي يَعْمَلهَا لَهُ الْخَادِم , أَوْ تَسْهُل الْأُمُور عَلَيْهِ بِحَيْثُ يَكُون تَعَاطِيه أُمُوره أَسْهَلَ مِنْ تَعَاطِي الْخَادِم لَهَا , هَكَذَا اِسْتَنْبَطَهُ بَعْضهمْ مِنْ الْحَدِيث , وَاَل…

Devamını oku

Âlimlerin hükümleri

ÂlimHükümKapsamEser
Buhârîv. 256 h. Sahihصحيح Hadis صحيح البخاري No. 5361
Diğer rivayetlerle ilgili hükümler (3)
  • SahihElbânî صحيح — صحيح أبي داود (5062)
  • Senedi zayıfŞuayb el-Arnaût إسناده ضعيف — تخريج سنن أبي داود (5063)
  • Ebû Dâvûd سكت عنه [وقد قال في رسالته لأهل مكة كل ما سكت عنه فهو صالح — سنن أبي داود (5062)

Diğer rivayetler

Ayrıca rivayet edenler… (4)
  • الدعاء للطبراني (210)إِذَا جِئْتُكُمَا غِرَّتُكُمَا هَذِهِ ، فَسَبِّحَا ثَلاثًا وَثَلاثِينَ ، وَاحْمَدَا ثَلاثًا وَثَلاثِينَ ، وَكَبِّرَا أَرْبَعًا وَثَلاثِينَ
  • السنن الكبرى للبيهقي (13628)أَلا أَدُلُّكُمَا عَلَى مَا هُوَ خَيْرٌ لَكُمَا مِنْ خَادِمٍ ؟ إِذَا أَخَذْتُمَا مَضَاجِعَكُمَا فَسَبِّحَا ثَلاثًا وَثَلاثِينَ وَاحْمِدَا ثَلاثًا وَثَلاثِينَ وَكَبِّرَا أَرْبَعًا وَثَلاثِينَ فَهُوَ خَيْرٌ لَكُمْ مِنْ خَادِمٍ
  • شرح السنة (1308)أَنَّ فَاطِمَةَ أَتَتِ النَّبِيَّ ﷺ تَشْكُو إِلَيْهِ مَا تَلْقَى فِي يَدِهَا مِنَ الرَّحَى ، وَبَلَغَهَا أَنَّهُ جَاءَهُ رَقِيقٌ ، فَلَمْ تُصَادِفْهُ ، فَذَكَرَتْ ذَلِكَ لِعَائِشَةَ ، فَلَمَّا جَاءَ أَخْبَرَتْهُ عَائِشَةُ ، قَالَ : فَجَاءَنَا ، وَقَدْ أَخَذْنَا مَضَاجِعَنَا ، فَذَهَبْنَا نَقُومُ ، ف
  • مسند أبي يعلى الموصلي (545)أَلا أَدُلُّكُمَا عَلَى خَيْرٍ مِمَّا سَأَلْتُمَا ؟ إِذَا أَوَيْتُمَا إِلَى فِرَاشِكُمَا فَسَبِّحَا ثَلاثًا وَثَلاثِينَ ، وَاحْمَدَا ثَلاثًا وَثَلاثِينَ ، وَكَبِّرَا أَرْبَعًا وَثَلاثِينَ ، فَذَلِكَ مِائَةٌ عَلَى اللِّسَانِ وَأَلْفٌ فِي الْمِيزَانِ

Aynı konuda

Hüküm yok Muttefekun aleyh (Buhârî ve Müslim) Müsned 1085

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنِ الْحَكَمِ قَالَ سَمِعْتُ ابْنَ أَبِي لَيْلَى حَدَّثَنَا عَلِيٌّ أَنَّ فَاطِمَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا اشْتَكَتْ مَا تَلْقَى مِنْ أَثَرِ الرَّحَى فِي يَدِهَا…

Râvi: Ali + 3 başka rivayet Yalnız Arapça

Konular