Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem-, fıtır sadakasını Müslüman olan; köle, hür, erkek, kadın, küçük veya büyük herkese bir sâ' hurma veya bir sâ' arpa olarak farz kıldı ve bu sadakanın, insanlar bayram namazına çıkmadan önce verilmesini emretti

باب فَرْضِ صَدَقَةِ الْفِطْرِ

Sahih Sahîh-i Buhârî hadisi Muttefekun aleyh (Buhârî ve Müslim) Sahîh-i Buhârî 1503

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ السَّكَنِ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَهْضَمٍ، حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ جَعْفَرٍ، عَنْ عُمَرَ بْنِ نَافِعٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ

فَرَضَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم زَكَاةَ الْفِطْرِ صَاعًا مِنْ تَمْرٍ، أَوْ صَاعًا مِنْ شَعِيرٍ عَلَى الْعَبْدِ وَالْحُرِّ، وَالذَّكَرِ وَالأُنْثَى، وَالصَّغِيرِ وَالْكَبِيرِ مِنَ الْمُسْلِمِينَ، وَأَمَرَ بِهَا أَنْ تُؤَدَّى قَبْلَ خُرُوجِ النَّاسِ إِلَى الصَّلاَةِ‏.‏

İbn Ömer -radıyallahu anhuma-'dan rivayet edildiğine göre, o şöyle demiştir:

Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem-, fıtır sadakasını Müslüman olan; köle, hür, erkek, kadın, küçük veya büyük herkese bir sâ' hurma veya bir sâ' arpa olarak farz kıldı ve bu sadakanın, insanlar bayram namazına çıkmadan önce verilmesini emretti.

Rivayet eden: Buhârî (No. 1503, 1504, 1507), Müslim (No. 984a, 984b), Ebû Dâvûd (No. 1611, 1612), Tirmizî (No. 676), Nesâî (No. 2503, 2504), İbn Mâce (No. 1825, 1830), İmâm Mâlik (No. 629), Ahmed b. Hanbel (No. 5051, 5087, 5520, 5937) ve Dârimî (No. 1602).

Kopyala

Hata bildir

Açıklama

Peygamber Efendimiz -sallallahu aleyhi ve sellem-, ramazan ayı sonrasında fıtır sadakası vermeyi farz kılmıştır. Bu zekâtın miktarı, ağırlığı dört müd olan bir sa' miktarıdır. Bir müd, ortalama bir adamın iki avuç dolusu miktarı bir ölçüdür. Kendisinin ve ailesinin bir günlük nafakasından fazla mala sahip olan her Müslüman —hür, köle, erkek, kadın, büyük, küçük fark etmeksizin— bu miktarda hurma veya arpayı fıtır sadakası olarak vermekle yükümlüdür. Bayram namazına çıkılmadan önce verilmesini emretmiştir.

Hadisten çıkan dersler

Ramazan ayındaki fıtır sadakası, her küçük veya büyük, hür veya köle adına ödenmelidir. Bu emrin muhatabı ailenin velisi ve kölenin efendisidir. Bir kişi bu sadakayı kendisi, çocukları ve bakmakla yükümlü olduğu kişiler adına öder.
Anne karnındaki bebek için fıtır sadakası vermek farz değil, müstehaptır.
Fıtır sadakası olarak ne verilmesi gerektiği açıklanmıştır. Bu da insanların kullandığı temel gıda maddeleridir.
Bayram namazından önce verilmesi farzdır. Bayram sabahı verilmesi daha güzeldir. Bayramdan bir veya iki gün önce verilmesi de caizdir.

Arapça açıklama

أَوْجَبَ النبيُّ صلى الله عليه وسلم زكاةَ الفطر بعد رمضان، وهي بمِقْدار صاعٍ يَبلغ وزنه أربعة أمداد.

والمُدُّ: مِلْء كَفَّي الرجُل المتوسّط، مِن تمر أو شعير على كل مسلم؛ الحر والعبد، الذكر والأنثى، الصغير والكبير، وذلك لمن عنده ما يَفيض عن قوت يومه وليلته، عن نفسه وعمّن يَعولهم.

وأَمَرَ أن تُؤدّى قبل خروج الناس إلى صلاة العيد.

زكاة الفطر مِن رمضان يجب أن تُؤدّى عن الصغير والكبير، والحر والمملوك، ويُخاطَب بها الوليّ والسِّيِّد، ويُخْرِجُها الرَّجل عنه وعن أولاده ومَن تَجِب عليه نَفَقتُهم.
لا تجب زكاة الفطر عن الجَنين، بل تُستحب.
بيان ما يُخرَج في زكاة الفطر، وأنه قوت الناس المعتاد.
وجوب إخراجها قبل صلاة العيد، والأفضل أن تكون في صباح العيد، ويجوز إخراجها قبل العيد بيوم أو يومين.

Klasik şerh

İbn Hacer el-Askalânî — Fethu'l-Bârî

قَوْلُهُ : ( حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَهْضَمٍ ) بِالْجِيمِ وَالضَّادِ الْمُعْجَمَةِ وَزْنُ جَعْفَرٍ , وَعُمَرُ بْنُ نَافِعٍ هُوَ مَوْلَى اِبْنِ عُمَرَ ثِقَةٌ لَيْسَ لَهُ فِي الْبُخَارِيِّ سِوَى هَذَا الْحَدِيثِ وَآخَرُ فِي النَّهْيِ عَنْ الْقَزَعِ. قَوْلُهُ : ( زَكَاةَ الْفِطْرِ ) زَادَ مُسْلِمٌ مِنْ رِوَايَةِ مَالِكٍ عَنْ نَافِعٍ " مِنْ رَمَضَانَ " وَاسْتُدِلَّ بِهِ عَلَى أَنَّ وَقْتَ وُجُوبِهَا غُرُوبُ الشَّمْسِ لَيْلَةَ الْفِطْرِ لِأَنَّهُ وَقْتُ الْفِطْرِ مِنْ رَمَضَانَ , وَقِيلَ وَقْتُ وُجُوبِهَا طُلُوعُ الْفَجْرِ مِنْ يَوْمِ الْعِيدِ لِأَنَّ اللَّيْلَ لَيْسَ مَحَلًّا لِلصَّوْمِ , وَإِنَّمَا يَتَبَيَّنُ الْفِطْرُ الْحَقِيقِيُّ بِالْأَكْلِ بَعْدَ طُلُوعِ الْفَجْرِ , وَالْأَوَّلُ قَوْلُ…

Devamını oku

Âlimlerin hükümleri

Âlim	Hüküm	Kapsam	Eser
Buhârîv. 256 h.	Sahihصحيح	Hadis	صحيح البخاري No. 1503

Diğer rivayetlerle ilgili hükümler (10)

Şuayb el-Arnaût رجاله ثقات رجال الشيخين — تخريج المراسيل لأبي داود (120)
Şuayb el-Arnaût رجاله ثقات رجال الشيخين — تخريج المراسيل لأبي داود (121)
Ebû Dâvûd روي مسندا وهذا أصح — المراسيل لأبي داود (223)
İbn Hacer el-Askalânî مرسل له متابعة — الدراية تخريج أحاديث الهداية (1/272)
Zayıfİbnü'l-Cevzî مرسل — تنقيح التحقيق (3/119)
Zayıfİbnü'l-Cevzî مرسل. — التحقيق في أحاديث الخلاف (1023)
İbn Müflih انفرد بها ابن عيينة — الفروع لابن مفلح (4/ 233)
Senedi sahihAynî سنده صحيح — نخب الافكار (15/163)
Hasenمحمد ابن عبدالهادي حسنٌ أو صحيحٌ — تنقيح التحقيق (3/104)
Çok zayıfالكمال بن الهمام ضعيف جدا بكثير بن عبد الله مجمع على تضعيفه — شرح فتح القدير (2/296)